صفحه نخست >> سلامت تعداد نظرات: 0

کم خوني ناشي از کمبود ويتامين

کد خبر: 2202

زيست نيوز/ بدن شما به دلايل متعددي به ويتامين ها نياز دارد که يکي از آنها نياز براي ساختن گلبول هاي قرمز سالم است. اگر بدنتان دچار کمبود ويتامين هاي کليدي باشد دچار نوعي کم خوني به نام کم خوني ناشي از کمبود ويتامين خواهيد شد.
در کم خوني ناشي از کمبود ويتامين، بدن به اندازه کافي گلبول قرمز نمي سازد. گلبول هاي قرمز اکسيژن را از ريه شما به تمام بخش هاي ديگر بدن مي برد. در کم خوني ناشي از کمبود ويتامين، تعداد گلبول هاي قرمز کاهش يافته و لذا بدنتان نمي تواند تمام اکسيژني را که براي عمکرد قوي بدان نياز دارد را بدست آورد.
کم خوني ناشي از کمبود ويتامين همچنين مي تواند منجر به ديگر مشکلاتي چون تضعيف حافظه و يا حس سوزش در دست ها و يا پاها گردد. شما مي توانيد اين کم خوني را با مکمل درماني و يا تغيير برنامه غذايي خود بر طرف نماييد.

نشانه ها:
- خستگي
- رنگ پريدگي يا زرد شدن پوست
- زخم در دهان و زبان
- از دست دادن وزن
- اسهال
- کرخ شدن يا مور مور شدن دستها و پاها
- ضعيف شدن ماهيچه ها
- تحريک پذيري
- حرکات غير يکنواخت
- گيجي و فراموشي
کمبود ويتامين به آرامي طي چند ماه تا چند سال پيشرفت مي کند ، علائم کمبود ويتامين ممکن است در ابتدا بسيار کم باشد ولي به تدريج افزايش يافته و و بدتر مي شود.

علت:
براي توليد تعداد کافي از گلبول هاي سالم ( به خصوص گلبول قرمز) بدنتان نيازمند يک رژيم غذايي سالم مي باشد که مقدار معيني از ويتامين ها و ريز مغذي هاي ديگر را تامين نمايد. اگر رژيم غذايي شما فاقد ريز مغذي هاي لازم باشد کم خوني ناشي از کمبود ويتامين پيشرفت مي نمايد . برخي مواقع نيز کم خوني به علت اينکه بدنتان قادر به جذب مناسب مواد مغذي از غذاها نيست ايجاد مي شود.

دلايل کم خوني کمبود ويتامين که کم خوني مگالوبلاستيک نيز ناميده مي شود، عبارتند از:

کم خوني ناشي از کمبود فولات:

فولات که به عنوان ويتامينB9 نيز شناخته مي شود، ماده مغذي است که بيشتر در مرکبات و سبزيجات برگ سبز يافت مي شود. برنامه غذايي که به صورت مداوم فاقد اين ماده غذايي باشد نهايتا به کمبود فولات منتهي مي شود. همچنين ناتواني در جذب فولات نيز مي تواند منجر به کمبود آن شود.
بيشتر مواد مغذي موجود در غذاها در روده باريک جذب مي شوند. افرادي که دچار بيماري هاي روده باريک مثل ، بيماري کرون يا سلياک باشند و يا افرادي که بخش وسيعي از روده باريک خود را با جراحي خارج کرده اند و يا عمل باي پس انجام داده اند ممکن است مشکلاتي در جذب فولات غذايي و يا نوع ساخته شده آن (اسيد فوليک) داشته باشند.
الکل جذب فولات را کاهش مي دهد، پس زياده روي در مصرف الکل ممکن است منجر به کمبود فولات شود . تجويز برخي داروهاي خاص، مثل داروهاي ضد حمله عصبي،‌ مي تواند با جذب اين ماده مغذي تداخل ايجاد کند. نياز زنان باردار و شيرده به فولات افزايش پيدا مي کند، همچنين افرادي که براي بيماري کليوي تحت همودياليز هستند، ‌نياز بيشتري به فولات دارند. غفلت در پاسخ به اين افزايش نياز مي تواند منجر به کمبود شود.

کم خوني کمبود ويتامين B12 (کم خوني پرنيشيوز).
به ندرت کمبود ويتامين B12ناشي از کافي نبودن اين ويتامين در برنامه غذايي است. اين ويتامين بيشتر در گوشت، تخم مرغ و شير يافت مي شود . کمبود زماني اتفاق ميافتد که روده کوچک قادر به جذب اين ويتامين نباشد . اين مشکل ممکن است طي جراحي معده يا روده اتفاق بيافتد (مثل عمل باي پس معده)، رشد باکتري هاي غير نرمال در روده و يا بيماري هاي روده مثل بيماري کرون يا سلياک، که با جذب ويتامين تداخل مي کند.
کمبود ويتامين B12 مي تواند ناشي از خوردن کرم کدو از ماهي هاي آلوده باشد. زيرا کرم کدو مواد مغذي بدن شما را مصرف مي کند. در هرحال علت کمبود اين ويتامين ، اغلب ناشي از فقدان ماده اي به نام فاکتور داخلي معده مي باشد. فاکتور داخلي ‌ پروتئيني است که توسط معده ترشح شده و براي جذب ويتامين B12 ضروري است.
ويتامينB12 در معده از ماده غذايي جدا مي گردد و فاکتور داخلي پروتئيني است که توسط معده ترشح شده و به ويتامين B12 متصل مي شود و آن را از معده تا روده باريک انتقال مي دهد و در آنجا به داخل جريان خون جذب مي شود . بدون فاکتور داخلي ، B12 نمي تواند جذب شود و بدن را بدون هيچ ثمري ترک مي کند . فقدان فاکتور داخلي ممکن است ناشي از واکنش سيستم خود ايمني باشد.
ممکن است سيستم خود ايمني شما اشتباها به پروتئين هايي که توسط معده ساخته شده است حمله کند . کمبود ويتامين B12 نهايتا منجر به کم خوني مي شود . اگر کمبود به علت فقدان فاکتور داخلي معده باشد ، کم خوني پرنيشيوز ناميده مي شود . پرنشيوز به معني " کشنده " است . قبل از دسترسي به آمپول B12 و امکان تزريق اين ويتامين ، فقدان فاکتور داخلي اغلب کشنده بود . به علت اينکه ويتامين B12در مقدار زياد در کبد ذخيره مي شود ، ممکن است سالها طول بکشد تا اولين علائم کمبود بروز کند .

کم خوني ناشي از کمبود ويتامين C
کمبود ويتامين Cدر رژيم شما نيز مي تواند منجر به کم خوني شود . بدن شما براي ساختن سلول هاي خوني سالم به ويتامين Cنياز دارد . اين ويتامين بيشتر در مرکبات يافت مي شود . ويتامينC همچنين به جذب آهن که بخش مهمي از ساختار گلبول هاي قرمز خون است نيز کمک مي کند . دلايل ديگري که ممکن است باعث اين نوع کم خوني شود شامل سوء تغذيه عمومي ، سرطان ، هايپرتيروئيدي و يا کاهش توانايي جذب آهن رژيم غذايي مي باشند . داروهاي خاص درمان سرطان نيز مي توانند سبب کمبود ويتامين شوند .

عوامل خطر:
آيا شما در گروه در معرض خطر براي کم خوني ناشي از کمبود ويتامين قرار داريد؟
شما در معرض خطر آنمي کمبود فولات هستيد اگر:‌

- باردار هستيد و مولتي ويتامين حاوي اسيدفوليک دريافت نمي کنيد.

- يک نارسايي در روده خود داريد که با جذب فولات تداخل مي کند.

- اگر زياد الکل مصرف مي کنيد. زيرا الکل با جذب فولات تداخل دارد.

- برخي داروهاي خاص را مصرف مي کنيد. مثل برخي داروهاي ضد حمله عصبي، که مي تواند مانع جذب فولات شود.

- اگر تحت همودياليز قرار داريد. از پزشک خود سوال کنيد که آيا براي پيشگيري نياز به مکمل فولات داريد و يا خير.

- اگر تحت درمان سرطان قرار داريد. بعضي داروها که براي درمان سرطان استفاده مي شوند ممکن است با متابوليسم فولات تداخل ايجاد کنند.

- اگر رژيم غذايي شما از کفايت کافي برخوردار نباشد. اگر برنامه غذايي شما به صورت قابل توجهي فاقد ميوه هاي تازه و يا سبزي است و يا اگر شما غذاهاي خود را به مدت طولاني مي پزيد، ممکن است در معرض خطر کم خوني فقر فولات باشيد.

شما در معرض خطر آنمي کمبود ويتامين B12 هستيد اگر:
- اگر گوشت و محصولات لبني نمي خوريد. گوشت و لبنيات از جمله غذاهايي هستند که حاوي مقادير زيادي ويتامين B12 مي باشند. گياهخواران محض ممکن است در اين گروه قرار بگيرند.

- اگر دچار بيماري روده اي هستيد. رشد باکتري هاي غير نرمال در روده يا جراحي روده يا معده، که با جذب ويتامين تداخل مي يابند مي توانند منجر به کم خوني گردند.

- اگر دچار کمبود فاکتور داخلي هستيد. بيشتر افرادي که کم خوني فقرB12 براي آنها تشخيص داده شده است دچار کمبود فاکتور داخلي هستند. فاکتور داخلي ‌ پروتئيني است که توسط معده ترشح شده و براي جذب ويتامين B12 ضروري است. فقدان فاکتور داخلي ممکن است به علت واکنش هاي خود ايمني و يا نقص ژنتيکي اتفاق مي يافتد.

- اگر برخي داروهاي خاص را مصرف مي کنيد. آنتي اسيد ها و بعضي داروها که اغلب براي درمان ديابت نوع 2 تجويز مي شوند ، ممکن است در جذب ويتامين B12اختلال ايجاد کنند.

- اگر دچار اختلال خود ايمني هستيد. در افرادي که دچار اختلالات خود ايمني مربوط به غدد درون ريزهستند، مثل ديابت يا بيماري تيروئيد، ممکن است ريسک دچار شدن به کم خوني فقر B12به صورت پيشرونده افزايش يابد.

شما در معرض خطر آنمي کمبود ويتامين C هستيد اگر:
- دچار سوء تغذيه هستيد و مقدار کافي از مواد مغذي و ويتامين هايي که نياز داريد را دريافت نمي کنيد.

- دچار مشکلاتي در سلامت تان هستيد. مثل هايپرتيروئيدي يا سرطان که مي توانند منجر به تخليه بدن از ويتامين C شده و نهايتا منجر به کمبود مي شود.

- سيگار مي کشيد. سيگار کشيدن مي توانند منجر به کمبود ويتامين Cشود زيرا باعث کاهش جذب اين ويتامين مي شود.

عوارض:
-کمبود ويتامين ريسک بسياري بيماري ها و مشکلات را در فرد افزايش مي دهد.

-نقايص هنگام تولد. کمبود فولات در زنان باردار مي تواند منجر به نقايص جنيني در مغز و نخاع شود .

-اختلالات سيستم عصبي. همان طور کهB12 براي ساخت گلبول هاي قرمز خون مهم است ، ‌براي عملکرد سالم سيستم عصبي نيز لازم و حياتي است. کمبود ويتامين B12ميتواند منجر به مشکلات عصبي گردد،‌ مثل ضعف و سوزن سوزن شدن دائم دستها و پاها، گيجي و فراموشي. زيرا ويتامين B12براي عملکرد سالم مغز ضروري است. کمبود ويتامين B12مي تواند قبل از بروز کم خوني منجر به ديگر اختلالات در سلامتي فرد شود.

-اسکوروي. کمبود ويتامين cميتواند منجر به اسکوروي شود. علائم و نشانه هاي اين بيماري نادر شامل، خونريزي زير پوستي و در اطراف دهان مي باشد.

آمادگي براي ويزيت پزشک
-اگر مشکوک هستيد که شايد به آنمي ناشي از کمبود ويتامين مبتلا باشيد، احتمالا بايد اول به پزشک خانواده و يا پزشک عمومي مراجعه نماييد. به هر حال در بعضي موارد، ممکن است شما به پزشک متخصص اختلالات خوني ارجاع داده شويد. (هماتولوژيست)

در اينجا بعضي اطلاعات مفيد در جهت کسب آمادگي براي قرار ملاقات با پزشک گرد آوري شده اند.

آنچه که مي توانيد انجام دهيد:
- هر علامتي را که تجربه کرديد، بنويسيد. شامل هر نشانه اي که حتي شايد به نظرتان به علت ملاقات تان با دکترتان مربوط نباشد.

- اطلاعات شخصي کليدي و مهم را يادداشت کنيد. شامل هر استرس بزرگ و يا تغييرات اخير در زندگي شما.

- ليستي از تمام داروها تهيه کنيد، مانند هر گونه ويتامين يا مکملي که مصرف مي کنيد.

- سوالاتي که در نظر داريد آنها را از پزشک بپرسيد را يادداشت نماييد. زمان شما براي ملاقات با پزشک محدود است، پس تهيه کردن ليستي از سوالات براي استفاده بهينه از زمان به شما کمک مي کند .

آنچه از پزشک انتظار مي رود:
احتمالا پزشک از شما سوالاتي خواهد پرسيد. آماده بودن براي جواب به آن سوالات به شما کمک مي کند که بتوانيد زمان ملاقات را بيشتر صرف همان مواردي کنيد که مدنظرتان است.

پزشک ممکن است از شما بپرسد:
- چه زماني اولين علائم بيماري را در خود ديديد؟
- چقدر اين علائم جدي و آزار دهنده هستند؟
- چه چيزهايي علائم بيماري را در شما تشديد مي کنند؟
- چه چيزهايي علائم بيماري را در شما تخفيف مي دهند؟
- آيا گياهخوار هستيد؟
- معمولا در طي روز چند واحد ميوه يا سبزي را مصرف مي کنيد ؟
- آيا الکل مي نوشيد ؟‌ اگر جواب بله است، هر چند وقت يکبار و چقدر مصرف مي کنيد؟‌
- آيا سيگاري هستيد؟

آزمايش هاي تشخيصي:
پزشک طي آزمايش خون کم خوني کمبود ويتامين را تشخيص مي دهد . در آزمايش خون اين موارد چک مي شود:

سطح گلبول قرمز خون. در کم خوني تعداد گلبول قرمز کمتري خواهيد داشت. در آنمي کمبود ويتامين، گلبول هاي قرمز شما بزرگ و تکامل نيافته اند . در آنمي هاي بسيار پيشرفته ،گلبول هاي سفيد و پلاکتها نيز در زير ميکروسکوپ غير نرمال به نظر مي رسند .

مقدار فولات،‌ ويتامين B12، ويتامين Cدر خون. سطح فولات و ويتامين B12در يک زمان سنجيده مي شوند زيرا کمبود اين دو ويتامين به هم مربوط مي باشد.
 

نظرات بینندگان

ارسال نظر