صفحه نخست >> سایر ویژه ها تعداد نظرات: 0

چرا آب هم مي خورم چاق مي شوم؟

البته عوامل مختلفي چون نداشتن تحرک روزانه، داشتن مشاغل کم‌تحرک، اختلالات تغذيه‌اي و ميل به پرخوري، برخي بيماري‌ها از جمله کم‌کاري تيروئيد، بارداري و مصرف برخي داروهاي کورتوني در بروز آن موثر است.

کد خبر: 4636

جام جم/ چندي پيش رئيس پژوهشکده غدد دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي نسبت به روند رو به رشد اضافه وزن و چاقي در کشور، حتي در کودکان و نوجوانان هشدار و آماري را ارائه داد که مشخص مي‌کند، فقط در شهر تهران حدود 70 درصد افراد بالاي 20 سال داراي اضافه وزن يا چاقي هستند که از پيامدهاي آن افزايش موارد بيماري‌هاي قلبي عروقي، ابتلا به ديابت، چربي بالا و فشار خون است.
البته عوامل مختلفي چون نداشتن تحرک روزانه، داشتن مشاغل کم‌تحرک، اختلالات تغذيه‌اي و ميل به پرخوري، برخي بيماري‌ها از جمله کم‌کاري تيروئيد، بارداري و مصرف برخي داروهاي کورتوني در بروز آن موثر است. ولي در کنار همه اين عوامل، ژنتيک نيز نقش بسيار پررنگي در بروز چاقي دارد تا جايي که براساس مطالعات جديد، مشخص شده که در 40 تا 70 درصد از موارد چاقي، وراثت دخيل است. اين يافته‌ها مشخص کرده است که پاسخ افراد چاق در برابر رژيم‌هاي لاغري يا ورزش‌هاي گوناگون نيز با يکديگر فرق مي‌کند. به عبارت ديگر، ژن‌ها بر نحوه جذب، سوخت و ساز و ذخيره چربي در بدن ما تاثير مي‌گذارد. از اين‌رو ممکن است فردي با خوردن غذاي خاصي چاق شود ولي فرد ديگر با خوردن همان غذا چاق نشود.
دکتر زهرا مهدي‌زاده کاشي، متخصص ژنتيک و محقق تاثير ژن‌ها بر چاقي در اين‌باره مي‌گويد: ژن‌ها از عوامل موثر بر برگشت چاقي پس از يک دوره رژيم غذايي سخت و لاغر شدن است.
براساس مطالعات صورت گرفته مشخص شده است که 95 درصد افراد پس از لاغر شدن، دوباره ظرف چند سال چاق مي‌شوند و 41 درصد کساني که با رژيم لاغر مي‌شوند، پس از مدتي، حتي بيش از وزني که کم کرده‌اند، دوباره اضافه وزن پيدا مي‌کنند.
اين متخصص مي‌افزايد: متاسفانه چاقي و اضافه وزن، فرد را مستعد ابتلا به مشکلات و بيماري‌هاي متعددي چون افزايش کلسترول و فشار خون، ديابت نوع 2، بيماري‌هاي قلبي عروقي، بيماري‌هاي مفصلي چون آرتروز، تنگي نفس و مشکلات روحي رواني ناشي از چاقي مي‌کند. از اين‌رو، مهم‌ترين اولويت افراد چاق يا داراي اضافه وزن اين است که وزن خود را به حد متناسب برسانند و حفظ کنند.

تنوع رژيم‌هاي لاغري بسيار زياد است، ولي چگونه دريابيم که کدام‌يک از آنها براي ما از بقيه بهتر و موثرتر است؟
دکتر مهدي‌زاده پاسخ مي‌دهد: براي انتخاب موثرترين روش لاغري ابتدا بايد دريابيد که در شما ژن چاقي وجود دارد يا خير. درواقع، با انجام آزمايش‌هاي خاصي روي DNA هر فرد مي‌توان وجود ژن‌هاي خاصي که فرد را مستعد اضافه وزن يا چاقي مي‌‌کند، مشخص کرد. در صورت وجود اين ژن‌ها و ابتلا به چاقي يا اضافه وزن مشخص مي‌شود که با رعايت چه نوع رژيم غذايي و کدام دسته از ورزش‌ها مي‌توان بر مشکل چاقي يا اضافه وزن غلبه کرد.
دکتر سارنگ يونسي، محقق ديگري که روي تاثير ژن‌ها بر چاقي کار مي‌کند، در گفت‌و‌گو با جام‌جم مي‌گويد: بايد توجه داشته باشيد که اگر فردي ژن چاقي را فقط از پدرش بگيرد، احتمال اين‌که مبتلا به چاقي ژنتيک بشود، زياد نيست، اما اگر اين ژن را از هر دو والد دريافت کند به طور قطعي مبتلا به اين نوع چاقي خواهد شد.
وي بااشاره به خدمات آزمايشگاهي براي تشخيص ژن چاقي، مي‌افزايد: بررسي‌هاي ژنتيک براي تشخيص عامل ژنتيک چاقي در آزمايشگاه‌هاي خاصي در کشور ممکن است. البته هزينه‌هاي انجام اين آزمايش‌ها زياد (930 هزار تومان ) است.

چاقي‌هايي همراه با افزايش چربي و قند خون
دکتر مهدي‌زاده بااشاره به اين که پنج ژن وجود دارد که مسئول چاقي و اضافه وزن در افراد است، مي‌افزايد: در برخي افراد، ژن چاقي به توليد نوعي پروتئين منجر مي‌شود که ميل زيادي براي ترکيب با اسيدهاي چرب دارد، همين عامل باعث افزايش توده بدني، چربي شکمي و کاهش متابوليسم در موقع استراحت مي‌شود. ميزان تري‌گليسيريد خون افراد دارنده اين نوع ژن، حتي در هنگام ناشتا بودن نيز افزايش مي‌يابد که اين مساله آنان را مستعد ابتلا به ديابت نيز مي‌کند.

وي تاکيد مي‌کند: در چنين شرايطي بايد از مصرف اسيد‌هاي چرب اشباع پرهيز و بيشتر از اسيدهاي چرب غيراشباع بخصوص امگا استفاده شود. به‌علاوه رژيم‌هاي غني از کربوهيدرات بويژه سبزيجات، نان و غلات کامل نيز به چنين افرادي توصيه مي‌شود. در صورت رعايت رژيم کم کربوهيدرات، احتمال کاهش وزن در اين افراد افزايش مي‌يابد. همچنين انجام 60 تا 90 دقيقه پياده‌روي قبل از صرف غذا براي کاهش چربي خون و کاهش وزن نيز تا حدودي سودمند خواهد بود.

قوي‌ترين ژن عامل چاقي
به گفته دکتر يونسي، از ميان پنج نوع ژن عامل چاقي، ژني که قوي‌ترين عامل ارثي خطرساز چاقي به شمار مي‌رود، به کاهش حس سيري و در نتيجه افزايش دريافت کالري در افراد منجر مي‌شود. ورزش و رژيم غذايي در خنثي کردن تاثير اين ژن تاثيرگذار است. به‌علاوه استفاده از رژيم پر پروتئين به کاهش اثر اين ژن و کاهش وزن منجر مي‌شود.
وي مي‌افزايد: استفاده از غذاهايي که ميزان اسيد چرب غيراشباع و ترانس کمي دارد مانند غذاهاي دريايي، ميوه‌ها، سبزيجات، بويژه گوجه‌فرنگي، غلات سبوس‌دار، مغزها و دانه‌ها و نيز داشتن فعاليت فيزيکي شديد مانند دويدن به‌مدت 30 دقيقه روزانه در کاهش وزن افراد دارنده ژن فوق موثر است.

ژن عامل چاقي در کودکان
به گفته دکتر مهدي‌زاده، در کودکان ناقل ژن چاقي، ميزان ريزه‌خواري زياد است و در صورت کم تحرکي يا بي‌حرکتي ، احتمال چاقي نيز در آنان بيشتر مي‌شود. ناقلان اين ژن در کنترل اشتها و اجتناب از ريزه‌خواري نيز مشکل دارند، اما با افزايش تعداد وعده‌هاي غذايي، افزايش تحرک و فعاليت جسمي مي‌توان تاثير اين ژن را کاهش داد. دکتر يونسي نيز تاکيد مي‌کند: بررسي ژنتيک در کودکان چاق بهتر است در سنين شش تا هشت سالگي صورت بگيرد، زيرا در اين سنين با بهره‌گيري از برنامه غذايي و تحرکي متناسب طي دو سال مي‌توان اثر ناشي از ژن را براي هميشه در فرد مهار کرد. البته اثر بخشي برنامه پيشنهادي براي مقابله با چاقي بايد با همکاري يک متخصص تغذيه و در مواردي يک روانپزشک و همراهي ديگر اعضاي خانواده صورت بگيرد.

توصيه‌هاي عمومي براي تنظيم وزن
ـ مراقب ميزان خوردن و فعاليت فيزيکي روزانه خود باشيد.

ـ به ميزان معادل وزن بدن‌تان، آب بنوشيد. به طور مثال اگر وزنتان 75 کيلوگرم است بايد حدود 9 ليوان آب در روز بنوشيد.

ـ حداقل هشت ساعت طي شب بخوابيد. مطالعات نشان داده است که خوابيدن کمتر از 5‌/‌7 ساعت در روز باعث افزايش وزن و پروسه کاهش وزن مشکل‌تر مي‌شود.

ـ از مصرف جايگزين‌هاي مصنوعي شکر خودداري کنيد. مواد قندي مصنوعي در متابوليسم بدن آن را با شکر طبيعي اشتباه گرفته و باعث افزايش سطح انسولين و کاهش قند خون مي‌شود که در نتيجه آن احساس گرسنگي بيشتري مي‌کنيد.

ـ مصرف نمک را محدود کنيد.

ـ استرس‌تان را کنترل کنيد.

نظرات بینندگان

ارسال نظر