صفحه نخست >> سیاسی تعداد نظرات: 0

مسعود فتحی پور

پیامدهای تجدید روابط با کوبا بر انتخابات ایالات متحده

پر واضح است که با تغییر سکان ریاست جمهوری در دو سال آینده و روند کنونی اقبال مردم به جمهوری‌خواهان، تصمیماتی از این دست با چالش‌ اساسی مواجه خواهد بود. اولین نشانه آن انتقاد تند جمهوری‌خواهان به تصمیم اوباما برای عادی‌سازی روابط با کوباست.

کد خبر: 1007

خبر تجدید روابط میان ایالات متحده آمریکا و کوبا پس از ۵۰ سال اختلاف و دشمنی، اگرچه با استقبال جهانی مواجه شد اما شگفتی و ابهام عمومی از این پدیده سئوالات زیادی را مطرح کرده است. اول این سئوال که آیا این تجدید روابط به معنای شکننده شدن روحیه ضد آمریکایی در آمریکای جنوبی است؟ و سپس اینکه آیا برقراری رابطه میان آمریکا و کوبا پس از نیم قرن منازعه و اختلاف، پیامد خاصی بر انتخابات آمریکا دارد؟

سابقه تجدید روابط دوستانه با دشمنان

بحث برقراری رابطه میان آمریکا و دشمنان ایدئولوژیک یا رقبای ساختاری، موضوعی طولانی و دارای سبقه‌ای از دوران جنگ سرد است. تنش‌زدایی و ایجاد روابط نسبی نه جنگ و نه صلح با اتحاد جماهیر شوروی پس از جنگ جهانی دوم اولین نمونه از این دست است. بعدها مهم‌ترین این تغییر رویکردها در زمان نیکسون مطرح شد، رئیس‌جمهوری که با وجود شکست و استعفای مفتضحانه، به دلیل برقراری رابطه با چین، به شخصیتی تاریخی بدل شد؛ زیرا به زعم کارشناسان آمریکایی یک رقیب خطرناک را به شریکی کم‌خطر و قابل کنترل تبدیل کرد.تغییر رویه در روابط خارجی با ویتنام، نیز از دیگر نمونه‌های برقراری روابط دیپلماتیک دوستانه با دشمنان است. اما پدیده‌ی کوبا و اصولاً کشورهای آمریکای لاتین در این بستر چگونه تحلیل می‌شود؟

آیا روابط با کوبا نیز تداعی شکست انتخابات مجلسین است؟

زمان چندانی از انتخابات کنگره و سنای آمریکا که به انتخابات انتخابات میان دوره‌ای در آمریکا موسوم است، نگذشته است. انتخاباتی که با شکست حزب دموکرات و از دست رفتن اکثریت دموکرات در مجلسین و به چالش‌ کشیدن سیاست‌های رئیس جمهور به‌ویژه در عرصه سیاست خارجی همراه بود. در واقع انتخابت میان‌دوره‌ای آمریکا به نوعی آزمون صلاحیت و محبوبیت رئیس‌جمهور محسوب می‌شود و کارکرد اصلی آن سنجش عیار رئیس جمهور در سال‌های پایانی سکانداری ملی است. عامل شکست از نظر قریب به اتفاق کارشناسان سیاست‌های خارجی اوباما-به چالش کشیده شدن دستگاه سیاستگذاری خارجی وی بود؛ زیرا در عرصه داخلی، به اعتبار شاخص‌های اقتصادی وضعیت بهتری حاصل شده و سیاست‌های فاجعه‌بار جورج بوش پسر که در پی جنگ‌های خاورمیانه بحران اقتصادی را به آمریکا و جهان تحمیل کرده بود، رخت بربسته است. حال چالشی دیگر در عرصه سیاست خارجی اوباما را به چالش می‌کشد: برقراری رابطه با کوبا.

 

از فیدل کاسترو تا رائول کاسترو: آیا تغییر ساختاری ایجاد شده است؟

فیدل کاسترو رهبر انقلاب کوبا که از سال ۲۰۰۸ به علت بیماری جای خود را به برادر خود رائول کاسترو داد، همواره به مواضع معترضانه خود علیه آمریکا ادامه داد. با روی کار آمدن رائول کاسترو تغییر نسبی در رویکرد سیاست خارجی ایجاد شد، هرچند اصول کلی پیشین حفظ گردید. مذاکرات اخیر ابتدا راجع به مهیا ساختن مقدمات آزادی زندانیان یکدیگر بوده است تا اینکه در هفته گذشته پس از ۴۵ دقیقه تماس تلفنی باراک اوباما و رائول کاسترو که اولین تماس رهبران دو کشور با یکدیگر در پنج دهه گذشته بود، خبر آغاز عادی‌سازی روابط دو کشور اعلام شد.  نکته مهم در این موضوع این است که تغییر مشهودی در سیاست کلان این کشور صورت نگرفته و انتفادات ساختاری به دلیل چارچوب فکری ضدامپریالیستی در کوبا همچنان حفظ شده است که این مسئله در کنار موارد توافقات- که به نفع کوبا تفسیر می‌شود-، موجب خشم و انتفاد جمهوری‌خواهان از اوباما شده است.

این توافقات عمدتاً دو محور سیاسی و اقتصادی را در بر می‌گیرد. موارد مورد توافق اولیه در محور سیاسی از جمله: آزادی زندانیان سیاسی، بازنگری در عنوان «حامی تروریسم» نسبت به کوبا، حمایت آمریکا از آزادی در کوبا می‌باشد؛ و محور اقتصادی که آزادی‌ تبادلات اقتصادی و تکنولوژیک، تلاش برای رفع تحریم‌های کوبا و همچنین مجوز به آمریکا برای صادرات تجهیزات ارتباطی، نرم‌افزاری و زیرساخت‌های اینترنت را در بر می‌گیرد.

جمهوری‌خواهان و کوبا

حساسیت جمهوری‌خواهان همواره در مسائل خارجی بیش از مسائل داخلی بوده است. مسئله کوبا نیز از این قاعده مستثنا نیست. با توجه به نقد پایدار جمهوری‌خواهان از سیاست خارجی اوباما این بار این احتمال وجود دارد که پیامد آن در انتخابات آتی ریاست جمهوری‌ مشخص شود. پر واضح است که با تغییر سکان ریاست جمهوری در دو سال آینده و روند کنونی اقبال مردم به جمهوری‌خواهان، تصمیماتی از این دست با چالش‌ اساسی مواجه خواهد بود. اولین نشانه آن انتقاد تند جمهوری‌خواهان به تصمیم اوباما برای عادی‌سازی روابط با کوباست. برای مثال، جب بوش نامزد احتمالی جمهوری‌خواهان در انتخابات آتی- برادر و فرزند دو تن ار روسای جمهور آمریکا- اقدام اوباما را “خطایی در عرصه سیاست خارجی” ارزیابی کرد و اوباما را متهم کرد که “از حدود اختیارات اجرایی خود پا فراتر نهاده است”. جب بوش پیش‌تر سناتور ایالت فلوریدا بوده است. اما تنها او نیست که از فلوریدا با اوباما مخالف است: مارکو روبیو، سناتور جمهوری‌خواه از ایالت فلوریدا، که خود کوبایی‌تبار است، تصمیم واشنگتن و هاوانا برای برقراری روابط دیپلمالتیک را یک پیروزی برای کوبا دانست و اوباما را “بدترین رهبر مذاکرات در تاریخ مدرن آمریکا” خواند. شایان ذکر است که حدود یک و نیم میلیون کوبایی مهاجر در آمریکا زندگی می‌کنند که بنا به تخمین ادارات آمریکایی بیش از ۸۰ درصدد آنان در ایالت فلوریدا اقامت دارند.

نظرات بینندگان

ارسال نظر