صفحه نخست >> فرهنگی تعداد نظرات: 0

حکايت يک آرزوي محقق نشده «علي حاتمي»

«من يک آرزوي بسيار مهم دارم و آن اين است اگر عمر ناقابلم ياري کند و اگر مهر خداوند شامل زندگي هنري‌ام شود يک بار به ساخت يک شخصيت بدون نقطه ضعف بپردازم و آن ساخت فيلم عظيمي از زندگي حضرت رسول خدا (ص) است.من از روزي که فيلم محمد (ص) و يا «الرساله» آثار مصطفي عقاد را ديدم، همواره اين آرزو را داشته و دارم و از خداوند مي‌خواهم که قبل از مرگم اين توفيق نصيبم شود...»

کد خبر: 203

سينما روز/ «من يک آرزوي بسيار مهم دارم و آن اين است اگر عمر ناقابلم ياري کند و اگر مهر خداوند شامل زندگي هنري‌ام شود يک بار به ساخت يک شخصيت بدون نقطه ضعف بپردازم و آن ساخت فيلم عظيمي از زندگي حضرت رسول خدا (ص) است.من از روزي که فيلم محمد (ص) و يا «الرساله» آثار مصطفي عقاد را ديدم، همواره اين آرزو را داشته و دارم و از خداوند مي‌خواهم که قبل از مرگم اين توفيق نصيبم شود...»

به گزارش خبرنگار سينمايي ايسنا،اين بخشي از صحبت هاي علي حاتمي است که در ماه هاي پاياني عمرش در گفتگو با روزنامه‌ ابرار داشت و آرزوي مهم‌اش را ساخت، فيلمي درباره حضرت محمد (ص) عنوان کرد. اما درست چهار ماه بعد، در آذر ماه سال ۷۵ چشم از جهان فروبست و آرزويش ...

«آخرين پيامبر» يکي از فيلم‌نامه‌هايي بود که علي حاتمي به نگارش در آورد، فيلم‌نامه‌اي ‌به سفارش مرکز طرح «پژوهش کاربردي سينماي ايران»؛ او قصد داشت ‌فيلمي با شکوه که بتواند طيف گسترده و انبوه تماشاگران را به خود جلب کند را بسازد.

عزت‌الله انتظامي در اين خصوص به ايسنا مي‌گويد: «زين‌العابدين رهنما» کتاب زيبا و قشنگي درباره حضرت محمد(ص) نوشته بود که علي حاتمي تصميم گرفت فيلمنامه‌اي براساس اين کتاب آماده کرد. فيلمنامه آماده شد ولي سناريو رد شد و آقاي حاتمي آن را به آقاي رهنما برگرداند. علي حاتمي سناريوي ديگري را با نام «آخرين پيامبر» آماده کرد و آن را به من داد تا بخوانم و نظرم را بدهم. آن را خواندم و خيلي خوشم آمد در واقع خيلي خوب روي آن کار شده بود. فقط پيشنهاد کردم به خاطر اينکه فضاي کار درست در بيايد در کشورهاي عربي ساخته شود که نظر خود حاتمي هم همين بود. اين سناريو مورد تاييد مراجع قم هم قرار گرفت و پروژه بسيار عظيم بود و بعد از سريال «هزاردستان» تنها کاري بود که دوست داشتم در آن بازي کنم که نشد. در واقع حاتمي مي‌خواست دولت‌هاي ديگر را براي ساخت اين مجموعه به مشارکت بکشاند که اجل مهلتش نداد. سناريوهاي علي حاتمي خاص بود و با وجود اينکه سناريوي اين کار کامل است، اما معتقدم شخص ديگري نمي‌تواند اين کار را بسازد.

محمدمهدي دادگو تهيه‌کننده و يکي از دوستان نزديک زنده‌ياد علي حاتمي «آخرين پيامبر» را از معدود فيلمنامه‌هايي دانست که علي حاتمي آنرا به صورت کامل نوشته است و اظهار داشت: حاتمي مدت‌ها تحقيق مي‌کرد و با روحيات خاصي که داشت شب‌ها با وضو سراغ کار مي‌رفت. دل مي‌سپرد و فيلمنامه را مي‌نوشت و آن را تمام و کمال نوشته و چيزي باقي نگذاشته است، هر چند در قيد و بند نوشته نبود و به عنوان کارگرداني خلاق و بديهه‌ساز براي بداهه هم کار مي‌گذاشت، اما اين سناريو را کامل نوشته است. حتي همان سال‌ها براي اينکه از روايات و احاديث فيلمنامه اطمينان پيدا کند، از رييس مجمع «تقريب مذاهب» مشاوره گرفت که کار تاييد شد و مورد توجه قرار گرفت. آخرين پيامبر (ص) در سه بخش قبل از بعثت، از بعثت تا هجرت و از هجرت تا وفات حضرت محمد (ص) را در بر مي‌گيرد و در واقع شاهکاري است که علي حاتمي آن را با ذهن بازنوشته است اما متاسفانه عمر او وفا نکرد تا آن را بسازد.

تهيه‌کننده «هزاردستان» نگارش اين فيلمنامه را قبل از پروژه جهان پهلوان دانست و گفت: در همان موقع مي‌خواست آن را بسازد، اما چون پروژه عظيم بود و مقدمات زيادي لازم داشت و بايد بخش‌هايي در مصر و جاهاي ديگر گرفته مي‌شد پس آن را به بعد از تختي موکول کرد و مدام مي‌گفت: «خدا عمري به من دهد تا کار را شروع کنم» که تقدير اين بود آخرين پيامبر توسط خودش ساخته نشود.

وي درعين حال مطرح مي‌کند: علي حاتمي بعد از اينکه فيلم‌نامه «آخرين پيامبر» را به آن مرکز تحويل داد و به مرحله ساخت نرسيد در يک فرصتي مي‌خواست آن فيلم‌نامه را چاپ کند که عجل فرصت نداد.

اميد روحاني منتقد سينما و از همراهان نزديک علي حاتمي هم در اين خصوص به ايسنا گفته بود: سالهاي ۷۰ - ۷۱ مرکز «پژوهش کاربردي سينماي ايران» که در آن دوره رئيس آن آقاي خوشنويس بود، تصميم گرفتند فيلم‌نامه‌هايي را به فيلم‌سازان مختلف پيشنهاد دهند فيلم‌نامه «آخرين پيامبر» از جهت امکانات توليدي و ساخت جزء فيلم‌نامه‌هاي پر هزينه محسوب مي‌شد.

همان زمان طي صحبتهايي که با مرحوم حاتمي براي ساخت اين فيلم داشتيم پيش‌بيني او اين بود که ۴ تا پنج سال ساخت اين فيلم طول خواهد کشيد. تمام آن فيلم‌نامه با شيوه‌اي براي گريز از سبک اجرايي مصطفي عقاد در فيلم محمد رسول‌الله نوشته شده بود. چون همان‌طور که در فيلم محمد رسول‌الله شاهد هستيم، براي نشان دادن حضرت محمد (ص) شيوه‌اي همچون دوربين از نگاه پيامبر و ... که نشانه‌هاي از حضور معصوم را به تماشاگر منتقل بکند،استفاده شده است. اما تاکيد علي حاتمي اين بود که از اين شيوه استفاده نکند، بنابراين او از شيوه نمايش ايراني به اين صورت که اجرا آن را به «شبيه‌خواني» تبديل کند استفاده کرد. به هرحال اين شيوه خاص «حاتمي» بود و خودش هم مي‌توانست آن را بسازد و هر فصلي که مي‌نوشت، دکوپاژ مي‌کرد که براي ساخت آماده باشد.

به گزارش ايسنا علي حاتمي در بخشي از توضيحاتي که درباره فيلم «آخرين پيامبر» به قصد نظرخواهي به روحاني نوشته است آورده است:« …. شايسته است متن فيلم «آخرين پيامبر» ‌محمد رسول الله (ص)‌ به جاي دو بخش در سه‌بخش، به ترتيب از تولد تا بعثت، از بعثت تا هجرت و از هجرت تا رحلت تهيه شود.

توضيح مجدد: رحلت حضرت ختمي مرتبت (ص) به صورت نمادين در بخش اول طي صحنه‌اي الحاقي با خروج اسامه، فرمانده‌ي لشگر اسلام منتخب حضرت رسول اکرم (ص) از جوار بستر ارتحال و تشرف به بارگاه ملکوتي آن حضرت با استفاده از شيوه‌هاي نمايشي نوين موردپسند تماشاگر امروزي انجام مي‌پذيرد. به جهت جذب تماشاگر جوان (که اين اسلام حقيقتا دين جوانان است) حتي الامکان صحنه‌هاي غم افزا و منتج به افسرده حالي را به اشاره و در عوض به صحنه‌هايي که مسبب شادابي و سلحشوري و مصفاي دل و جان و روح است بپردازيم که مبشر خلق و خوي محمدي است ….

همچنين به دليل حفظ وحدت مذاهب اسلامي که از اهداف اصلي تهيه اين فيلم مبارک است صحنه‌ي پاياني (فينال) فيلم صحنه‌ موثر و پرشکوه حجت الوداع است که در حقيقت به نوعي يک جمع بندي عيني است از آنچه در طول بيست و سه سال رسالت آخرين پيامبر خدا محمد مصطفي (ص) بر اسلام عزيز و پيامبر عظيمش گذشت. در صحنه‌ موخر با شيوه‌ي نمايشي حرکت به آينده (فلاش فوروارد) عظمت اجتماع امت اسلامي را متشکل از ملل گوناگون همه در يک رخت و يک هيات برگرداگرد خانه‌ي خدا در مناسک حج، پس از چهارده قرن بقاء وعالمگيري اين دين مبين در برابر ديدگان جهانيان به نمايش مي‌گذاريم، انشاء الله»

اميد روحاني مطرح کرد: از حاشيه‌نويسي دست نوشته‌هاي علي حاتمي مشخص است که علاوه بر قرآن از منابع متنوعي استفاده کرد و با صاحبنظراني هم مشورت و مکاتبه داشته است. اين فيلم‌نامه همانند کارهاي قبلي حاتمي از ويژگي خاصي که فقط خود حاتمي مي‌توانست به آن بپردازد؛ بهره برده است.

نظرات بینندگان

ارسال نظر