صفحه نخست >> سایر ویژه ها تعداد نظرات: 0

وقتي دختر نوجوان‌مان زودرنج و پرخاشگر مي‌شود

در گذشته سن بلوغ دختران بين 10 تا 11 سال بود، ولي امروز متأسفانه به دليل تغيير در سبک تغذيه، سبک زندگي، دگرگوني شرايط اجتماعي و فرهنگي، گسترش وسايل ارتباط جمعي و تغييرات آب و هوايي سن بلوغ در نوجوانان بسيار پايين آمده است.

کد خبر: 921

مهرخانه/ وقتي والدين درخصوص بلوغ و مسايل آن براي دختران خود توضيح دهند و متذکر شوند که اين مسئله براي همه پيش مي‌آيد؛ براي بعضي زودتر و برخي ديرتر، آن‌ها نيز مي‌توانند پذيراي اين دوران باشند و در واقع تصوير بدني کاملي از خود در ذهنشان تشکيل مي‌شود.
مشاور پژوهشکده خانواده دانشگاه شهيد بهشتي گفت: در گذشته سن بلوغ دختران بين 10 تا 11 سال بود، ولي امروز متأسفانه به دليل تغيير در سبک تغذيه، سبک زندگي، دگرگوني شرايط اجتماعي و فرهنگي، گسترش وسايل ارتباط جمعي و تغييرات آب و هوايي سن بلوغ در نوجوانان بسيار پايين آمده است.

شهرزاد برهان‌زاده با بيان اين مطلب افزود: در دوران بلوغ ابتدا تغييرات جسمي و جنسي در بدن آغاز مي‌شود و به دنبال آن تغييرات رواني در دختران و پسران به وجود مي‌آيد.
وي با تأکيد بر اينکه دختران معمولاً زودتر از پسران به بلوغ مي‌رسند، در خصوص تغييراتي که در بدن دختران نوجوان اتفاق مي‌افتد، تشريح کرد: اين تغييرات شامل تغييراتي است که در جسم‌شان صورت مي‌گيرد و هم‌چنين تغييرات جنسي که شامل بزرگ‌شدن پستان‌ها، پيدا شدن موي تناسلي و در نهايت قاعدگي است که مي‌تواند سرآغاز مشکلات روحي براي دختران نوجوان باشد.

بلوغ نوجوانان با توجه به شرايط امروزي زودتر اتفاق مي‌افتد
اين روانشناس ادامه داد: لازم است والدين بدانند که بلوغ فرزندانشان با توجه به شرايط امروزي از زمان بلوغ خودشان در گذشته معمولاً يک يا دو سال زودتر اتفاق مي‌افتد. بنابراين ضروري است که نوجوان خود را زودتر و از يک يا دو سال قبل از سن طبيعي بلوغ آموزش دهند. البته نه به صورت مستقيم و با بيان کامل اصل مطلب، بلکه به تدريج نوجوان را متوجه کنند که کم‌کم در بدن‌اش تغييراتي رخ مي‌دهد تا او با آگاهي بيشتري به سمت اين دوران پيش رود.

اگر نوجوان به‌طور ناگهاني با مسئله بلوغ روبه‌رو شود ممکن است احساس کند که بيماري ناگواري دارد
مشاور پژوهشکده خانواده دانشگاه شهيد بهشتي درخصوص آگاهي‌دادن به نوجوانان در خصوص بلوغ تشريح کرد: اگر نوجوان به‌طور ناگهاني با مسئله بلوغ روبه‌رو شود، ممکن است احساس کند که بيماري ناگواري دارد، يا حتي در شرف مرگ است و تحمل اين مسئله براي او بسيار ناگوار خواهد بود. اين احساس در مورد دختران و پسران مشترک است؛ به اين دليل که همان‌طور که دختران نوجوان دچار قاعدگي مي‌شوند، پسران نوجوان هم در خواب محتلم مي‌شوند. پس لازم است والدين، دانش و آگاهي لازم را از يک يا دو سال قبل به فرزند خود بدهند.

آگاهي دادن درخصوص بلوغ به معني گستاخ کردن فرزندان نيست
وي تأکيد کرد: والدين تصور نکنند با دادن اين اطلاعات به کودکان، آن‌ها گستاخ مي‌شوند يا لازم نيست بيش از حد بدانند، بلکه برعکس دانش و آگاهي مفيد، باعث مي‌شود فرزندان چگونگي رفتار درست را در مواجه با مسايل بدانند.

دختراني که دچار بلوغ زودرس مي‌شوند، احساس طردشدگي دارند
اين کارشناس‌ارشد روانشناسي تربيتي ادامه داد: دختراني که بلوغ زودرس دارند و از نظر بدني دچار تفاوت ظاهري با ديگر هم‌سن‌هاي خود که بالغ نشده‌اند مي‌شوند، خود را بزرگ‌تر احساس کرده و هم‌سن‌وسال‌‌هايشان نيز زياد آنها را وارد جمع‌هاي خود نمي‌کنند؛ همين امر ممکن است براي اين نوجوانان حالت طردشدگي ايجاد کرده و آنها را دچار مشکلات خلقي و بدرفتاري کند.
برهان‌زاده افزود: گاهي دختري که بالغ شده است، خود را با دوستانش مقايسه مي‌کند و وقتي مي‌بيند در اندام ظاهري او تغييراتي ايجاد شده و بدن دوستانش تفاوتي نکرده، امکان دارد از خودش بدش بيايد و رفتارهايي را انجام دهد که از نظر والدين نامناسب است.

رضايت کمتر از ظاهر و اندام؛ يکي از مسايل نوجوانان دختر در زمان بلوغ
وي در خصوص مشکلاتي که دوره‌ بلوغ براي دختران ايجاد مي‌کند، گفت: رضايت کمتر از ظاهر و وزن يکي از مسايل اين نوجوانان است که بر عزت نفس و اعتماد به نفس آن‌ها تأثير منفي مي‌گذارد؛ به اين صورت که کمتر دوست دارد در محافلي دوستان هم‌سن‌وسالان خود ظاهر شوند، کمتر ارتباط اجتماعي برقرار کنند، از ظاهر خود به دليل اين‌که بدني مانند زنان دارند خجالت مي‌کشند و در نهايت تمام اين احساسات بر روح و روان نوجوان تأثير سوء خواهد داشت.

تغييرات هورموني قاعدگي و حالت خلقي نامناسب در دختران نوجوان
اين روانشناس در خصوص تغييرات هورموني ناشي از قاعدگي در نوجوانان اظهار داشت: مسئله ديگري که ممکن است سبب ايجاد تغييرات خلقي در دختران نوجوان شود، تغييرات هورموني مربوط به قاعدگي است که به دليل اين تغييرات، دختران در حالت خلقي نامناسبي قرار گرفته و گاهي هنگام صحبت کردن با والدين رفتارهاي پرخاشگرانه‌اي از خود نشان مي‌دهند.
برهان‌زاده ادامه داد: وقتي والدين درخصوص بلوغ و مسايل آن براي دختران خود توضيح دهند و متذکر شوند که اين مسئله براي همه پيش مي‌آيد؛ براي بعضي زودتر و برخي ديرتر، آن‌ها نيز مي‌توانند پذيراي اين دوران باشند و در واقع تصوير بدني کاملي از خود در ذهنشان تشکيل مي‌شود.
مشاور تربيتي کلينيک دانشگاه تهران در خصوص دوران نوجواني گفت: به هر حال نوجواني يک دوره‌ تعارض با والدين نيز هست و در اين دوره يک‌سري مشکلات خلقي براي نوجوان ايجاد مي‌شود که اگر والدين آگاهي نداشته باشند که چگونه با او رفتار کنند، ممکن است اين مشکلات رفتاري در فرزندشان تشديد شود.

والدين گاهي آزادي‌هاي معقول و نه افسار گسيخته به نوجوان بدهند
وي تشريح کرد: والدين بايد بدانند فرزندشان در حال فاصله گرفتن از دوران کودکي است و نبايد با او همانند يک کودک رفتار کنند؛ رفتار کنترل‌گرانه‌اي که با يک کودک 7 ساله مي‌شود نبايد با يک نوجوان 12 بشود. لازم است والدين هم‌زمان با بزرگ‌شدن فرزندشان يک‌سري آزادي‌هاي معقول و نه افسار گسيخته به آنها بدهند؛ به اين معني است که اختيار کنترل‌شده‌اي به او بدهند تا بتواند برنامه‌هاي محدودي را براي خود در نظر بگيرد.
اين کارشناس‌ارشد روانشناسي تأکيد کرد: والدين بايستي اين را بدانند که نوجوانشان ديگر کودک نيست که در مقابل دستورات و فرمان‌ها، مطيع باشد. آنها بايد بدانند که نوجوانشان در حال بزرگ شدن است؛ پس لازم است به او احترام بگذارند و از روش‌هاي ديگري به غير از تحکم، براي صحبت استفاده کنند و با اين روش، ارتباط مؤثر و سازنده بين خود و فرزنداشان را از بين مي‌برند.

نوجوانان در به دنبال استقلال، خودشناسي و هويت‌يابي هستند
برهان‌زاده افزود: در اين مقطع زماني نوجوان به دنبال استقلال، خودشناسي، هويت‌يابي و کشف اين امر است که چه تصميم‌هايي را مي‌تواند به تنهايي بگيرد.
وي ادامه داد: با توافق و گفتگوي صحيح بين والدين و فرزند، مي‌توان يک‌سري آزادي‌هاي محدود را به آن‌ها داد. اين آزادي‌هاي تحت نظارت والدين، اين پيام را به نوجوان مي‌دهد که "ما (والدين) بزرگ‌شدن شما (نوجوان) را مي‌بينيم و به آن احترام مي‌گذاريم و براي شما ارزش قائل هستيم"و در مقابل نوجوان ما هم اين پيام را به والدين مي‌دهد که "من هم براي شما ارزش قائلم که اين آزادي را به من داديد و سعي مي‌کنم که اين آزادي را خراب نکنم". داشتن اين محيط، براي حفظ صميميت رابطه بسيار مؤثر است.

والدين نقش يک پناهگاه امن را براي فرزندانشان داشته باشند
مشاور پژوهشکده خانواده دانشگاه شهيد بهشتي تأکيد کرد: والدين بايد نقش يک پناهگاه امن را براي فرزندانشان داشته باشند تا نوجوانشان بداند که مي‌تواند هر ناراحتي و تفکري را که درباره خودش دارد جايي مطرح کند. اين بيان‌کردن لزوماً نيازمند راهکار و پيشنهاد نيست؛ بلکه همين‌که نوجوان بداند کسي هست که به صحبت‌هاي او گوش مي‌دهد، در پذيرش شخصيت‌اش براي خود بسيار مؤثر است.

تفاوت بلوغ در پسران و دختران
برهان‌زاده در خصوص تفاوت ميان بلوغ دختران و پسران، اظهار داشت: به دليل اينکه پسران اندام عضلاني را دوست دارند و داشتن اين اندام به نوعي به آن‌ها قدرت مي‌دهد، لذا بلوغ زودرس براي پسران يک امتياز به‌حساب مي‌آيد، ولي پسري که بلوغ ديررس دارد برعکس دختران، ممکن است از نظر رواني آسيب ببيند؛ چراکه از ديگر همسالان خود جثه‌اي ريزتر خواهد داشت و همين امر در کاهش اعتماد به نفس وي تأثيرگذار است. البته اين احساس گذراست و بعد از مدتي در هر دو جنس کاهش مي‌يابد.

بلوغ زودرس و ديررس براي دختر و پسر بحران‌زاست
وي افزود: اما به هر حال هم بلوغ زودرس و هم بلوغ ديررس براي دختر و پسر ممکن است بحران‌زا باشد و مهم اين است که چطور والدين با اين مسئله کنار بيايند و با نوجوان خود برخورد کنند. براي مثال برخي والديني مي‌گويد: "همه بزرگ شدند ولي بچه من هم‌چنان ريز مانده" يا از الفاظ نامناسب در مورد فرزند خود استفاده مي‌کنند و مي‌گويند: "قدش بلند شده اندازه من، ولي هنوز هيچ چيز را نمي فهمد"؛ اين موارد در روحيه نوجوانان تأثير نامناسبي خواهد گذاشت. اشکال برخي از والدين اين است که گمان مي‌کند وقتي فرزندشان به بلوغ مي‌رسد درک آنها هم افزايش مي‌يابد؛ درصورتي‌که برخي از نوجوانان ممکن است دير به بلوغ فکري برسند.

والدين براي نوجوان خود حريم خصوصي قايل باشند
اين مشاور کودک گفت: لازم است والدين براي کودک خود که پا به عرصه نوجواني گذاشته است، يک حريم خصوصي قايل باشند و همان‌طورکه از او انتظار دارند که به حريم خصوصي آنها احترام بگذارد، در مقابل، خودشان نيز اين حريم را زير پا نگذارند.
وي تأکيد کرد: البته اين عمل به معناي رها کردن نوجوان نيست، بلکه لازم است والدين هميشه به صورت چشم سوم و يک فرد نظارت‌کننده و نه کنترل‌کننده، با نوجوان روبه‌رو شوند

از سن 3 تا 3.5سالگي کودک را با ارزش‌ها و فرهنگ خانواده خود آشنا کنيد
برهان‌زاده در خصوص سنيني که لازم است کودکان با ارزش‌هاي خانواده آشنا شوند، گفت: والدين بايستي بعد از مقطع سني 3 تا 3.5 سال کودک را به‌تدريج با مسايل مذهبي، ارزش‌ها و فرهنگ خانواده خود آشنا کنند، تا به يک‌باره در سن 13 سالگي نخواهند تمام اين نکات را به او آموزش دهند.
وي ادامه داد: اگر فرزند از همان ابتدا بداند که والدين چه معيارهايي براي زندگي دارند، در دوران نوجواني بهتر مي‌تواند آن‌ها را رعايت کند و کمتر احتمال دارد که اين ارزش‌ها را زير پا بگذارد.

با گذاشتن جلسه‌ خانوادگي هفتگي يا ماهيانه ارزش‌هاي خانواده را به نوجوان خود يادآوري کنيد
اين کارشناس‌ارشد روانشناسي تأکيد کرد: در مواردي‌که نوجوان معيارهاي خانواده را زير پا گذاشت، والدين با گذاشتن جلسه خانوادگي هفتگي يا ماهيانه و با صرف وقت براي فرزند خود، دوباره اين ارزش‌ها را به وي يادآوري و تأکيد کنند که لازم است اين معيارها در خانواده رعايت شود. در مقابل، والدين هم تعدادي از معيارهاي نوجوانان را که مطابق با اصول و مذهب خانواده است بپذيرند؛ چراکه وقتي ما از فرزندانمان يک‌سري انتظارات داريم، بايد براي آن‌ها هم ارزش و احترام قايل باشيم.

در رفتار با فرزندان خود از روش آزمون و خطا استفاده نکنيد
وي افزود: براي مثال اگر قانون خانه اين است که نوجوان قبل از ساعت 7 بعدازظهر به خانه برگردد، فرزند بايد بداند که اگر بيشتر از اين مدت بيرون باشد، در روزهاي آينده ممکن است زمان بيرون ماندن او محدود شود يا اجازه بيرون رفتن را تا مدتي نداشته باشد.
شهرزاد برهان‌زاده در نهايت خاطرنشان کرد: ضروري است که والدين شناخت کافي نسبت به دوران بلوغ نوجوان خود داشته باشند و در رفتار با فرزند خود از طريق روش آزمون و خطا پيش نروند.

نظرات بینندگان

ارسال نظر