صفحه نخست >> بین الملل تعداد نظرات: 0

حميدرضا عسگري

سايه سنگين بحران جانشيني عربستان بر تحولات منطقه

باتوجه به جايگاه اقتصادي و سياسي آل سعود در جهان و نفوذ گسترده عربستان درمنطقه به عنوان پدر اعراب، هرگونه تغيير و تحول در ساختار سياسي اين کشور مي‌تواند تاثيري شگرف بر تحولات بين المللي و منطقه‌اي داشته باشد.

کد خبر: 3216

باتوجه به جايگاه اقتصادي و سياسي آل سعود در جهان و نفوذ گسترده عربستان درمنطقه به عنوان پدر اعراب، هرگونه تغيير و تحول در ساختار سياسي اين کشور مي‌تواند تاثيري شگرف بر تحولات بين المللي و منطقه‌اي داشته باشد.

دودمان آل‌سعود قدرت را از سال 1932 ميلادي توسط عبدالعزيز بن عبدالرحمن بن فيصل در کشور عربستان در دست دارد و درحال حاضر7 هزار اعضاء خاندان سلطنتي به تمامي کشور و بيش از 25 ميليون ساکنان آن حکم‌راني مي‌کنند. اين گروه علاوه بر در دست‌داشتن تمامي امور حساس کشور، ثروت‌هاي نجومي حاصل از فروش نفت و تمامي امور کشور را بدون حضور هر گونه نهاد انتخابي و يا نظارت مردمي در اختيار خود گرفته‌اند.

درحالي که تمام مردم دنيا درقرن 21 به دنبال دموکراسي و استقرار حکومت‌هاي برخواسته از راي ملت هستند، آل سعود همچنان برپايه نظام پادشاهي و حکومت موروثي عمل مي‌کنند وطبق وصيت "عبدالعزيز" پادشاهي و وليعهدي به پسران بزرگتر مي‌رسد و خبري از نظر مردم نيست. اين موضوع با بستري شدن ملک عبدالله پادشاه فعلي طي روزهاي اخير، احتمال اينکه عربستان در سال 2015 شاه جديدي داشته باشد را قوت بخشيده است. با اين حال، مسائل مربوط به جانشيني وي همچنان به طور جدي مطرح است.

هرچند که درحال حاضر شاهزاده سلمان برادر ملک عبدالله به عنوان وليعهد منصوب شده است، اما هيئت بيعت (هيئت مسئول انتخاب پادشاهي در عربستان)، پيش از اين در انتخاب سلمان به عنوان وليعهد اختلاف داشتند. ضمن اينکه باتوجه به کهولت سن شاهزاده سلمان، ملک عبدالله جوان ترين فرد خاندان عبدالعزيز، يعني شاهزاده مقرن را به عنوان نائب وليعهد معرفي کرده و اين موجب اختلافات گسترده دربين شاهزادگان سعودي گرديده است.

درمقطع کنوني باتوجه به گستردگي اعتراضات مردمي و بالاگرفتن اختلافات سياسي در کشورهاي اسلامي، خلاء و جابه‌جايي قدرت در عربستان، مي‌تواند فرصتي براي سربرآوردن نارضايتي‌‌هاي داخلي دراين کشور باشد و ياحداقل فضايي براي تقويت آنها فراهم شود. اما احتمال فوت ملک عبدالله به لحاظ سياسي در سطح منطقه نيز بسيار با اهميت است. پادشاه کنوني با بيش از يک دهه حکومت و ثبات قدرت توانسته بود نفوذ خود در کشورهاي منطقه را تقويت کند، اما دريک سال اخير با توجه به تحولات عربي و بيماري حال وي، دربسياري از جبهه‌هاي سياسي عربستان نتوانست به اهداف خود برسد، اما همچنان تاثير خود را حفظ کرده است. لذا سايه سنگين جانشين آن ابهامات فراواني را در زمينه سياست خارجي اين کشور به وجود آورده است. شايد گفته شود که سياست‌هاي کلان يک کشور با تغيير افراد متحول نشود، اما نبايد فراموش کرد عربستان در داخل با جنگ پنهان قدرت و نارضايتي اجتماعي مواجه است و ممکن است اين جابه جايي حوادث غيرقابل پيش بيني براي اين کشور رقم بزند.

جداي ازمسائل سياسي فوت ملک عبدالله تاثير بسزايي در عرصه اقتصادي خواهد داشت. امروز عربستان با حفظ و افزايش توليد نفت در بازار جهاني، يکي از عوامل اصلي کاهش بي سابقه قيمت نفت دراقتصاد جهاني بوده است. جداي ازاينکه اين امر يک نقشه سياسي براي فشار برايران و روسيه بوده باشد يا نه، اما بايد به کاهش بي سابقه درآمدها و بودجه آل سعود اشاره کرد. درعرض چند ماه قيمت نفت بيش از 50 درصد کاهش يافته و اين امر درآمدهاي عربستان و بودجه اين کشور را در مسائل داخلي و مخارج خارجي به طور جدي تهديد مي‌کند و مي‌تواند موج اعتراضات داخلي را منسجم تر و عرصه تحولات منطقه را به نفع رقباي اين کشور رقم بزند.

به طور کلي سايه سنگين جانشيني درعربستان ابهامات فراواني در عرصه داخلي، خارجي و مسائل اقتصادي به وجود آورده است. اين ابهامات به حدي بوده است که واشنگتن نيز درطي چند روز گذشته نسبت به جانشيني ملک عبدالله ابراز نگراني کرده است. بايد منتظر اتفاقات غيرمنتظره در منطقه بود...!/آفرينش

نظرات بینندگان

ارسال نظر