صفحه نخست >> سایر ویژه ها تعداد نظرات: 0

تغذيه/

درباره محصولات ارگانيک چه مي دانيد؟

اين روزها تب مصرف غذاهاي ارگانيک يا همان مواد غذايي که به طور طبيعي و بدون هيچ نوع کود يا آفت کشي پرورش داده مي‌شود، در ميان مردم، سوپرمارکت‌ها و ميوه‌فروشي‌ها بالا گرفته است. فرض کنيد در يک مغازه ميوه‌فروشي هستيد، يک طرف سيب‌هاي ارگانيک و طرف ديگر سيب‌هاي معمولي چيده شده است. هر دوي آنها به اندازه کافي سفت، براق و قرمز به نظر مي‌رسد. حتي مي دانيم هر دوي آنها به اندازه کافي ويتامين و فيبر دارد و از طرفي فاقد چربي، سديم و کلسترول نيز است.

کد خبر: 1954

اين روزها تب مصرف غذاهاي ارگانيک يا همان مواد غذايي که به طور طبيعي و بدون هيچ نوع کود يا آفت کشي پرورش داده مي‌شود، در ميان مردم، سوپرمارکت‌ها و ميوه‌فروشي‌ها بالا گرفته است. فرض کنيد در يک مغازه ميوه‌فروشي هستيد، يک طرف سيب‌هاي ارگانيک و طرف ديگر سيب‌هاي معمولي چيده شده است. هر دوي آنها به اندازه کافي سفت، براق و قرمز به نظر مي‌رسد. حتي مي دانيم هر دوي آنها به اندازه کافي ويتامين و فيبر دارد و از طرفي فاقد چربي، سديم و کلسترول نيز است.
حال پرسش اينجاست که تفاوت اين دو چيست و چه عاملي باعث شده مواد غذايي ارگانيک در مقايسه با انواع معمولي گران تر باشد؟

محصولات ارگانيک
لغت ارگانيک به شيوه يا عملکرد کشاورزان هنگام پرورش، توليد و حتي فرآوري محصولاتي از جمله ميوه ها، سبزيجات، صيفي جات و حبوبات اشاره مي کند. در عين حال لبنيات و حتي گوشت نيز که در رده محصولات دامي جاي دارد، از اين طبقه بندي خارج نيست.
هدف کشاورزان و دامپروراني که در اين زمينه فعاليت مي کنند، به طور مشخص حفاظت از خاک و آب به عنوان دو عنصر اصلي توليد محصول و در عين حال کاهش آلودگي هاست. در واقع کشاورزان و دامپروراني که محصولات خود را به شيوه ارگانيک پرورش مي دهند، به هيچ وجه از روش هاي قراردادي و معمول براي کوددهي، کنترل آفات و حتي شيوه هاي رايج مقابله با انواع بيماري هاي دامي استفاده نمي کنند.
يک کشاورز ارگانيک به جاي استفاده از علف کش هاي شيميايي، از روش هاي به نسبت سخت اما محيط زيست دوست تر، نظير کشت دوره اي، پخش مالچ (مواد آلي قيرمانند حاصل از تجزيه کاه و برگ هاي مرده) يا کودهاي حيواني براي کنترل آفات بهره مي گيرد.
گاهي باغبان هاي حرفه اي از صفحات پلاستيکي سياه رنگي که به مالچ مشهور است، استفاده مي کنند اما مالچ طبيعي مشخصا بايد از جنس مواد آلي باشد تا همزمان رشد علف ها را کاهش و تکثير کرم ها را افزايش دهد و در عين حال مانع تبخير آب از سطح خاک نيز شود.
کشاورزان عادي براي بالا بردن ميزان رشد گياهان از کودهاي شيميايي استفاده مي کنند اما کشاورزان ارگانيک، از کودهاي طبيعي نظير کودهاي حيواني و کمپوست (مخلوط کود گياهي و خاک) نه تنها براي رشد گياه بلکه حتي براي تغذيه خاک کمک مي گيرند.
کشاورزان عادي براي کاهش آفات و بيماري ها، حشره کش هاي سنتزي و مصنوعي را روي محصولات خود اسپري مي کنند، اما کشاورزان ارگانيک آفت کش هاي خود را از منابع طبيعي مي گيرند. آنها براي اين منظور بيشتر از مزاياي حشرات و پرندگان در کنترل زادآوري ديگر حشرات يا حتي به عنوان تله استفاده مي کنند.
از طرف ديگر، کشاورزان عادي براي کنترل علف هاي هرز، بيشتر به علف کش هاي شيميايي و مصنوعي وابسته هستند اما راهکار کشاورزان ارگانيک مشخصا بر استفاده از عناصر طبيعي نظير گياهان رقيب بومي، برداشت علف با دست و استفاده از مالچ تاکيد دارد.
از طرف ديگر دامپروران عادي اغلب به دام هاي خود آنتي بيوتيک، دارو و حتي ترکيبات هورموني براي رشد و مقابله با انواع بيماري ها مي دهند اما دامپروران ارگانيک دام هاي خود را با مواد غذايي ارگانيک تغذيه مي کنند و مهم تر از همه امکان استفاده از فضاهاي باز را براي آنها ميسر مي سازند. اين دامپروران باور دارند که کاربرد روش هاي پيشگيرانه، چراي دوره اي، رژيم غذايي متعادل و تميز نگه داشتن دائم محل اسکان دام ها در کنترل بيماري هاي آنها نقش بسزايي دارد.

روش هاي ساده براي کشت محصولات خانگي ارگانيک
کاشت محصولات ارگانيک، مستلزم داشتن امکانات خاصي نيز هست اما پرسش اينجاست که آيا افراد عادي هم مي توانند در فضاهاي محدود از جمله در باغچه هاي کوچک يا حتي گلدان برخي از انواع آنها را پرورش دهند؟ پاسخ اين پرسش از نظر بسياري از متخصصان مثبت است، به عنوان مثال برخي از سبزيجات و صيفي جات را مي توان براحتي در فضاي مناسب اما محدود پرورش داد.

الف: مکان مناسب براي کاشت
اغلب سبزيجات و صيفي جات براي رشد خوب و آسان نيازمند نور خورشيد و زهکشي مناسب خاک است اما خاک آنها بايد توانايي نگهداري رطوبت را نيز داشته باشد. سايه زياد کاشت سبزيجات را با مشکلات عديده همراه خواهد کرد. علاوه بر اين، مکان مورد نظر نبايد در معرض باد باشد. تحقيقات نشان داده حتي بادهاي با سرعت متوسط هم مي تواند ميزان محصول را تا حدود 30 درصد کاهش دهد.
جالب است بدانيد حتي چند تکه چوب که در اطراف گلدان به شکل تيرک محکم شود نيز مي تواند مانع تاثير مخرب باد بر محصولات کشاورزي شود. نکته اي که در مورد فضاهاي محدود از جمله گلدان بايد به خاطر داشت، استفاده از تکنيک کشت تناوبي است. کاشت يک نوع محصول آن هم به طور مداوم در فضاي محدود به هيچ وجه توصيه نمي شود، زيرا قطعا باعث کاهش محصول، افزايش عوامل بيماريزا و علف هاي هرز خواهد شد.

ب: رازهاي کوچک اما مهم
در کاشت برخي از صيفي جات ريزه کاري هايي وجود دارد. مثلا اگر پياز و هويج با يکديگر کاشته شود، اغلب نتيجه بهتري حاصل مي شود. همين کار ساده باعث خواهد شد نه تنها هويج ها بلکه حتي پيازها هم از نوعي آفت خاص دور بماند.
اين آفت در واقع نوعي حشره است که لاروهاي آن عمدتا در ميان لايه هاي خارجي ريشه هويج، پياز، سير و ديگر گياهان پيازي يافت شده و محصول را ضايع مي کند. براساس تحقيقات انجام شده، بوي هويج همزمان بوي ناشي از پياز را خنثي مي کند و در نتيجه حشره مذکور يا همان Vice / versa ديگر براي تخمگذاري جذب اين دو محصول نمي شود.
از طرف ديگر کشت چرخشي نيز مي تواند تاثير بسزايي در کنترل علف هاي هرز داشته باشد. به عنوان مثال گلداني که نسبتا از علف هاي هرز پر شده، مي تواند براي کاشت سيب زميني مناسب باشد. اين کار يکي از بهترين روش ها براي به اصطلاح خفه کردن علف هاي هرز است و نه تنها محصول خوبي را همراه دارد بلکه حتي براي شما زمان کافي را مي خرد تا بتوانيد در مرحله بعد کار نسبتا سخت تري همچون کشت سير را دنبال کنيد. به علاوه اين کار خود نمونه اي از کشت محصولات ارگانيک است.

پ: مشوق هاي خوب
گوجه فرنگي يکي از صيفي جاتي است که زمان کاشت آن اکنون فرا رسيده. براي کاشت گوجه فرنگي فقط به نور کافي خورشيد نياز داريد. معمولا فاصله کاشت بذرهاي گوجه فرنگي بين 30 تا 50 سانتي متر است اما بسياري از باغبان ها اول بذرها را در کنار يکديگر با چند سانتي متر فاصله مي کارند و پس از اندکي رشد، آنها را به گلدان هاي جدا منتقل مي کنند.
گاهي ديده شده برخي از گوجه فرنگي هاي گلخانه اي پوست سفت و محکمي دارد، دليل اين مساله نگهداري از گياه در درجه حرارت هاي بالاست. استفاده از سايبان هاي کوچک به شرط آن که نور را بيش از حد محدود نکند، مي تواند اين مشکل را برطرف کند. يکي از صيفي جاتي که نبايد از کشت آن غفلت کرد، بادمجان است.
کاشت اين گياه درست به آساني کاشت گوجه فرنگي هاي خانگي است. اين گياه نيز عينا به نگهداري در فضاي گلخانه اي نياز دارد اما زماني به اوج باروري مي رسد که از نور طبيعي روز برخوردار باشد. بادمجان در مقايسه با گوجه فرنگي و حتي فلفل شرايط پرآبي را راحت تر مي پذيرد اما بايد توجه داشت آبياري بيش از حد، محصول آن را کم مي کند.
بهترين زمان آبياري بادمجان وقتي است که حداقل پنج سانتي متر از سطح خاک خشک شده باشد. يکي ديگر از محصولاتي که کشت آن مي تواند جالب باشد، سيب زميني است. سيب زميني انواع گوناگوني دارد. بهترين انتخاب براي فضاها و زمان هاي محدود نوع زودرس سيب زميني است معمولا کمتر هم دچار آفت زدگي مي شود.
بهترين زمان براي کاشت سيب زميني نيز اوايل بهار است پس فقط کافي است که خاک را بين پنج تا ده سانتي متر گود کنيد و بذرهاي سيب زميني را بکاريد. معمولا بهتر است در قسمت زيرين بذر سيب زميني کمي کود و روي آن هم مخلوط کود و خاک ريخته شود. سيب زميني به نور و آب کافي نياز دارد و نبود هر دوي آنها بشدت بر ميزان محصول اثر خواهد داشت.

آفات مهم سبزيجات در يک نگاه
سوسک سبزيجات که از آن با عنوان سوسک هاي کک مانند نيز ياد مي شود، از جمله حشراتي است که در کشورهايي نظير جمهوري آذربايجان، گرجستان، روسيه، ارمنستان، قزاقستان، چين، ژاپن، بخش هاي مرکزي و جنوبي اروپا، آسياي صغير و حتي ايران هم يافت مي شود.
يک گونه از اين سوسک ها با نام علمي Chaetocnema sp. اغلب روي بادمجان ديده شده. البته گونه هايي هم هستند که بيشتر مختص چغندر يا هندوانه و حتي درخت نارون است. گاه گزارش هايي از حضور آنها روي سبزيجات نيز ارائه شده است.
اين حشره مي تواند سوراخ هاي کوچکي روي برگ ها ايجاد کند و طي مدت کوتاهي از قدرت گياه بکاهد. به همين سبب در مناطقي که احتمال پراکنش گسترده آن وجود دارد، بخصوص در نواحي جنوب درياي خزر از جمله در کلاردشت، نور و فيروزکوه توصيه مي شود حتما پوششي شبيه نايلون روي سبزيجات کشيده شود زيرا بهترين راه مبارزه با اين حشره لزوما آفت کش هاي شيميايي نيست.
اين کار معمولا دو نتيجه مثبت را دارد: يکي اين که رطوبت و حفاظت لازم را که اغلب سبزيجات بدان نيازمند است، فراهم مي کند و دوم اين که احتمال حمله سوسک هاي کک مانند را نيز کاهش مي دهد.

نظرات بینندگان

ارسال نظر