صفحه نخست >> سیاسی تعداد نظرات: 0

ايران/ چه کساني از همه پرسي بيمناکند

«چه کساني از همه پرسي بيمناکند» عنوان يادداشت روز روزنامه ايران به قلم محمد نوري است که مي‌توانيد آن را در ادامه بخوانيد: در فهرست بلند بالاي انديشه‌هايي که روحاني طي دو سال اخير ارائه کرده است موضوع احياي اصل همه پرسي بي‌گمان جايگاهي ويژه دارد. بحث همه پرسي در زبان روحاني از هر جهت تازگي داشت او نه در اين 17 ماه که حتي در ايام مبارزه انتخاباتي نيز سخني در اين باب نگفته بود ضرروت رجوع به همه پرسي گويي رازي نهفته در سينه رئيس جمهوري بود که مي‌بايست در محفلي که همه دولتمردان و نخبگان اقتصاد در آن جمع بودند، عيان مي شد. روحاني در برهه‌اي نگاه‌ها را به اين اصل مغفول قانون اساسي جلب مي‌کند که کشور با مسائل مهمي روبه‌رو است مسائلي که به باور رئيس جمهوري پاسخ و فرمول حل آنها در همين اصل طلايي همه پرسي قرار دارد. همه واکنش‌ها، همهمه‌ها و جنجال‌ها در فرداي پيشنهاد اخير روحاني قابل پيش‌بيني بود او بر موضوعي کليدي انگشت نهاده بود موضوعي که يک جريان سياسي به غلط سال‌ها از آن يک تابو ساخته است. در حالي که وجود اصل همه پرسي در قانون اساسي يکي از امتيازات والاي نظام مردم سالاري ديني ايران به حساب مي‌آيد اما در گذر زمان و رقابت فرساينده جريان‌هاي سياسي غبار فراموشي بر چهره آن نشست و هم اينکه يک جريان سياسي آن را گروگان تفسير تنگ نظرانه خويش از قانون اساسي ساخت. با اين حال حساسيت موضوع همه پرسي مانع از آن نشد که روحاني سخن و مقصود خويش در اين باره با صراحت بيان نکند. او به تجربه از مخالفت و کارشکني آن جريان‌ها باخبر بود اما در نخستين گامي که براي احياي اين اصل برداشت رسم ديرين مبهم گويي و محافظه کاري را کنار گذاشت. از اين رو دفاعيه روحاني از ضرورت احيا و اجراي اصل همه پرسي از صراحت و وضوح تمام برخوردار است. او همه مقصود خويش را در اين باره در چند جمله روشن بيان کرد؛ سخن نخست او اين بود که در مقام مسئول اجراي قانون اساسي اين پيشنهاد را طرح مي‌کند. بنابراين از صلاحيت حقوقي براي پيگيري اين رسالت ملي برخوردار است. در عبارت دوم، او از يک غفلت 34 ساله در اين باره سخن گفت‌و‌گوشزد کرد که همه اين سال‌ها بسان بسياري از مديران آرزوي رجوع مستقيم به آراي عمومي را به دل داشته است و در گام آخر، روحاني شائبه سياسي بودن را از پيرامون انديشه خود دور ساخت و گفت در مقام يک حقوقدان اين مطالبه را مطرح مي‌کند. بر همين اساس دعوت رئيس جمهوري براي احياي اين اصل مغفول قانون اساسي پيش از همه رضايت و حمايت حقوقدانان را در پي داشت. دست کم طي سه روزي که از دعوت روحاني مي‌گذرد تلاش يک جريان سياسي براي سياسي جلوه دادن اين حرکت راه به جايي نبرده است. از تحرکات جريانهاي سياسي که بگذريم، اين سؤال نزد بسياري از افراد مطرح است که روحاني از طرح اين پيشنهاد چه هدفي دنبال مي‌کند و اساساً طرح احياي اصل همه پرسي که برخي آن را ناممکن مي‌پندارند چه گرهي از معضلات جامعه مي‌گشايد؟ 1-‌ به نظر مي‌آيد رئيس دولت اعتدال بيش از هر چيز در پي اعاده اعتبار اصل همه پرسي است. رفراندوم يا همه پرسي عاليترين نماد مردم سالاري و ملموس‌ترين شکل رجوع دولتمردان به افکار عمومي است. از اين نظر فضيلتي بالاتر از هر انتخابات تلقي مي‌شود. براي همه نظام‌هاي مردمسالار دست يافتن به رأي واقعي مردم يا همان خردجمعي، بزرگترين سرمايه و تکيه گاه است که همچون لنگري آنها را از تلاطم‌ها و بحران‌هاي مختلف ايمن مي‌سازد. 2-‌ در اين ميان روحاني البته گوشه نگاهي به تجربه دولت هاي مدرن دارد که اين سال‌ها از اصل همه پرسي به صورت يک تکنيک گره گشا در حل مسائل مناقشه انگيز بهره جسته‌اند مثل رجوع پي درپي اروپايي‌ها به همه پرسي براي تصميم‌هاي بزرگ پولي، سياسي يا حتي شرکت در جنگ ها . جامعه‌اي که به همه پرسي تن مي‌دهد اولاً خيال حکومت و تصميم گيران را از بابت مشروعيت آن تصميم آسوده مي‌کند ثانياً آحاد مردم را در همه هزينه و فايده آن تصميم شريک مي‌سازد . 3- مانند همه جوامع، شهروند ايراني نيز ديدگاه هاي خويش را در ايام انتخابات بوضوح بيان مي‌کند اما واقعيتي که از نگاه روحاني دور نمانده اين است که بعد از گذشت زمان اندکي، انتخاب و رأي مردم درفضاي غبارآلودي که بازيگران سياسي مي‌سازند با اما و اگرهاي دل آزار روبه‌رو مي‌شود. اين اتفاق به روشني دامن اين دولت را گرفته است. روحاني در انتخابات 24 خرداد در يک رقابت همه جانبه با حريفان اصولگرا توانست اعتماد و حمايت مردم را جلب کند به نحوي که اين اتفاق بيش از هر جا در مسأله هسته‌اي رخ داد اما هنوز چند ماه نگذشته بود که براحتي دستخوش تهاجم برخي جريان‌هاي سياسي قرار گرفت تا آنجا که برخي گروه‌ها که سهم شان از آراي 24 خرداد کمتر از 10 درصد بود به يکباره لباس مدعيان وکالت و نمايندگي مطالبات به تن کردند. از اين رو چندان دور از انتظار نيست که رئيس دولت اعتدال اين بار در سايه احياي اصول بنيادين قانون اساسي بخواهد دست تحريف گران و تعدي‌کنندگان به حريم آراي مردم را کوتاه کند. موضوع همه پرسي شايد مهم ترين سازوکاري باشد که راه سوء‌ استفاده، تحريف و مصادره خواست مردم را به روي جريان‌هاي سياسي مي‌بندد. دولت اعتدال در اين مدت بيش از همه طبقات و اقشار جامعه آثار تلخ سوء استفاده جريان‌هاي تندرو از تريبون‌هاي مردمي را لمس کرده است و براي شخص روحاني دل آزار‌تر از اين نيست که گفتمان اعتدال او در سياست خارجي و داخلي بعد از امضاي مردم در ميدان مبارزه سياسي به نام مردم به چالش کشيده شود و جريان‌هاي مخالف دولت پشت شعار و واژه مقدس مردم سنگر بگيرند. به حوادث 17 ماه گذشته اگر از اين منظر نگاه افکنيم همه مخالفان اعتدال حتي زماني که سياست‌هاي فرهنگي و هنري يا ديپلماسي دولت را به چالش کشيده‌اند دم از ملت زده اند. اين اتفاق در قضيه هسته‌اي به يک طنز تلخ تاريخي تبديل شد که جبهه پرسازوبرگ مخالفان مذاکره همه نطق‌ها و بيانيه‌هاي خويش عليه تيم هسته‌اي را به نام ملت ممهور کردند. پس بي‌سبب نيست که بيش از همه شبکه تندروها از پيشنهاد همه پرسي رئيس جمهوري برآشفته و نگران شده‌اند زيرا رجوع مستقيم به افکارعمومي در موضوعات کلان حکومتي براي هميشه حربه مخالفت و کارشکني (رفراندوم) را از کف تندروها خارج مي‌کند.

کد خبر: 3186

«چه کساني از همه پرسي بيمناکند» عنوان يادداشت روز روزنامه ايران به قلم محمد نوري است که مي‌توانيد آن را در ادامه بخوانيد:

در فهرست بلند بالاي انديشه‌هايي که روحاني طي دو سال اخير ارائه کرده است موضوع احياي اصل همه پرسي بي‌گمان جايگاهي ويژه دارد. بحث همه پرسي در زبان روحاني از هر جهت تازگي داشت او نه در اين 17 ماه که حتي در ايام مبارزه انتخاباتي نيز سخني در اين باب نگفته بود ضرروت رجوع به همه پرسي گويي رازي نهفته در سينه رئيس جمهوري بود که مي‌بايست در محفلي که همه دولتمردان و نخبگان اقتصاد در آن جمع بودند، عيان مي شد.
روحاني در برهه‌اي نگاه‌ها را به اين اصل مغفول قانون اساسي جلب مي‌کند که کشور با مسائل مهمي روبه‌رو است مسائلي که به باور رئيس جمهوري پاسخ و فرمول حل آنها در همين اصل طلايي همه پرسي قرار دارد.
همه واکنش‌ها، همهمه‌ها و جنجال‌ها در فرداي پيشنهاد اخير روحاني قابل پيش‌بيني بود او بر موضوعي کليدي انگشت نهاده بود موضوعي که يک جريان سياسي به غلط سال‌ها از آن يک تابو ساخته است. در حالي که وجود اصل همه پرسي در قانون اساسي يکي از امتيازات والاي نظام مردم سالاري ديني ايران به حساب مي‌آيد اما در گذر زمان و رقابت فرساينده جريان‌هاي سياسي غبار فراموشي بر چهره آن نشست و هم اينکه يک جريان سياسي آن را گروگان تفسير تنگ نظرانه خويش از قانون اساسي ساخت.
با اين حال حساسيت موضوع همه پرسي مانع از آن نشد که روحاني سخن و مقصود خويش در اين باره با صراحت بيان نکند. او به تجربه از مخالفت و کارشکني آن جريان‌ها باخبر بود اما در نخستين گامي که براي احياي اين اصل برداشت رسم ديرين مبهم گويي و محافظه کاري را کنار گذاشت.
از اين رو دفاعيه روحاني از ضرورت احيا و اجراي اصل همه پرسي از صراحت و وضوح تمام برخوردار است. او همه مقصود خويش را در اين باره در چند جمله روشن بيان کرد؛ سخن نخست او اين بود که در مقام مسئول اجراي قانون اساسي اين پيشنهاد را طرح مي‌کند. بنابراين از صلاحيت حقوقي براي پيگيري اين رسالت ملي برخوردار است. در عبارت دوم، او از يک غفلت 34 ساله در اين باره سخن گفت‌و‌گوشزد کرد که همه اين سال‌ها بسان بسياري از مديران آرزوي رجوع مستقيم به آراي عمومي را به دل داشته است و در گام آخر، روحاني شائبه سياسي بودن را از پيرامون انديشه خود دور ساخت و گفت در مقام يک حقوقدان اين مطالبه را مطرح مي‌کند. بر همين اساس دعوت رئيس جمهوري براي احياي اين اصل مغفول قانون اساسي پيش از همه رضايت و حمايت حقوقدانان را در پي داشت. دست کم طي سه روزي که از دعوت روحاني مي‌گذرد تلاش يک جريان سياسي براي سياسي جلوه دادن اين حرکت راه به جايي نبرده است.
از تحرکات جريانهاي سياسي که بگذريم، اين سؤال نزد بسياري از افراد مطرح است که روحاني از طرح اين پيشنهاد چه هدفي دنبال مي‌کند و اساساً طرح احياي اصل همه پرسي که برخي آن را ناممکن مي‌پندارند چه گرهي از معضلات جامعه مي‌گشايد؟
1-‌ به نظر مي‌آيد رئيس دولت اعتدال بيش از هر چيز در پي اعاده اعتبار اصل همه پرسي است. رفراندوم يا همه پرسي عاليترين نماد مردم سالاري و ملموس‌ترين شکل رجوع دولتمردان به افکار عمومي است. از اين نظر فضيلتي بالاتر از هر انتخابات تلقي مي‌شود. براي همه نظام‌هاي مردمسالار دست يافتن به رأي واقعي مردم يا همان خردجمعي، بزرگترين سرمايه و تکيه گاه است که همچون لنگري آنها را از تلاطم‌ها و بحران‌هاي مختلف ايمن مي‌سازد.

2-‌ در اين ميان روحاني البته گوشه نگاهي به تجربه دولت هاي مدرن دارد که اين سال‌ها از اصل همه پرسي به صورت يک تکنيک گره گشا در حل مسائل مناقشه انگيز بهره جسته‌اند مثل رجوع پي درپي اروپايي‌ها به همه پرسي براي تصميم‌هاي بزرگ پولي، سياسي يا حتي شرکت در جنگ ها . جامعه‌اي که به همه پرسي تن مي‌دهد اولاً خيال حکومت و تصميم گيران را از بابت مشروعيت آن تصميم آسوده مي‌کند ثانياً آحاد مردم را در همه هزينه و فايده آن تصميم شريک مي‌سازد .
3- مانند همه جوامع، شهروند ايراني نيز ديدگاه هاي خويش را در ايام انتخابات بوضوح بيان مي‌کند اما واقعيتي که از نگاه روحاني دور نمانده اين است که بعد از گذشت زمان اندکي، انتخاب و رأي مردم درفضاي غبارآلودي که بازيگران سياسي مي‌سازند با اما و اگرهاي دل آزار روبه‌رو مي‌شود. اين اتفاق به روشني دامن اين دولت را گرفته است. روحاني در انتخابات 24 خرداد در يک رقابت همه جانبه با حريفان اصولگرا توانست اعتماد و حمايت مردم را جلب کند به نحوي که اين اتفاق بيش از هر جا در مسأله هسته‌اي رخ داد اما هنوز چند ماه نگذشته بود که براحتي دستخوش تهاجم برخي جريان‌هاي سياسي قرار گرفت تا آنجا که برخي گروه‌ها که سهم شان از آراي 24 خرداد کمتر از 10 درصد بود به يکباره لباس مدعيان وکالت و نمايندگي مطالبات به تن کردند. از اين رو چندان دور از انتظار نيست که رئيس دولت اعتدال اين بار در سايه احياي اصول بنيادين قانون اساسي بخواهد دست تحريف گران و تعدي‌کنندگان به حريم آراي مردم را کوتاه کند. موضوع همه پرسي شايد مهم ترين سازوکاري باشد که راه سوء‌ استفاده، تحريف و مصادره خواست مردم را به روي جريان‌هاي سياسي مي‌بندد. دولت اعتدال در اين مدت بيش از همه طبقات و اقشار جامعه آثار تلخ سوء استفاده جريان‌هاي تندرو از تريبون‌هاي مردمي را لمس کرده است و براي شخص روحاني دل آزار‌تر از اين نيست که گفتمان اعتدال او در سياست خارجي و داخلي بعد از امضاي مردم در ميدان مبارزه سياسي به نام مردم به چالش کشيده شود و جريان‌هاي مخالف دولت پشت شعار و واژه مقدس مردم سنگر بگيرند. به حوادث 17 ماه گذشته اگر از اين منظر نگاه افکنيم همه مخالفان اعتدال حتي زماني که سياست‌هاي فرهنگي و هنري يا ديپلماسي دولت را به چالش کشيده‌اند دم از ملت زده اند. اين اتفاق در قضيه هسته‌اي به يک طنز تلخ تاريخي تبديل شد که جبهه پرسازوبرگ مخالفان مذاکره همه نطق‌ها و بيانيه‌هاي خويش عليه تيم هسته‌اي را به نام ملت ممهور کردند.
پس بي‌سبب نيست که بيش از همه شبکه تندروها از پيشنهاد همه پرسي رئيس جمهوري برآشفته و نگران شده‌اند زيرا رجوع مستقيم به افکارعمومي در موضوعات کلان حکومتي براي هميشه حربه مخالفت و کارشکني (رفراندوم) را از کف تندروها خارج مي‌کند.

نظرات بینندگان

ارسال نظر