صفحه نخست >> اقتصادی تعداد نظرات: 0

بورس، آئينه است واقعيت را اصلاح کنيد

کد خبر: 4438

«بورس، آئينه است؛ واقعيت را اصلاح کنيد» عنوان يادداشت روز روزنامه جمهوري اسلامي است که مي‌توانيد آن را در ادامه بخوانيد:

بسم‌الله الرحمن الرحيم
بازار سرمايه مدت‌ها است حال و روز خوبي ندارد. شاخص از حرکت نزولي باز نمي‌ايستد، ارزش معاملات در مقايسه با مدت مشابه سال قبل کاهشي فاحش را تجربه مي‌کند و سهامداران بازدهي منفي سرمايه‌گذاري‌هاي خود را منفعلانه تماشا مي‌کنند.
عمق و گستره عوامل موثر بر فرسايشي شدن بازار آنچنان است که تغيير رئيس سازمان بورس هم نتوانست شوک رواني مثبتي ايجاد کند تا به اين ترتيب رئيس جديد بورس هم بحران را از همان روزهاي ابتدايي از نزديک لمس کند.
براستي چه بر سر بازار سرمايه ايران آمده است؟ چرا با وجود بهبود نسبي جو رواني حاکم بر جامعه و اقتصاد پس از آغاز کار دولت يازدهم ساز بورس همچنان ناکوک است و بردار شاخص‌ها منفي است؟
کارشناسان در تحليل شرايط حاکم بر بازار سرمايه کشور و ريشه‌يابي عوامل موثر بر شاخص بورس به موارد مختلفي اشاره مي‌کنند که شايد مهم‌ترين آنها تاثيرپذيري بورس از بخش‌هاي مختلف اقتصاد است. در ادبيات اقتصادي، بورس را ويترين يا دماسنج اقتصاد هر کشور مي‌دانند و مي‌نامند. مقصود اقتصادانان از اين تعبير اين است که با نگاه به شاخص بورس و حال و هواي حاکم بر بازار سرمايه هر کشور مي‌توان يا بايد به تصويري از شرايط بخش واقعي اقتصاد آن کشور دست پيدا کرد.
به عبارت ديگر، بورس فارغ از تاثير نسبتاً محدودي که سازوکارهاي داخلي بازار مانند تعيين حجم مبنا، عرف بازارگرداني‌ها و... برشاخص مي‌گذارد، آئينه نمايشگر اقتصاد کشور است؛ نمي‌توان در شرايطي که صنايع مختلف در بخش واقعي اقتصاد درگير مشکلات متعددي هستند و توليد و عرضه با چالش‌هاي وسيعي دست و پنجه نرم مي‌کند. انتظار داشت بورس بي‌تفاوت نسبت به اين واقعيات، تصويري مثبت از اقتصاد کشور نشان دهد. در يک اقتصاد سالم و منطقي، شاخص بورس در شرايط بد توليد و عرضه، قطعاً منفي يا دستکم متزلزل و نامطمئن است و اگر غير از اين باشد بايد در سلامت و شفافيت بازار سرمايه ترديد کرد. نمونه چنين اعوجاج تصويري را مي‌توان در سال‌هاي نه چندان دور و با بررسي جهت‌گيري‌هاي شاخص بورس در سال‌هاي 90 و 91 در مقايسه با نرخ رشد اقتصادي و توليد ناخالص داخلي به راحتي مشاهده کرد.
اکنون به نظر مي‌رسد وضعيت قدري تغيير کرده است و مي‌توان رابطه‌اي منطقي ميان شاخص بورس و بردار کلي اقتصاد مشاهده کرد. اين درست است که بنابر اعلام بانک مرکزي نرخ رشد اقتصادي کشور براي دو فصل متوالي بهار و تابستان و نهايتاً در شش ماهه نخست سال جاري مثبت شده است اما صنايع مختلف کشور درگير مشکلات متعددي هستند. پالايشگاه‌ها هنوز تکليف خود را درباره نرخ خوراک و محصولات نمي‌دانند و ايضاً پتروشيمي‌ها. سنگ آهني‌ها با افزايش 30 درصدي بهره مالکانه در لايحه بودجه 94 مواجه شده‌اند و قيمت جهاني سنگ آهن حدوداً يک سوم شده است و از سوي ديگر مطالبات پيمانکاران خصوصاً در حوزه‌هايي مانند برق، راه و شهرسازي و نفت از دولت رو به افزايش است. در چنين وضعيتي کاملاً طبيعي و البته منطقي است که شاخص بورس منفي باشد و اگر غير از اين باشد مايه نگراني مضاعف مي‌شود.
با اين رويکرد راهکار افت شاخص بورس را بايد خارج از بازار جستجو کرد. دولت و تمامي نهادهاي مرتبط و مسئول بايد اقدامات لازم را براي حل يا دستکم کاهش مشکلات بخش‌هاي مختلف اقتصادي انجام دهند. در اين صورت شاخص بورس نيز خود به خود جهت حرکتي را تغيير خواهد داد. در چنين شرايطي انجام حرکات نمايشي، تشکيل کميته‌ها و کارگروه‌هاي موسمي براي يافتن روش‌هاي مثبت کردن شاخص بورس، چندان تاثيري نخواهد داشت، به ويژه اينکه تجربه نشان داده است خروجي اين قبيل تصميمات و حرکات تزريق مقطعي نقدينگي به بازار، الزام سهامداران حقوقي به بازارگرداني و... است که طبيعتاً نتيجه‌اي عميق و واقعي ندارد. واقعيت اين است که گشتن به دنبال مقصر و اعمال فشار به مجموعه وزارت اقتصاد، سازمان بورس و ساير نهادهايي که روي کاغذ و در ساختار بروکراتيک مسئول بازار سرمايه به حساب مي‌آيند و در اين شرايط اقدامي نمايشي و ناپخته است که تنها نتيجه آن سوق دادن آنها به اقدامات نمايشي و تصميمات ناپخته کوتاه مدت خواهد بود. درحال حاضر وزير نفت، وزير صنعت، وزير نيرو و حتي وزير خارجه همان مقدار مي‌توانند در بهبود شرايط بورس نقش‌ داشته باشند که وزير اقتصاد، چرا که وضعيت نامطلوب بازار سرمايه محصول و معلول مشکلات اقتصاد در بخش‌هاي مختلف اعم از توليد، تجارت و روابط بين‌المللي است.

نظرات بینندگان

ارسال نظر