صفحه نخست >> اقتصادی تعداد نظرات: 0

حرکت قطعه‌سازان بسوي خودروساز شدن

قطعه‌سازان ايراني در حالي مدت‌ها است از تنگناهاي مالي شکايت کرده و خبر از تعطيلي پي در پي واحدهاي توليدي خود مي‌دهند که گويا برخي از آنها «سوداي خودروساز شدن» را در سر پرورانده و نقدينگي لازم براي خريد سهام خودروسازان بزرگ کشور را نيز کنار گذاشته‌اند. اگر نگاهي به اظهارات و اقدامات قطعه‌سازان کشور طي چند سال گذشته بيندازيم، به‌خوبي متوجه ميل شديد آنها براي خريد سهام خودروسازان يا به‌عبارت بهتر، «خودروساز شدن» مي‌شويم، آن هم در شرايطي که جامعه قطعه‌سازي همواره مشکلات مالي اش را در بوق و کرنا کرده و مي‌گويد: «پول نداريم.»

کد خبر: 700

دنياي اقتصاد/ قطعه‌سازان ايراني در حالي مدت‌ها است از تنگناهاي مالي شکايت کرده و خبر از تعطيلي پي در پي واحدهاي توليدي خود مي‌دهند که گويا برخي از آنها «سوداي خودروساز شدن» را در سر پرورانده و نقدينگي لازم براي خريد سهام خودروسازان بزرگ کشور را نيز کنار گذاشته‌اند.
اگر نگاهي به اظهارات و اقدامات قطعه‌سازان کشور طي چند سال گذشته بيندازيم، به‌خوبي متوجه ميل شديد آنها براي خريد سهام خودروسازان يا به‌عبارت بهتر، «خودروساز شدن» مي‌شويم، آن هم در شرايطي که جامعه قطعه‌سازي همواره مشکلات مالي اش را در بوق و کرنا کرده و مي‌گويد: «پول نداريم.»
طي اين سال‌ها هرگاه صحبت از فروش سهام سه خودروساز بزرگ کشور به ميان آمده است، قطعه‌سازاني که تا ديروز از ورشکستگي و بي پولي مي‌ناليدند، براي خريد پيشقدم شده و حتي اين سهام را حق مسلم خود عنوان کرده‌اند.
در اين گزارش نگاهي مي‌اندازيم به تلاش‌هاي قطعه‌سازان طي سال‌هاي گذشته براي خريد سهام شرکت‌هاي خودروساز بزرگ کشور و همچنين سعي آنها براي ورود به عرصه خودروسازي کرده‌اند.

سهامي که به قطعه‌سازان ندادند
حدود پنج سال پيش و در روزهايي که بحث فروش سهام دولتي سه خودروساز بزرگ کشور بر سر زبان‌ها افتاده بود، خيلي‌ها از جمله برخي نهادهاي عمومي، خواهان خريد آن بودند، اما قطعه‌سازان اعلام کردند که اين «سهام» حق آنها است و نبايد به ديگران واگذار شود.
استدلال قطعه‌سازان اين بود که چون آنها با زير و بم خودروسازي آشنا بوده و پايه صنعت خودرو به حساب مي‌آيند، دولت بايد سهام غول‌هاي جاده مخصوص را به جامعه قطعه‌سازي بدهد و هيچ خريدار ديگري شايسته اين سهام نيست.
هرچند قطعه‌سازان در آن دوران، به شدت حالا از مشکلات مالي گله و شکايت نمي‌کردند، اما همان زمان نيز کم و بيش از کمبود نقدينگي شکايت داشتند و با اين حساب، براي خيلي‌ها محل پرسش بود که قطعه‌سازها اگر پول ندارند، پس چطور مي‌خواهند سهام خودروسازان را بخرند؟

از طرفي، قطعه‌سازان همواره به نوعي محتاج دولت بوده و با وجود آنکه «بخش خصوصي» به حساب مي‌آيند، خواستار کمک مالي و معنوي دولت براي خروج از بحران‌هايشان شده‌اند.
در نتيجه، اين ابهام به وجود آمده که «قطعه‌سازان هميشه وابسته به دولت» چگونه مي‌خواهند پس از خريد سهام خودروسازان، صنعتي به اين بزرگي را اداره کنند؟
اين پرسش‌ها و ابهام‌هاي بزرگ، پاسخ درخوري را از سوي قطعه‌سازان به دنبال نداشت و آنها حرف اول و آخرشان اين بود که چون به اصطلاح خاک صنعت خودرو را خورده و الفباي اين صنعت را مي‌دانند، سهام آن
حق شان است.

پلت‌فرم ناکام
قطعه‌سازان اما پس از آنکه نتوانستند در آن مقطع، سهام خودروسازان را خريده و به صنعت خودرو ورود کنند، اين بار راهي ديگر را براي نفوذ به «جاده مخصوص» انتخاب کردند.
«طراحي پلت‌فرم»، راه جديد قطعه‌سازان بود، چه آنکه مي‌خواستند از اين مسير و بدون خريد سهام ايران خودرو و سايپا، خودشان عملا به يک خودروساز تبديل شوند.
اين «ايده» حدودا دو سال پيش از سوي رئيس هيات‌مديره وقت انجمن قطعه‌سازان مطرح شد و وي تاکيد کرد که طراحي پلت‌فرم مشترک (البته با کمک خودروسازان) مي‌تواند آلترناتيو و جايگزيني براي پلت‌فرم‌هاي فعلي باشد.
قطعه‌سازان در آن زمان معتقد بودند که چون توليد قطعات طبق خواسته خودروسازان و براي خودروهاي با تکنولوژي قديمي صورت مي‌گيرد، چندان امکان توسعه و پيشرفت در صنايع قطعه و خودرو کشور نيست و بايد به واسطه طراحي پلت‌فرمي جديد، اين امکان را فراهم آورد.

به گفته آنها، شرکت‌هاي قطعه‌ساز نمي‌توانند بر اساس تکنولوژي روز، قطعه بسازند، چون ساخت چنين قطعاتي، با پلت‌فرم‌هاي فعلي خودروسازان که قديمي هستند، همخواني ندارد و اتفاقا يکي از دلايل عقب‌ماندگي قطعه‌سازي ايران از ساير کشورها، همين موضوع (پلت‌فرم‌هاي قديمي) است.
اين اظهارات نشان مي‌داد که قطعه‌سازها تا چه حد از قرار داشتن در زير سايه خودروسازان شاکي بودند و حتي عقب‌ماندگي خود را نيز حاصل همين ماجرا مي‌دانستند. به‌عبارت بهتر، قطعه‌سازان مي‌خواستند با طراحي پلت‌فرمي جديد، نه تنها تا حدي از زير سايه خودروسازها خارج شوند؛ بلکه خود نيز چهارمين غول «جاده مخصوص» لقب گيرند.

ايده «طراحي پلت‌فرم مشترک» هر چند تا يک جاهايي پيش رفت و حتي براي ساخت آن، صحبت‌هايي نيز با طراحان ايتاليايي انجام شد، اما در نهايت به دليل همکاري نکردن خودروسازها (به ادعاي قطعه‌سازان)، به جايي نرسيد و در محاق ماند. با اين حال و به اعتقاد کارشناسان، همين که قطعه‌سازان کشور به اين جرات و جسارت رسيده بودند که مي‌خواستند «پلت‌فرم» بسازند، خود نشانه‌اي مثبت براي صنعت قطعه کشور به‌شمار مي‌رفت و شايد اگر حمايت‌ها و همکاري‌هاي لازم انجام مي‌شد، جاده مخصوصي‌ها حالا صاحب يک پلت‌فرم جديد بودند.
هرچه هست، قطعه‌سازان اين بار نيز نتوانستند روياي خودروساز شدن خود را تعبير کنند تا همچنان فرمانبر خودروسازان باشند و به قول خودشان، هر چه خودروسازها مي‌گويند، بپذيرند و هرچه آنها مي‌خواهند، بسازند.

مذاکره با خودروسازان خارجي
پس از آنکه ايده طراحي پلت‌فرم مشترک نيز براي خودروساز شدن قطعه‌سازان جواب نداد، آنها اين بار به آن سوي مرزها رفتند تا شانس خود را با خارجي‌ها امتحان کنند.
داستان از اين قرار است که برخي قطعه‌سازان بزرگ کشور به طور مستقيم با شرکت‌هاي خارجي وارد مذاکره شدند تا آنها را براي آمدن به «جاده مخصوص» ترغيب کنند. آن‌طور که خبر مي‌رسد، اين ايده تا حد قابل‌توجهي جواب داده و يکي از خودروسازان شرق اروپا به نام «اشکودا» موافقت خود را براي حضور در ايران اعلام کرده است. اين شرکت که زيرمجموعه فولکس واگن آلمان به‌شمار مي‌رود و مقر آن در جمهوري چک است، به توافق لازم براي شراکت با صنعت خودرو ايران رسيده و به نوعي مي‌خواهد پس از پژو و رنوي فرانسه، سومين شريک جاده مخصوصي‌ها باشد.
هرچند هنوز چيزي بين اشکودا و خودروسازان داخلي، رسمي نشده است، اما اينکه قطعه‌سازان توانسته‌اند در اين شرايط تحريم، با خودروسازي نسبتا معتبر مذاکره کرده و مقدمات حضور آن در ايران را فراهم کنند، قطعا نشانه خوبي براي جامعه قطعه‌سازي کشور به حساب مي‌آيد.

چشم قطعه‌سازان به دنبال پارس‌خودرو
اما تازه‌ترين مورد از تلاش‌هاي قطعه‌سازان داخلي براي خودروساز شدن، تکاپويي است که بابت خريد سهام پارس‌خودرو (سومين خودروساز بزرگ کشور و زيرمجموعه سايپا) به راه انداخته‌اند. آن طور که سايت «تابناک» گزارش داده، يکي از قطعه‌سازان بزرگ کشور که اتفاقا بنيه مالي خوبي نيز دارد، در حال چانه‌زني براي خريد بخشي از سهام پارس‌خودرو است. طبق گزارش «تابناک»، گفته مي‌شود برخي مقامات سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران هم با اين واگذاري موافق هستند و حتي برخي توافقات اوليه در اين خصوص نيز انجام شده است. قطعه‌سازان در حالي اين بار به سراغ پارس‌خودرو رفته‌اند که ظاهرا رنوي فرانسه نيز يکي از مشتريان پر و پا قرص سهام اين شرکت است و مي‌خواهد با خريد بخشي از سهامش، جاي پاي خود را در «جاده مخصوص» محکم‌تر بکند.

از طرفي، ظاهرا دولت تمايل دارد تا سهام خودروسازان کشور را به شرکت‌هاي معتبر خارجي بفروشد و بعيد است با واگذاري اين سهام به قطعه‌سازان موافق باشد.
اگر به زمستان سال گذشته برگرديم و اظهارات رئيس‌جمهور را در اجلاس جهاني داووس بازخواني کنيم، به‌خوبي متوجه مي‌شويم که دولت براي واگذاري سهام خودروسازان، شرکت‌هاي خارجي را در اولويت خريد قرار داده و از اين راه مي‌خواهد دانش فني و تکنولوژي روز را به «جاده مخصوص» منتقل کند.
به اعتقاد کارشناسان، اينکه رئيس‌جمهور در يک اجلاس جهاني و در خارج از کشور، براي واگذاري سهام خودروسازان ايراني فراخوان داده است، به‌خوبي نشان‌دهنده ميل دولت براي فروش سهام به شرکت‌هاي معتبر دنيا است.

به گفته آنها، دولت اگر قصد فروش سهام خودروسازان به خريداران داخلي از جمله قطعه‌سازان را داشت، نيازي نبود در اجلاسي جهاني صحبت از واگذاري سهام کرده و خارجي‌ها را به «جاده مخصوص» دعوت کند.
هرچند ظاهرا قطعه‌سازان کشور حاضرند پول بسيار زيادي را براي خريد بخشي از سهام پارس‌خودرو خرج کنند، اما بايد ديد آيا دولت مهر خود را پاي اين معامله مي‌زند يا همچنان چشم به راه خريداران خارجي از جمله رنوي فرانسه مي‌ماند.

نظرات بینندگان

ارسال نظر