صفحه نخست >> سیاسی تعداد نظرات: 0

چرا آمریکا با طرح «دولت مستقل فلسطین» مخالف است؟

سعید ساسانیان

واشنگتن اگرچه بارها نظر مثبت خود را در خصوص طرح دو دولت و دولت مستقل فلسطینی مطرح کرده اما او در این مسیر شیوه خاص خود را دارد. از نظر آمریکا، طرح دو دولت که بارها مورد تاکید محمود عباس نیز قرار گرفته، نه از طریق سازمان ملل که باید با مذاکره میان طرف فلسطینی و صهیونیستی محقق شود.

کد خبر: 1426

این روزها علاوه بر تحولاتی که درون غزه و کرانه باختری رخ می‌دهد، در عرصه بین‌المللی نیز مساله فلسطین به شکلی جدی‌ مطرح شده است. تشکیلات خودگردان فلسطین به ریاست محمود عباس، طرح «دولت مستقل فلسطین» را به سازمان ملل برده و تصمیم دارد تا برخلاف سال ۲۰۱۲، این بار این طرح را به سرانجام مطلوبی برساند.

طرحی که یک‌بار شکست خورد

در شصت و سومین مجمع عمومی سازمان ملل در اوایل پائیز ۲۰۱۱ محمود عباس رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین طرحی را مبنی بر درخواست تبدیل «عضویت ناظر تشکیلات خودگردان فلسطین» به «عضویت ناظر دولت مستقل فلسطین»(عضویت کامل) به بان‌ کی مون دبیرکل سازمان ملل متحد ارائه داد. بر اساس این طرح درخواست شده بود تا کشور مستقل فلسطین در محدوده مرزهای ۱۹۶۷ یعنی همان کرانه باختری، بخش شرقی بیت المقدس و منطقه غزه و به پایتختی بیت‌المقدس شرقی و به عنوان صد و نود و چهارمین عضو سازمان ملل متحد شناسایی شود.

 

اسرائیل درصدد است تا با مذاکره و فشار و شهرک‌سازی هم‌زمان، هم از زمان بهره کافی را ببرد و هم تشکیلات خودگردان را ناچار به امتیازدهی کند تا در نهایت طرح «دولت یهودی» که با مخالفت گسترده فلسطینی‌ها روبرو شده را عملی سازد

 

عباس زمانی که این طرح را ارائه کرد، گفت:‌«این تقاضا به معنای به رسمیت شناختن اسرائیل و در کنار آن به رسمیت شناختن فلسطین است و ما خواهان تحقق اهداف مورد نظر اسرائیل هستیم اما در عین حال خواهان تحقق اهداف مورد نظر فلسطین نیز می‌باشیم». یک عضو جدید در سازمان ملل زمانی به رسمیت شناخته می‌شود که مجمع عمومی به آن رای مثبت داده و سپس در شورای امنیت، به تصویب برسد و این یعنی اعمال نفوذ آمریکا. اواسط نوامبر همان سال کمیته عضویت شورای امنیت بیانیه‌ای صادر کرد و آب پاکی را روی دست محمود عباس ریخت. در این بیانیه آمده بود که این کمیته موفق نشده است به اجماع اعضای شورای امنیت درخصوص درخواست فلسطینی‌ها دست یابد. این بازی آمریکا بود که با هماهنگی برخی اعضای شورای امنیت، شرایط را به گونه‌ای رقم زد تا ضمن فرار از پیامدهای وتوی طرح توسط خود او، اجماعی حاصل نشود و طرحی به تصویب نرسد. شکست طرح عباس البته برای او پایان کار نبود.

اگرچه دولت مستقل فلسطینی که عضو ناظر سازمان ملل باشد، با کارشکنی‌های آمریکا و اسرائیل شکل نگرفت اما در دسامبر ۲۰۱۲ پس از مدت‌ها کش‌وقوس، سازمان ملل به ارتقای وضعیت فلسطین در این سازمان از «موجودیت مستقل» به «کشور غیرعضو ناظر» رای مثبت داد تا هم‌چنان «دولت مستقل فلسطین» یک هدف محقق نشده باشد.

 

طرح دوباره با حمایت بیشتر

چندی قبل در ۱۸ دسامبر، ۱۸۰ کشور از مجموع ۱۹۳ کشور عضو مجمع عمومی سازمان ملل متحد به پیش‌نویش قطعنامه‌ای تحت عنوان «حق مردم فلسطین در تعیین سرنوشت خود» رای مثبت دادند. این قطعنامه بار دیگر بر حق ملت فلسطین در تعیین سرنوشت خود از جمله حق داشتن یک دولت مستقل تاکید کرد و از همه کشورها، سازمان‌های بین‌المللی و آژانس‌های تخصصی وابسته به سازمان ملل خواست تا هم‌چنان به حمایت از مردم فلسطین و کمک به آنان برای نیل به حقوق شان ادامه دهند. قطعنامه برای تصویب نهایی باید در شورای امنیت مطرح شود. این بار اما حامیان این طرح بیشتر شده‌اند.

آمریکا حامی طرح «دولت مستقل فلسطین» اما …

واقعیت این است که در ظاهر، طرح دو دولت که منتج به تشکیل دولت مستقل فلسطینی و پذیرش نهایی آن در سازمان ملل می‌شود، یکی از مواردی است که بارها مورد تاکید آمریکا قرار گرفته است. در سال ۲۰۰۹ وقتی جرج میچل، نماینده ویژه آمریکا در خاورمیانه برای «صلح» تلاش می‌کرد، ضمن تاکید بر تعهد واشنگتن برای تشکیل دو دولت مستقل گفته بود: «تشکیل دولت تنها راه‌حلی است که به درگیری‌های دو طرف پایان می‌دهد و اسرائیل و فلسطین باید به تعهدات خود درباره صلح پایبند باشند». با گسترش سیاست شهرک‌سازی صهیونیست‌ها در کرانه باختری و بیت‌المقدس شرقی، تنش‌ها میان دو طرف مذاکرات صلح افزایش یافت اما هیلاری کلینتون که آن روزها وزیر خارجه آمریکا بود، معتقد بود چون مذاکرات صلح هنوز متوقف نشده، پس باید به طرح «دو دولت» امیدوار بود.

البته روند مذاکرات با شهرک‌سازی‌های گسترده نتانیاهو به سرانجامی نرسید و محمود عباس در سال ۲۰۱۰ میز مذاکرات را ترک کرد و راهی سازمان ملل شد.

آمریکا با چه چیزی مخالفت می‌کند؟

واشنگتن اگرچه بارها نظر مثبت خود را در خصوص طرح دو دولت و دولت مستقل فلسطینی مطرح کرده اما او در این مسیر شیوه خاص خود را دارد. از نظر آمریکا، طرح دو دولت که بارها مورد تاکید محمود عباس نیز قرار گرفته، نه از طریق سازمان ملل که باید با مذاکره میان طرف فلسطینی و صهیونیستی محقق شود. آمریکا سال‌ها است که سعی دارد تا به زعم خود سیاست «صلح» را در خاورمیانه و در پرونده فلسطین اجرایی سازد. حالا اگر طرف فلسطینی بتواند خارج از سیاست‌های اعمالی آمریکا، هدف خود را از طریق سازمان ملل محقق کند، عملا سیاست صلح آمریکا شکست خواهد خورد. از سوی دیگر، رجوع به سازمان ملل و دستیابی به هدف «دولت مستقل فلسطین» و به عضویت کامل در آمدن این سازمان خارج از فرایند مذاکرات، امکان دادن امتیاز به آمریکا و اسرائیل را منتفی می‌سازد. اسرائیل درصدد است تا با مذاکره و فشار و شهرک‌سازی هم‌زمان، هم از زمان بهره کافی را ببرد و هم تشکیلات خودگردان را ناچار به امتیازدهی کند تا در نهایت طرح «دولت یهودی» که با مخالفت گسترده فلسطینی‌ها روبرو شده را عملی سازد.

اما رجوع به سازمان ملل از سوی فلسطینی‌ها این روند را مختل می‌سازد. بر این اساس به نظر می‌رسد، این طرح که تا چندی دیگر در شورای امنیت بررسی خواهد شد، به سرنوشت مشابه بار گذشته دچار می‌شود. آمریکا اگر از حق وتوی خود استفاده نکند (که احتمالا نیز همین‌گونه می‌شود)، سایر اعضای شورا را با خود همراه می‌سازد و عملا طرح «دولت مستقل فلسطین» را ناکام خواهد گذاشت.

رصد

نظرات بینندگان

ارسال نظر