صفحه نخست >> سیاسی تعداد نظرات: 0

آيت‌الله هاشمي رفسنجاني

هاشمی رفسنجانی: اگر متحجرين دست و پاي مردم را نبندند، بال پرواز باز است

آيت‌الله هاشمي رفسنجاني در مصاحبه‌اي منتشر نشده با صداوسيما به سوالات مهمي پيرامون حقوق شهروندي در نظام جمهوري اسلامي پاسخ داد.

کد خبر: 1141

مصاحبه پيش رو در خبرگزاري ايلنا منتشر شده و انتشار آن در آخرين خبر به معني تاييد تمام يا بخشي از آن نيست.
آيت‌الله هاشمي رفسنجاني در مصاحبه‌اي منتشر نشده با صداوسيما به سوالات مهمي پيرامون حقوق شهروندي در نظام جمهوري اسلامي پاسخ داد.

گزيده مصاحبه شبکه اول صداوسيما با ايشان در سال 87 بدين شرح است:

به عنوان يک متدين که عمري را زير تابلوي دين و با محوريت دين زندگي کرده‌ايد، آيا هيچ وقت احساس کرده‌ايد که دين دست و پاي شما را بسته است؟ اگر دين را محور زندگي نمي‌کرديد، در انجام بعضي از کارها دست شما بازتر بود؟

● طبعاً دين احکام و وظايفي به انسان داد که ما مقيّديم آن احکام را انجام دهيم. ولي چون يک اعتقاد اساسي ديگري داريم و آن، اين است که هر کار ديگري کنيم، انجام اين وظايف مهمتر از آن است و مي‌دانيم با محدوديت‌هايي دست ما به جايي ديگر که خيلي بهتر از آنچه عقل ما مي‌رسيد، خواهد رسيد، بنابراين در جمع‌بندي هيچ وقت احساس نمي‌کنيم کاش دست ما بسته نبود. قبول داريم که همين بهتر که دستمان بسته باشد، چون به عدل، علم و عطوفت خداوند نسبت به بندگانش ايمان داريم.

سبک زندگي ديني از نظر جناب‌عالي چيست؟ سبک زندگي ديني را دانشمندان دانشگاهي همه رفتارها و همه اجزاي مدل زندگي فرد، حتي خوردن و آشاميدن، سلايق و علايق مي‌دانند. سبک زندگي از نظر شما چيست؟

● من اين‌گونه به سبک زندگي ديني نگاه نمي‌کنم. همان‌گونه که در قرآن مي‌بينيد که کليات، اصول و راه‌هايي براي ما مشخص شده و در مواردي احکام معيني آمده که بعضي‌هايش تعبدّي است. ولي عمده مسائل ديني به خود انسانها واگذار شده است. حتي در زمان خود پيغمبر(ص) احکام امضايي پيامبر(ص) نسبت به احکام انشايي بيشتر بود. يعني آنچه را که مردم داشتند، و پيامبر قبول کرده بودند که به آن شيوه زندگي کنند. وقتي رسائل عمليه علما را مي‌خوانم و با اطلاعي که از مباني فقهي دارم، مي‌بينم گاهي به جاي خود مقلّد، روي عرف مي‌نشينند. يعني مصداق تعيين مي‌کنند که اين شأن مقلد است که عرف بايد اين را تعيين کند. چون مردم مي‌پرسند، آنها براي تسهيل امور راهي را باز مي‌کنند. فکر مي‌کنم در قلمرو دين حضور ابتکاري خود انسان و فهم، تفکر، تعقل و دستاوردهاي خود انسان خيلي بيشتر از آن چيزي است که ما فکر مي‌کنيم به صورت سربسته و غيرقابل انعطاف در اختيار ماست. به علاوه همان جا اجتهاد و مصلحت را مکمّل دين خاتم قرار دادند. به صورت اجتماعي الان در مجمع تشخيص مصلحت نظام داريم با حکم الهي تصميماتي مي‌گيريم که شايد ديني نباشد. پس فضاي ديني خيلي باز است. اگر متحجرين دست و پاي مردم را نبندند، بال پرواز باز است و به خيلي جاها مي‌تواند برسد.

○ فرمايشات شما بياني را که از يکي از استادان بزرگم در علم‌الحديث شنيدم، به يادم آورد که حضرت علي (ع) به خوارج فرمودند «دين خدا از ميان آسمان و زمين وسيع‌تر و راحت‌تر است.»

● واقعاً همين‌گونه است. خوب حديثي را خوانديد. آن هم از قول کسي که بعد از پيامبر(ص) اعلم‌الناس در همه تاريخ است.

پس چرا بعضاً شهروندان جمهوري اسلامي احساس مي‌کنند رفتار حاکمان ديني ما در مسند دين‌باني شهروندان، زندگي را بر آنان تنگ مي‌کند؟

● در مواردي ممکن است حاکمان تنگ نکرده باشند. احکامي است که فقيه بر حسب موازين فهميده و گفته است. نبايد تقصير عمده را به گردن حاکمان انداخت. البته چيزهايي هم است که فقها چيزي نمي‌گويند، بلکه خشک مقدس ها و مقدس مآبها آن هم احتياطانه و يا رياکارانه وارد زندگي مردم مي‌کنند. آنها دست و پا را مي‌بندند. فکر مي‌کنم علماي طراز اول اسلام اينجور خشن نيستند و دست مقلدين خودشان و مردم را نمي‌بندند و فضا را بر آنها تنگ نمي‌کنند. اصلاً اسلام فضا را تنگ نکرده است. تعبيري که بايد براي اسلام کنيد، سعة صدري است که اسلام براي ما در نظر گرفته است. دين سهله يکي از صفات اسلام است که حقيقتاً همين‌گونه است. خودم به عنوان کسي که اسلام را مي‌شناسم، هيچ وقت احساس تنگنا و گير افتادن نمي‌کنم.

نظرات بینندگان

ارسال نظر