صفحه نخست >> بین الملل تعداد نظرات: 0

«سايمن اندرسون»

بحران جانشيني در عربستان

تشديد بيماري ملک عبدالله پادشاه عربستان سعودي و يا مرگ وي پيامدهاي بسياري را در مجامع بين‌المللي، بازارهاي نفت، انرژي و کشورهاي عربي و مسلمان به همراه خواهد داشت و در صورت تشديد بحران جانشيني در عربستان، آمريکا بايد در اين موضوع دخالت کرده و اقداماتي را صورت دهد.

کد خبر: 2535

تشديد بيماري ملک عبدالله پادشاه عربستان سعودي و يا مرگ وي پيامدهاي بسياري را در مجامع بين‌المللي، بازارهاي نفت، انرژي و کشورهاي عربي و مسلمان به همراه خواهد داشت و در صورت تشديد بحران جانشيني در عربستان، آمريکا بايد در اين موضوع دخالت کرده و اقداماتي را صورت دهد.
انديشکده واشنگتن در تحليلي به قلم «سايمن اندرسون»، مدير برنامه سياست انرژي و خليج‌فارس در اين مؤسسه به بررسي موضوع جانشيني در عربستان‌سعودي پرداخته است. نويسنده اين مقاله عنوان مي‌کند با وخيم‌تر شدن شرايط جسماني «ملک عبدالله»، پادشاه نود و يک ساله عربستان‌سعودي بحث بر سر جانشيني وي بالا گرفته و رقابت شديدي ميان شاهزادگان کاخ سعودي ايجاد شده است. در ادامه آمده است تشديد بيماري پادشاه عربستان و يا مرگ وي پيامدهاي بسياري را در مجامع بين‌المللي، بازار نفت و کشورهاي عربي و مسلمان به همراه خواهد داشت و در صورت تشديد بحران جانشيني در عربستان، آمريکا بايد در اين موضوع دخالت کرده و اقداماتي را صورت دهد.

■ وضعيت جسماني وخيم پادشاه عربستان‌سعودي در طي چند هفته اخير■
مرگ يا ناتواني «ملک عبدالله»، پادشاه عربستان‌سعودي موجب تشديد تنش‌ها در درون خانواده سلطنتي و بالا گرفتن بحث‌ها بر سر جانشيني وي خواهد شد. مقامات عربستان‌سعودي اخيراً اعلام کردند «ملک عبدالله» به منظور انجام برخي معاينات پزشکي به بيمارستان «رياض» منتقل شده است. اما از آنجايي که «ملک عبدالله» در کاخ پادشاهي خود امکانات پزشکي بسيار خوبي در اختيار دارد، انتقال ناگهاني وي به بيمارستان نشان مي‌دهد وضعيت جسمي پادشاه نود و يک ساله عربستان‌سعودي بسيار جدي و نگران‌کننده است. از طرفي «ملک عبدالله» دچار اضافه وزن است و گزارش‌هاي پيشين حاکي از آن‌اند که وي از درد کمر نيز رنج مي‌برد، همين موضوع نيز باعث شده تا براي ايستادن با مشکل روبرو شود و به همين دليل از واکر استفاده مي‌کند. البته مشکلات جسمي پادشاه عربستان به اينجا ختم نمي‌شود و گمان مي‌رود بيماري و بسياري از مشکلات جسمي وي ناشي از استعمال بيش از حد سيگار در طي ساليان متمادي باشد.

■ وضعيت شاهزاده «سلمان بن عبدالعزيز»، وليعهد عربستان نيز چندان مناسب نيست ■
اگر پادشاه عربستان بميرد، احتمالاً شاهزاده «سلمان بن عبدالعزيز» برادر ناتني ۸۷ ساله وي به قدرت رسيده و جانشين او خواهد شد. علي رغم اينکه شاهزاده «سلمان» در ملاقات‌ها و جلسات عمومي بسيار پرتوان و قوي ظاهر مي‌شود ولي آشکارا از بيماري «زوال عقل» رنج مي‌برد. به گفته برخي ديدارکنندگان، شاهزاده «سلمان» پس از چند دقيقه صحبت و گفتگو، رشته کلام را از دست مي‌دهد و سخنان نامنسجم و بي‌ربطي را به زبان مي‌آورد. حضور سلمان در محافل عمومي را به عزم وي براي رسيدن به سلطنت نسبت مي‌دهند. البته احتمال قوي‌تر آن است که جاه‌طلبي خويشاوندان نزديک سلمان، او را به اين کار وامي‌دارند.

■ به رغم بيماري شديد پادشاه عربستان، وي همچنان تصميم گيرنده اصلي در اين کشور است ■
رقابت شاهزادگان کاخ سعودي بر سر جانشيني آنقدر شديد است که «ملک عبدالله» تاکنون نتوانسته شاهزاده «سلمان» را از سمت خود برکنار کند، هرچند که وي در ماه مارس گذشته شاهزاده «مقرن بن عبدالعزيز»، ديگر برادر ناتني خود و آخرين فرزند بازمانده از «ملک عبدالعزيز» بنيانگذار پادشاهي سعودي را به سمت معاون وليعهد منصوب کرد. اين اقدام پادشاه عربستان بدين معناست که قصد دارد ادعاهاي ديگر برادران ناتني را ناديده بگيرد و با انجام اقداماتي در شوراي بيعت، موافقت اعضا را پيشاپيش کسب نموده و بدين ترتيب جايگاه جديد شاهزاده مقرن را محکم کند. از طرفي شاهزاده «مقرن بن عبدالعزيز» از تائيد همه اعضاي شوراي بيعت برخوردار نيست. در ماه‌هاي اخير پادشاه عربستان‌سعودي به ندرت در محافل عمومي حضور پيدا کرده است، اما با اين وجود همچنان تصميم گيرنده اصلي در اين کشور است. «ملک عبدالله» در اواسط ماه اکتبر به منظور حل‌وفصل اختلافات ميان کشورهاي عربي حاشيه خليج‌فارسبا «شيخ تميم بن حمد آل ثاني»، امير قطر ديدار کرد و در اواسط ماه دسامبر نيز به منظور بحث و گفتگو درباره بحران سوريه با «ملک عبدالله»، پادشاه اردن ملاقات کرد.

■ تأثيرات و پيامدهاي احتمالي ناشي از تشديد بيماري يا مرگ پادشاه عربستان‌سعودي ■
عربستان‌سعودي به عنوان بزرگ‌ترين کشور صادرکننده نفت در جهان از اهميت بالايي برخوردار است. بنابراين خلاء قدرتي که به واسطه مرگ يا با بستري طولاني مدت پادشاه عربستان در اين کشور بوجود خواهد آمد، به سرعت موجي از نگراني‌ها را در مجامع بين‌المللي ايجاد خواهد کرد. عليرغم موقعيت غالب عربستان‌سعودي و تسلط بر بازار نفت، به نظر مي‌رسد که اين کشور در جلوگيري از روند نزولي و سقوط قيمت نفت کاملاً ناتوان است اما در اين مدت تلاش کرده سهم خود را در بازار نفت همچنان حفظ کرده و احتمالاً فعاليت‌هاي اکتشافي آمريکا در حوزه نفت شيل را نيز تضعيف کند. اين امر همچنين بر جايگاه رهبري عربستان در ميان کشورهاي عرب و عموماً مسلمان، و بخصوص بر مقابله اين کشور با خطر دولت اسلامي عراق و شام (داعش) تأثيرگذار خواهد بود زيرا عربستان يکي از اعضاي اصلي ائتلاف بين‌المللي عليه داعش به رهبري آمريکاست. بروز ناگهاني مشکلات درخصوص فعالان شيعه عربستان، که تحت تأثير ايران قرار دارند نيز همواره نگران‌کننده بوده است.

■ آمريکا در خصوص وضعيت عربستان‌سعودي چه اقدامي بايد انجام دهد؟ ■
آمريکا همچون گذشته تلاش کرده است، به دليل فقدان نفوذپذيري و احتمال عواقب ناگوار، از تأثير بر سيستم جانشيني در عربستان‌سعودي خودداري نمايد. اما اگر تغيير پادشاه عربستان با آشفتگي همراه شود، آمريکا بايد بر اهميت رهبري کارآمد و فوري تأکيد نموده و اميدي نداشته باشد که عربستان سعودي خود بتواند اين مشکل را حل کند. اگرچه اين نوع اقدامات به احتمال زياد بصورت محتاطانه انجام خواهد شد اما اين خطر وجود دارد که جامعه بين‌المللي اين ديپلماسي آرام را با بي‌تفاوتي اشتباه بگيرد.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

تکمیلی :

به گزارش زمان همچنین پايگاه المسله نیز در گزارشي به خطراتي که عربستان را در صورت مرگ ملک عبدالله تهديد مي کند پرداخته است.
اين پايگاه آورده است: تهديدات متوجه عربستان در صورت مرگ ملک عبدالله زياد است که از جمله آن مي توان به موارد زير اشاره کرد:

1-جنگهاي کنوني در منطقه و تنش هايي که عربستان در بيشتر آنها حضور دارد به ويژه در سوريه، بحرين، يمن، عراق، ليبي و لبنان.

2-پايگاه مردمي بالاي داعش و گروههاي تکفيري در داخل عربستان به سبب اشتراک گروههاي تکفيري و بسياري از سعودي هاي وهابي که اکثر مسلمين را کافر مي شمارد و ديگران را دشمن مي شمارد.

3-وهابيتي است که خاندان حاکم بر عربستان آن را به عنوان مذهب سعودي انتخاب کرده و تفسيري از اسلام است که مورد تاييد طبقه روشنفکر عربستان نيست و با مخالفت آنها روبرو است.

4-ظلمي که اقليت هاي مذهبي به ويژه پيروان اهل بيت(ع) و نيز ليبرال ها، شخصيتها نخبگان ديني و فکري و سياسي متحمل مي شوند و با سرکوب نمي توان با آن مقابله کرد.

5-ظهور درگيري آشکار ميان خاندان حاکم بر سعودي و ميان طبقه روحانيون ديني وهابي که همسويي خود را با داعش و ديگر گروههاي تکفيري پنهان نمي کنند و اين جنگ قدرت پنهان نيست بلکه رسانه اي شده است.

6-شرايط اقتصادي سعودي که به علت دنباله روي از سياستهاي آمريکا بر عربستان به وجود آمده است به ويژه که اخيرا با هدف ضربه زدن به اقتصادهاي روسيه و ايران به کاهش قيمت نفت روي آورده است. اين سياست عربستان را خسارات فراواني روبرو مي کند که بحران سياسي را در آن تشديد مي کند.

7-شکست سياست هاي سعودي ها در سوريه، عراق، لبنان و يمن و متهم کردن سعودي ها از سوي آمريکا و غرب درباره گروههاي تکفيري مرتبط با وهابيون سعودي.

المسله در ادامه مي نويسد: همه اين عوامل سبب نگراني دوچندان آمريکا در قبال اوضاع سعودي شده است. آمريکا به طور مستقيم وارد معرکه شده است تا شاه آينده سعودي را انتخاب کند و اوضاع را رها نکرده است. به ويژه که شرايط با توجه به درگيري هاي داخلي به گونه اي نيست که اوضاع به حال خود رها شود و آمريکا بايد اوضاع را فيصله دهد.

نظرات بینندگان

ارسال نظر