صفحه نخست >> اقتصادی تعداد نظرات: 0

زنگ خطر آمارها براي کشاورزي

کد خبر: 4436

«زنگ خطر آمارها براي کشاورزي» عنوان يادداشت روز روزنامه خراسان به قلم مهدي حسن زاده است که مي‌توانيد آن را در ادامه بخوانيد:

اعلام نتايج سرشماري کشاورزي و کاهش 6 درصدي کشاورزان و 8 درصدي زمين هاي زراعي طي 10 سال اخير نشان مي دهد که بخش کشاورزي در اقتصاد ايران با خطر نزول تدريجي طي سال هاي آتي، مواجه است.

هرچند بايد منتظر جزئيات نتايج سرشماري بود تا مشخص شود کاهش تعداد بهره برداران و اراضي کشاورزي تا چه اندازه به کاهش ارزش افزوده بخش کشاورزي در اقتصاد ايران منجر شده است، اما 4 عامل اساسي در روند نزولي بخش کشاورزي را مي توان برشمرد.

1- اولين عامل فقدان برنامه ريزي جامع براي توسعه در اين بخش است. توسعه در بخش کشاورزي به معناي ايجاد بستر شکوفايي ظرفيت هاي کشاورزي در مناطق مختلف کشور به ويژه براساس آمايش سرزمين است که مشخص مي کند مزيت اقتصادي و زيست محيطي هر بخش در زمينه کشاورزي چيست. به عنوان مثال محصولاتي که نيازمند به آب زياد است صرفا در استان هاي داراي منابع سرشار آب، بايد کشت شود. در اين زمينه به نظر مي رسد نگاه همه جانبه اي طي سال هاي اخير و حتي دهه‌هاي گذشته در اقتصاد ايران نبوده است و در نتيجه بخش قابل توجهي از فعاليت هاي کشاورزي به دليل نداشتن مزيت اقتصادي و تطابق زيست محيطي پس از مدتي از حيطه فعاليت خارج شده است.

2- خشکسالي هاي پياپي و مصرف بدون رويه آب از سفره هاي زيرزميني باعث بحراني شدن وضعيت منابع آب در بسياري از دشت‌هاي کشور شده است و نتيجه آن تعطيلي بخشي از فعاليت هاي کشاورزي بوده است. به اين ترتيب احياي بخش کشاورزي نيازمند رشد بهره وري مصرف آب و کاهش هدر رفت آن در شبکه هاي توزيع و بخش کشاورزي است.

3- سياست درهاي باز و عدم حمايت از کشاورزي در برابر واردات طي سال ها موجب ورود گسترده محصولات کشاورزي ارزان به داخل کشور و بازماندن محصولات توليد داخل از رقابت با رقباي ارزان خارجي شده است. اين در حالي است که صنايعي به مراتب کم اهميت تر از کشاورزي، نظير خودرو با پوشش تعرفه اي بالا همواره مورد حمايت دولت بوده اند. واقعيت اين است که حتي در کشورهاي پيشرو در اقتصاد بازار آزاد، نيز اين ميزان رها کردن و عدم حمايت از بخش کشاورزي ديده نمي شود.

4- نکته مهم ديگر موضوع زمين خواري و اثر آن بر کاهش اراضي کشاورزي است. اين معضل به ويژه در مناطق خوش آب و هوا منجر به کاهش فعاليت هاي کشاورزي شده که بايد مقابله با اين پديده شوم مورد توجه جدي قرار گيرد.

در نهايت بايد توجه داشت که به هر ميزان کاهش تعداد کشاورزان و اراضي کشاورزي اگر با رشد بهره وري (به ميزاني که رشد بهره وري کاهش تعداد کشاورزان و اراضي کشاورزي را جبران نکند) همراه نباشد، خروجي آن مي تواند رشد مهاجرت به شهرها و تشديد حاشيه نشيني در شهرهاي بزرگ و به تبع آن افزايش تقاضا براي مشاغل کاذب و غير مولد باشد، چنان که طي سال هاي اخير اين پديده به وضوح ديده شده است. لذا براي جلوگيري از تشديد اين وضعيت نبايد از آمارهاي سرشماري کشاورزي به سادگي گذشت.

نظرات بینندگان

ارسال نظر