صفحه نخست >> سیاسی تعداد نظرات: 0

کواکبيان: مجلس نيازمند خانه تکاني است

تجربه نشان داده که اگر حتي سال 84 ما 3 يا 4 تا کانديدا نداشتيم احمدي نژاد اصلا به روي کار نمي توانست بيايد. درهمين انتخابات 92 کساني هم که بودند به يک اتحاد و انسجامي رسيدند. درست است که آقاي روحاني اصلاح طلب نيست ولي هيچ گاه نمي تواند حضور و حمايت اصلاح طلب ها در رياست جمهوري خود را انکار کند.

کد خبر: 4117

مصطفي کواکبيان معتقد است که استاني شدن انتخابات نمايندگان را کلان نگر مي کند.

سوگل نورمحمد:استاني شدن انتخابات مجلس شوراي اسلامي، ازجمله طرح هايي است که در دوره هاي مختلف مجلس شوراي اسلامي (از دوره پنجم تاکنون) از سوي اکثريت متمايل به هر دو طيف عمده سياسي کشور (ازجمله مجلس ششم با اکثريت اصلاح طلب و مجلس نهم با اکثريت اصولگرا) مطرح شده است و طرفداران و مخالفان خاص خودش را در ميان نمايندگان هر دو طيف سياسي دارد.

مصطفي کواکبيان عضو کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس هشتم بر تحزب گرايي تاکيد ويژه اي دارد. وي در گفتگويش در کافه خبرآنلاين علاوه بر برشمردن مزاياي استاني شدن انتخابات مي گويد که قدرت گرفتن احزاب در ايران تنها راه مردمسالاري است. مشروح اين گفت و گو در ادامه مي آيد:

اساسا بحث استاني شدن انتخابات از کجا و از طرف چه کساني آغاز شد؟

واقعيت ، بنده يکي ازطراحان اصلي استاني شدن انتخابات در مجلس هشتم بوده ام و اين طرح به امضاي ما و چندين تن از نمايندگان ديگر درآمد . منتها در آن زمان بحث احزاب هم ديده مي شد. يعني معتقد بوديم که هر کسي که مي خواهد به پاي صندوق راي برود علاوه براشخاص به احزاب هم راي دهد. آن وقت در يک حوزه انتخابي اگر يک حزبي بالاتر از اشخاص راي آورد اين حق را داشته باشد که از بين نامزد هاي تاييد صلاحيت شده نفر خودش را معرفي کند تا مرحله دومي هم در کار نباشد. منتها زماني که اين طرح وارد کميسيون هاي شوراهاي آن زمان شد، قسمت احزاب را به صورت کلي حذف کردند لذا ما مجبور شديم که طرح را پس بگيريم . حال در مجلس نهم عده اي از آقايان اين طرح را يک مقداري متفاوت تر مجددا مطرح کردند . در آنجا ديده شده که مردم هر استاني بتوانند به نمايندگان مورد نظر خود راي بدهند. طبعا هر کدام از اين نامزدها متعلق به شهرستان و حوزه انتخابيه مربوطه هستند واگر در مجموع استان ها بالاترين راي بياورند نماينده انتخابي همان شهرستان مي شود.

بنده معتقد هستم که اين طرح باز بهتر از هيچ است. هرچند که مطلوب ما انتخابات حزبي مي باشد. چرا که انتخابات حزبي به پيشرفت مردم سالاري در کشور کمک مي کند. در مجموع بايد بگويم که استاني شدن انتخابات مزايايي دارد. چرا که پيش بيني مي شود ديگر با مرحله دوم روبه رو نمي شويم و همچنين از هزينه ها در انتخابات کاسته مي شود. يعني هر کدام از نامزدهاي استان که بالاترين راي را بياورند با راي اکثريت نماينده مي شود. استاني شدن انتخابات را ازسه جهت برتر مي دانم اول اينکه باعث مي شود وحدت استاني بيشتر شود چرا که بسياري از استان ها داراي اختلافات شهر گرايي هستند. به عنوان مثال: در استان مازندران بين بابل و ساري بحث وجود دارد. يا در استان لرستان بين بروجرد و خرم آباد بحث است. يا همين استان سمنان بين سمنان و شاهرود بحث وجود دارد. اين طرح باعث مي شود يک وحدت استاني و منسجم شکل بگيرد و همه مردم به پاي صندوق راي بيايند و به نماينده استان خود راي بدهند.

دوم اينکه نمايندگان براي مجموعه استان و براي پيشرفت آن پيگيري هايي خواهند داشت و از وارد شدن به جزييات و کار هاي ريز خودداري مي کنند. در حال حاضر نمايندگان مشغول کار هاي کوچک و پيش پاافتاده هستند. مانند پيگيري براي اشتغال و وام افراد و در حقيقت موقعيت نماينده تنزل يافته و مانند يک آسفالت کار ديده مي شود که بايد برود و همه جزئيات را بررسي و پيگيري کند.اين طرح باعث مي شود که نمايندگان استاني طرح هاي کلي و جامع تري را پيگيري کنند و امور ريزهم مربوط به مسئولين اجرايي شود. سوم اينکه اين طرح باعث مي شود علاوه بر اينکه نمايندگان از اشتغالات جزيي رها شوند ضمنا به فکر مسائل کلان ملي باشند و ملي بيانديشند. در بسياري از طرح ها تمام حواس نمايندگان به حوزه انتخابيه مي باشد ولي اگرانتخابات استاني شود نمايندگان کلان نگر مي شوند. بنده معتقدم که اين طرح به پيشرفت جامعه کمک مي کند. ضمن اين که ممکن است ايراداتي هم به دنبال داشته باشد. ممکن است مانند اين که نمايندگان کمتر در دسترس مردم باشند و خواسته ها و مطالبات مرم شهر هاي کوچک تر کمتر مورد توجه قرار بگيرد.

آيا با اجراي اين طرح کمکي هم به احزاب و رشد آن ها در کشور مي شود يا خير؟

بنده معتقد هستم که هرچند در اين طرح احزاب ديده نشده ولي حوزه ها و موضوعات را به هم نزديک مي کند و احزاب به جاي اينکه در همه 260 حوزه انتخاباتي شهرستان به شهرستان برنامه ريزي بکنند حداقل براي 31 استان برنامه ريزي مي کنند در اين صورت نتيجه بخش تر خواهد بود. در هر استان يک جا ليست را ارائه مي دهند و اين کمک به فعاليت جدي تري احزاب مي شود. البته اگر احزاب بخواهند به صورت ريشه اي مشکلشان حل شود وبهتر راه بيافتند و جايگاه مطلوب تروفعاليت جهش داري داشته باشند بايد مثل بسياري از کشور هاي اروپايي انتخابات کلا به صورتي حزبي دربيايد. يعني حزب ها فقط راي بياورند و مردم بتوانند به احزاب راي بدهند آن وقت آن حزب از بين نامزد هاي تاييد صلاحيت شده مي تواند نفر معرفي کند. امروزه حتي در کشورهايي مانند عراق هم اسامي اشخاص را نمي آوردند. تنها شماره اي از فهرستي احزاب که باهم ائتلاف مي کنند مطرح است و لذا هر کدام از اين فهرست ها بالاترين راي را آورد ، درآن حوزه بين ائتلاف راي ها تقسيم مي شود. در مجموع بنده نمي گويم فقط به احزاب راي دهيم بلکه بهتر است هر دوجنبه را در نظر داشته باشيم تا افراد در پاي صندوق راي بيايند. هم به افراد و هم به احزاب راي دهند که اين خود نيازمند قانون مي باشد. من نظرم اين است که اگر در بستر حزبي شده انتخابات پيش رود ديگر نيازي به طرح جداگانه نمي باشد.

شما همواره کار حزبي انجام داده ايد و درگير اين مسئله بوديد، از نظر شما اصلي ترين مشکل حزبي شدن در نظام سياسي ما چيست ؟

در درجه اول مشکلاتي مربوط به خود حزب ها وجود دارد به عنوان مثال آموزش هاي لازم سياسي براي نيروها و افراد در احزاب وجود ندارد . در درجه دوم بخشي از اين مباحث به فرهنگ سياسي مردم هم بر مي گردد. متاسفانه ما در کشور روحيه فرد گرايي بيشتري نسبت به جمع گرايي داريم وبا توجه به تاريخچه اي که احزاب از قبل انقلاب تاکنون داشته اند نتوانستند نظر مردم را جلب کنند. لذا همواره يک نوع نگاه منفي از سوي توده هاي مردم به احزاب مي شود. اما عمده مشکل احزاب به خود حکومت بر مي گردد من بارها گفتم که 20 درصد مشکلات به احزاب و 30 درصد هم به مردم قطعا 50 درصد مشکلات به حکومت بر مي گردد. در مورد حکومت هم عوامل زيادي وجود دارد. شما حساب کنيد که دوره اصلاحات احزاب يارانه مي گرفتند يکباره در آن 8 سال دوره آقاي احمدي نژاد قطع شد. حتي خانه احزاب هم پلمپ شد. هرچند که خود مسئولان اجرايي حزبي عمل مي کردند و کار تشکيلاتي داشتند. درحال حاضر بعد از گذشت يک سال و نيم از روي کار امدن دولت يازدهم فعلا تاکنون کار جدي براي احزاب صورت نگرفته است. اما من معتقدم که مشکل اصلي احزاب همان خلاهاي قانوني است که بايد براي آن يک راه حل اساسي انديشيده شود. تا زماني هم که احزاب را درگير مسائل انتخابات نکنيم اين کار شدني نمي باشد. چرا که اگر به همين احزاب مسئوليت بدهيم قطعا پاسخگو خواهند بود. حقيقتا ما با نظام هاي پارلماني هنوز فاصله زيادي داريم. در کشور هايي که نظام هاي پارلماني حاکم است به صورت اتوماتيک وار حزب داراي اکثريت مسئول تعيين نخست وزير مي شود و هيچگاه بين دولت و مجلس دعوايي رخ نمي دهد. چرا که دولت فرزند مجلس مي شود و همه با هم هستند. اما در حال حاضر متاسفانه ما اختلافات بين دولت و مجلس رادر کشور داريم. به دليل اينکه درون مجلس ما حزبي نيست و نهايت فراکسيون هايي داريم که به صورت طيف وسيع مانند مجموع اصول گرايان و.... فعاليت مي کنند. در يک جمله عمده ترين مشکل احزاب اين است که ما نمي خواهيم احزاب را درگير انتخابات کنيم.

کواکبيان

البته حقوق احزاب در کشور به خوبي رعايت نمي شود. ما هنوز هيات منصفه سياسي براي اين امور نداريم. بعد از گذشت 35 سال از انقلاب، جرم سياسي در کشور ما هيچگونه تعريفي نشده است. واقعيت دو دسته نمي خواهند جرم سياسي در کشور تعريف شود. يک عده آنهايي که افراطي هستند مي خواهند از فعاليت هاي سياسي سو استفاده بکنند و هر کار دوست دارند بکنند و بگويند فعاليت سياسي انجام مي دهيم. يک عده اي هم نگاه امنيتي دارند. به محض اينکه فعاليت سياسي صورت بگيرد جلوي کارها را بگيرند. پس در اينجا باز همه چي به حکومت بر مي گردد. چرا که اين حکومت است که به هر دليلي نمي خواهد احزاب رشد کند. هر چند ممکن است گفته شود اين امر اجتناب ناپذير است و بر مرور زمان 4 و 5 ساله ممکن است حل شود. هيچ کشوري در دنيا نمي تواند ادعاي دموکراسي کند مگر اينکه در آن انتخابات برگزار شود و هيچ انتخاباتي درست برگزار نمي شود مگر اينکه در آن رقابت واقعي شکل بگيرد و هيچ رقابت واقعي شکل نمي گيرد مگر اينکه احزاب فعاليت درستي داشته باشند. لذا ما براي رسيدن به رقابت "حزب "لازم داريم براي رسيدن به انتخابات رقابت لازم داريم و براي رسيدن به دموکراسي هم انتخابات لازم داريم. پس براي براي رسيدن به دمکراسي حتما حزب لازم است و در واقع خود حزب هسته اصلي تمامي فعاليت هاي مردم سالارانه است.

بنده افتخار را دارم که تنها سياست ورز نيستم بلکه به عنوان استاد علوم سياسي در دانشگاه ها مشغول تدريس مي باشم و اعتقادم اين است که تمام تلاش ها روزي نتيجه خواهد دادو لايحه اي که با عنوان اصلاح قانون احزاب به مجلس مي رود که مثمر ثمر خواهد بود و گامي به جلو است .

فعاليتهاي انتخاباتي را از چه زماني شروع خواهيد کرد کرديد؟

استارت کارهاي انتخاباتي را بعد از کنگره 13 واز تاريخ 9بهمن شروع خواهيم کرد. البته معتقديم که در مرحله اول به شناسايي نيروها خواهيم پرداخت و در مرحله دوم بحث انسجام واتحاد با نيروهاي هم سو را بايد داشته باشيم و در مرحله سوم هم بايد به معرفي نامزدهاي انتخاباتي به صورت رسمي بپردازيم .من معتقدم که 30 شاخص براي واجدين شرايط در حزب وجود دارد. از معيارهاي ارزشي گرفته مانند جانبازبودن ،مدت زمان حضور درجبهه ، خانواده شهيد، يا برخورداري ازمدارج تحصيلي ،يعني قطعنا کساني که تحصيلات بالاتري داشته باشند براي ما اولويت بيشتري دارند. يا در خصوص سن مامعتقد به جوان گرايي در مجلس شوراي اسلامي ودرون احزاب هستيم. در خصوص حضور زنان بايد زنان بيشتري وارد مجلس شوند. يکي از هدف گذاريمان اين است که حداقل ده درصد نمايندگان مجلس دهم را زنان تشکيل دهند و 25 درصد جوانان از گروه سني 30 تا 40 سال باشند .اين ها شاخص هاي عمومي ما هستند اما شاخص هاي اختصاصي: اين که حتما از شرايط قانوني برخوردار باشند و از فيلتر شوراي نگهبان عبور وتاييد صلاحيت شوند ثانيا توجه ما بايد به افرادي باشند که مقبوليت عامه داشته باشند، با فرض تاييد شوراي نگهبان ممکن است راي آوري نداشته باشند که اين هم بي فايده است. همچنين علاوه بر اينها بحث همفکري و همسويي با انديشه اصلاح طلبي براي مامهم است .

يک مقدار خانه تکاني براي مجلس لازم و ضروري مي باشد. از نظر اينکه سطح مجلس بالا رود و اولويت ها و مطالبات مردم را با دقت بيشتري توجه داشته باشند. از همه اين مباحث مهمتر اينکه اگر شما بررسي کنيد 40 درصد نمايندگان دنبال طرح ها و لوايح هستند، و بقيه نمايندگان دنبال اين مباحث نيستند. ما براي رئيس جمهور و وزرا استيضاح و عدم راي اعتماد داريم اما براي نمايندگان مجلس بعد از راي آوريشان تا 4 سال ديگر کسي کاري به کار آن ها ندارد. راهکاربراي جلوگيري از اين قبيل مسائل ايجاد احزاب در کشور است.

بنده خودم از نمايندگاني بودم که در مجلس هشتم 21 نطق ميان دستور داشتم ،11 تا وزير را براي سوال به مجلس آوردم ،مسئول8 طرح تحقيق و تفحص بوده ام، 840 تا تذکر کتبي و شفاهي داشتم و در بحث مربوط به طرح ها حدود 80 طرح راخودم طراح اصلي بودم. منتها هيچ کدام نتيجه نمي داد. به عنوان مثال ما تحقيق و تفحص از حساب ارزي داشتيم با مشقت فراواني امضا جمع کرديم و آن را به کميسيون برنامه و بودجه ارجاع داديم و پس از آن با مشکلات زيادي طرح را به صحن علني منتقل کرديم که در نتيجه 103 راي آورد 2 راي کم آورديم و به تصوب نرسيد. اما مجلس اگر کارآمد و همسو با مطالبات جدي مردم باشد مي توانيم طرح هاي زيادي را به نتيجه برسانيم و گرنه در حد همين سخنراني ها باقي خواهد ماند.

شما فرموديد يکي از فاکتورهايتان اصلاح طلب بودن است شما به عنوان فارغ التحصيل دانشگاه امام صادق چگونه اصلاح طلبي هستيد؟ يک سري ها شما را اصلاح طلب نما مي نامند تعريف شما از اصلاح طلبي چيست؟

در يادبودي که از طرف دانش آموختگان مهدوي کني برگزار شد ،بنده يکي سخنرانان اصلي بودم و در آنجا هم بيان کردم که روزي در محضر آيت الله مهدوي کني به ايشان عرض کردم ما از لحاظ عاطفي شما رو دوست داريم ولي اجازه بدهيد از نظر سياسي مثل شما فکر نکنيم. ايشان خيلي خوشحال شدند و گفتند من هم دقيقا همين را مي خواهم .اين درست نيست که حالا هرکسي که دانش آموخته دانشگاه امام جعفرصادق باشد همان خط فکري را بايد داشته باشد بنده حداقل 3 دوره تا کنون رئيس دوره اي شوراي هماهنگي اصلاحات بودم. بيشترين موج اينگونه حرفهاي پوچ عليه بنده در آستانه مجلس نهم شکل گرفت. چرا که حزب مردم سالاري تنها حزبي بود که ليست انتاخاباتي ارائه داد و گفت بايد شرکت کنيم. توصيه اي که من در اينجا مي خواهم به مجموعه کساني که مي خواهند انتخابات خوبي داشته باشند،داشته باشم اين است که در مباحث انتخابات ، تمامي گذشته ها را فراموش کنيم. چرا که بايد در روند اين جريان اخلاق مداري کرد. حتي ما شعار کابينه خود را دولت اخلاق گذاشتيم. اخلاق مداري بايد از اعضاي شوراي نگهبان گرفته تا وزارت کشور وجود داشته باشد. از صدا و سيما گرفته تا احزاب در کل همه دست اندر کاران. در حال حاضر خيلي از اصولگرايان دلشان را به رد صلاحيت اصلاح طلبها خوش کرده اند. اين اخلاق مداري و بازي جوانمردانه نيست. دل بستن به رد صلاحيت ها ي گسترده و تسخير مجلس دهم به اين وسيله خيلي هنر نيست بايدحرکتي به سمت اخلاق محوري داشته باشيم و ظرفيت ها و واقعيت ها را در نظر داشته باشيم. ما مردم بسيار خوبي داريم و کساني هم که در حق مردم جفا مي کنند خوبي هاي مردم را ناديده مي گيرند. مردمي که 35 سال پاي انقلاب ايستادند و پاي همه صندوق هاي راي حضور داشتند دست به دست هم بدهيم براي خدمت به مردم.

ساز و کار اصلاح طلب ها براي رسيدن به وحدت چگونه مي تواند باشد؟

البته گفتن اين موضوعات قدري زود مي باشد. به هر حال بارها گفتيم که اگر قرار باشد که چند ليست از جبهه اصلاحات در بيايد اين مفهوم شکست قبل از انتخابات است. تجربه نشان داده که اگر حتي سال 84 ما 3 يا 4 تا کانديدا نداشتيم احمدي نژاد اصلا به روي کار نمي توانست بيايد. درهمين انتخابات 92 کساني هم که بودند به يک اتحاد و انسجامي رسيدند. درست است که آقاي روحاني اصلاح طلب نيست ولي هيچ گاه نمي تواند حضور و حمايت اصلاح طلب ها در رياست جمهوري خود را انکار کند. البته ما به شوراي جبهه اصلاحات يک طرحي را ارائه داده ايم که کارگروه به کميته ارتقا پيدا کرد در اين کميته همه افراد بايد جا بگيرند حتي آنهايي که عضو شوراي اصلاحات نيستند لذا اگر حزب ندا هم مجوز لازم را دريافت کرد مي تواند وارد شود واگر اين اتحاد بين همه ما شکل بگير دما بهتر مي توانيم عمل کنيم .

نظرات بینندگان

ارسال نظر