صفحه نخست >> اجتماعی تعداد نظرات: 0

درباره پک هاي نفس گير استعمال دخانيات در بين زنان و دختران

اما اين روزها اوضاع در حال تغيير است. فقط کافي است چند دقيقه اي درراه بندان خيابان ها و پشت چراغ قرمز گير کني و به چهره بعضي خانم هايي که پشت فرمان هستند دقت کني تا ببيني تعداد کمي از آن ها سيگار به دست هستند، يا وقتي از هواي سرد کوچه و خيابان به محيط گرم يک کافي شاپ پناه مي بري، دختران زيادي را مي بيني که بدون هيچ ابايي از ديده شدن، سيگاري را در دست هاي ظريف و کوچکشان جا داده اند و نه با خجالت و ترس بلکه با افتخار ريه هايشان را از دود پر و خالي مي کنند.

کد خبر: 2411

خراسان/ گذشت آن زماني که سيگار دست گرفتن و پُک زدن براي خانم ها نه فقط در خيابان ها که حتي در مهماني ها و دورهمي هاي دوستانه هم ننگ بود. خريد سيگار از سوپرمارکت ها و دکه هاي روزنامه فروشي يواشکي و قايمکي بود تا مبادا همان لحظه فاميلي يا همسايه اي بر حسب اتفاق گذر کند و در حال ارتکاب جرم مشاهده شوي؛ انگار محموله بسيار محرمانه اي رد و بدل مي شد و آبروي کل فاميل در خطر بود.

اما اين روزها اوضاع در حال تغيير است. فقط کافي است چند دقيقه اي درراه بندان خيابان ها و پشت چراغ قرمز گير کني و به چهره بعضي خانم هايي که پشت فرمان هستند دقت کني تا ببيني تعداد کمي از آن ها سيگار به دست هستند، يا وقتي از هواي سرد کوچه و خيابان به محيط گرم يک کافي شاپ پناه مي بري، دختران زيادي را مي بيني که بدون هيچ ابايي از ديده شدن، سيگاري را در دست هاي ظريف و کوچکشان جا داده اند و نه با خجالت و ترس بلکه با افتخار ريه هايشان را از دود پر و خالي مي کنند. گذشت آن زماني که قليان کشيدن فقط در انحصار بعضي مادربزرگ ها و قديمي هاي فاميل بود و کافه رفتن يک کار مردانه به حساب مي آمد. اين روزها رفتن به کافه هاي سنتي و امتحان کردن تنباکو با طعم هاي مختلف، يکي از تفريحات برخي دختر خانم ها و شايد هم بخش جدايي ناپذير و بهانه اي براي دورهمي هاي دوستانه شده است.
در اين پرونده به تابوي اجتماعي قديم و نماد تجددِ اين روزها مي پردازيم؛ يعني مصرف دخانيات و عادت به دود در خانم ها. اگر شما هم از همان دسته از خانم ها هستيد که همه توصيه ها را مي شنويد و از آسيب هاي جدي آن به سلامتي خود از جمله پيري زودرس، پوست بي حالت، شل و کِدِر، دندان هاي بد فُرم و بدرنگ، بوي بد دهان و عرق بدن، کم شدن شنوايي، هاله هاي سياه زير چشم، رنگ پريدگي يا کبودي پوست، افزايش ضربان قلب، سقط در حاملگي هاي اول و دوم و زايمان زودرس خبر داريد و به راحتي از کنارشان مي گذريد و باز هم سيگار و قليان را در دست مي گيريد و پُک مي زنيد، اين پرونده را تا انتها مطالعه کنيد تا از علل اجتماعي و آسيب هاي آن نيز بيشتر بدانيد.
پاي صحبت زنان و دختراني که سيگار و قليان مي کشند
عادت به دود و سيگار کشيدن هم مثل خيلي عادت هايي که وقتي به جان کسي مي افتد خلاص شدن از خودش و دردسرهايش کار آساني نيست، يک عادت و اعتياد ذهني است که هر کسي براي توجيه خودش و ميلش به ادامه اين عادت، قطاري از دلايل منطقي و غيرمنطقي را رديف مي کند. اما داستان سيگار و قليان کشيدن خانم ها که اين روزها، رشد زيادي پيدا کرده، کمي متفاوت تر است. از ابتداي سفر تاريخي توتون و تنباکو از آمريکاي تازه کشف شده به اروپا و ساخت سيگار، مردان زيادي بوده و هستند که سيگار کشيدن و عنوان سيگاري بودن را انتخاب کردند و به زعم خودشان هدف رفع خستگي و دريافت آرامش!! است اما از وقتي که سيگار به عنوان يک کالاي شيک و جذاب در تبليغات تلويزيوني، فيلم هاي سينمايي، عکس ها و تابلوهاي تبليغاتي در دست خانم ها ديده شد، کم کم به نمادي از مدرنيته، استقلال و آزادي زنان هم بدل شد.
کار که به اينجا رسيد سيگار ديگر فقط مرهمي!! براي زخم ها و دردهاي زندگي نبود. سيگار کشيدن به مرور به حرکت لوکسي تبديل شد که روشنفکري و تجدد را با خود يدک مي کشيد. اين موج توجه زنان به سيگار، کم کم در کشور ما هم شکل گرفت. قليان هم که قصه خودش را دارد و در کشور ما آنقدر قدمت دارد که اصلا خيلي ها آن را يک سنت ايراني مي دانند و برخلاف سيگار که نماد تجدد است، قليان را بازگشت به سنت ها(!) و فرهنگ قديمي ايراني مي دانند! اما اين سال‌ها قليان ديگر تنها يک کالاي تزييني و بخشي از دکوراسيون قسمت سنتي منازل امروزي نيست و يار و همدم تنهايي ها و دورهم نشيني هاي بسياري از خانواده هاي ايراني شده است. با اين که قبل ترها افراد کم سن و سال و جوان ترها و مخصوصا خانم ها کمتر در قهوه خانه ها ديده مي شدند اما چند سالي شده که قليان پاي ثابت بسياري از تفريحات جوانان و زنان ايراني شده و برخلاف اين که استعمال سيگار هنوز در ميان برخي زنان ايراني به عنوان يک رفتار زشت و ناپسند شناخته مي شود، کشيدن قليان در بسياري از خانواده هاي ايراني با ممنوعيت مواجه نيست. شايد به همين دليل باشد که ديگر خانم هاي ايراني يک پاي ثابت کافه ها و رستوران هاي سنتي براي کشيدن قليان شده اند. با چند تن از زنان و دختراني که تجربه کشيدن سيگار و قليان را دارند همکلام مي شويم تا دلايل آن ها را بشنويم...
ترک مي کنم اما ...
کافي شاپ کوچکي نيست، اما فضاي آن از دود سيگار پر شده است. زير سيگاري فلزي روي ميز دختر جوان و تنهايي که در گوشه تاريکي از کافي شاپ نشسته، پر از ته سيگارهاي رنگي است. تازه 24 ساله شده، اما 7 سال است که سيگار نارفيقي براي تمام لحظه هاي تنهايي و اضطرابش شده است. مي گويد: زندگي پرتنشي داشته ام. هرچيزي را براي آرامش گرفتن امتحان کردم اما سيگار پيشنهاد دوست همدردم بود که ماندگار شد و بقيه چيزها را کنار گذاشتم. سرفه هاي مکررش کلامش را قطع مي کند: « بيشتر از سه هفته از سرماخوردگي ساده من مي گذرد، اما هنوز بهبودي در کار نيست، دکتر مي گويد: به خاطر سيگار است. نمي گويم از سيگاري بودن راضي ام با اين که خيلي ها مي گويند آرامش مي دهد اما فقط نتيجه تلقين ذهني خودم است، من ذره اي از دردهايم را با سيگار دود مي کنم. تحمل جدايي پدر و مادرم، فوت خواهرم، طرد شدن، اختلاف شديد و جدي با پدرم و ... آن هم در آن سن و سال آنقدر سخت بود که وقتي سيگار دست گرفتم، به آسيب ها و صدماتش فکر نمي کردم و حالا هم که هفت سال گذشته». وي مي گويد: قصد دارد ترک کند، اما هنوز شرايطش فراهم نشده است: «ترک مي کنم و بعد از آن ديگر به سيگار نگاه هم نمي اندازم، اما هنوز از لحاظ معنوي به حدي نرسيده ام که بتوانم آرامشي را که از آن مي گيرم، جايگزين کنم. در حال ارتقاي معنوي خودم هستم و مي دانم که به زودي شرايط ترک سيگار را هم پيدا مي کنم».
سيگار؛ ارثيه خانوادگي
در جمع کوچکي که نشسته است، از همه کم سن و سال تر به نظر مي رسد، اما سيگار را جوري در دست گرفته که گويي سال هاست انگشتانش با اين نابودگر مدرن اُخت است. شوخ طبع است و از سيگاري بودنش هيچ ابايي ندارد. مي گويد سيگار کشيدن تصميمي نبوده که اتفاقي و به خاطر شکست و تجربه بدي گرفته باشد: « قبل از دنيا آمدنم پدرم سيگار مي کشيده، مادرم هم اوايل ازدواج شان مخالف سيگار بوده، اما وقتي حريف پدرم براي کنار گذاشتن و کم کردنش نشده، بعد از چند سال خودش هم سيگاري شده، البته نه به اندازه پدر. نمي دانم دقيقا چند ساله بودم که سيگار کشيدم، اما شروع شد ديگر. پدر و مادرم هم گهگاهي سيگار دستم ديده اند، اما نمي توانند مخالفتي کنند. بالاخره هرچه باشد، ارثيه خانوادگي است ديگر». مي خندد و مي گويد: من سولمازم، از يک خانواده سيگاري...
قليان از سر ناچاري
خارج از فضاي شهر نيست، اما ياد کافه ها و رستوران هاي سنتي ييلاقات را زنده مي کند. يک نگاه گذرا که بيندازي ميانگين سن افرادي را که روي تخت ها نشسته اند و قليان مي کشند بيشتر از 25 سال نمي بيني. تخت ها پر شده است و جاي خالي به سختي پيدا مي کني. گروه پنج نفري دختراني که روي يک تخت نشسته اند، توجهم را جلب کرد. هم دانشگاهي هستند و بعد از کلاسشان براي رفع خستگي، آمده اند. متفق القول مي گويند قليان تفريح است، خطري ندارد؛ چون آدم وابسته اش که نمي شود، اما سيگار را هر لحظه و هر جا و هر ساعتي که بخواهي روشن مي کني و خيلي زود وابسته مي شوي. قلياني ترين عضو جمع در حالي که دود را حلقه اي بيرون مي دهد، مي گويد: اگر اينجا هم نباشد که بتوانيم چند ساعتي دور هم باشيم و تفريح کنيم، کجا بايد برويم؟ محيطش هم که ديگر براي دختران ممنوع نيست، خطري هم ندارد، ارزان هم که هست. مي خندد و مي گويد: فقط مي ماند ريه هايمان که بايد آن دنيا رضايت بدهند.
زن و مرد ندارد که...
صحبت که به دلايل افزايش ميل و رغبت خانم ها به سيگار و قليان مي رسد، يکي ديگر از اعضاي جمع که دانشجوي جامعه شناسي است، با اين موضوع که آسيب هاي سيگار و اصلا پديده مصرف دخانيات در خانم ها را از آقايان جداگانه بررسي کنيم، مخالفت مي کند و با لحني جانبدارانه و بدون قضاوت منصفانه مي گويد: «کشيدن سيگار يک انتخاب شخصي است. از نظر جنسيت تفاوتي ندارد. زماني که در جامعه تابويي مي شکند و بين زنان و مردان همه گير مي شود، اگر آسيب اجتماعي هم در کار باشد کلي است و زنانه و مردانه کردن آن توجيه منطقي ندارد. اين که زن و مرد را در هر کاري از هم جدا بررسي مي کنيم، شايد ما را از اصل ماجرا دور کند. بايد ببينيم چرا کل جامعه، نه فقط زنان به سمت مصرف دخانيات کشيده شده اند. شايد بايد دليلش را در کمبود تفريحات سالم و ارزان جست وجو کرد».

چندنکته براي ترک سيگار
1- دليل خودتان را از ترک سيگار بدانيد/ چرا مي خواهيد سيگار را ترک کنيد؟ به خاطر خانواده تان ترک مي کنيد؟ مي خواهيد جوان تر به نظر برسيد؟ يا از سرطان مي ترسيد؟ در کنار همه دلايل بهترين دليل را انتخاب کنيد و به خاطر دليل خود با سيگار کشيدن مبارزه کنيد و بدانيد که شما موفق ترين فرد در ترک سيگار هستيد.
2- ماده جايگزين براي نيکوتين پيدا کنيد/ هنگامي که تصميم به ترک سيگار مي گيريد، بدن به کمبود نيکوتين پاسخ مي دهد و شما دچار افسردگي، زودرنجي، نااميدي و بي قراري مي شويد. ماده جايگزين نيکوتين، اين علائم را کاهش مي دهد. تحقيقات نشان مي دهد که آدامس و قرص هاي داراي نيکوتين مي تواند شانس ترک سيگار را تا دو برابر افزايش دهد. هرچند براي اين کار مشورت با پزشک و کارشناس خبره توصيه مي شود.
3- به تنهايي ترک نکنيد/ به دوستان، اقوام و همکاران خود بگوييد که مي خواهيد سيگار را ترک کنيد چون دلگرمي و تشويق اطرافيان براي ترک سيگار مهم است. ممکن است نياز داشته باشيد که به يک گروه از افرادي که مي خواهند سيگار را ترک کنند بپيونديد و يا با مشاور صحبت کنيد.
4- استرس خود را کنترل کنيد/ يکي از دلايلي که افراد به سمت سيگار مي روند، اين است که اوايل نيکوتين آن ها را آرام مي کند. بعد از ترک، بايد يک راه براي مقابله با استرس بيابيد. استفاده از ماساژ و نرمش هاي آرامش دهنده مفيد است. بهتر است در چند هفته اول ترک سيگار، از موقعيت هاي استرس‌زا دوري کنيد.
5- خانه را تميز کنيد/ بعد از کشيدن آخرين سيگار، خانه را از چيزهايي که به سيگار مربوط است، پاک کنيد. کبريت ها، فندک ها و جاسيگاري ها را دور بيندازيد. تمام لباس ها، فرش ها و اثاثيه منزل را که بوي سيگار گرفته است، بشوييد. در کل هر چيزي را که باعث مي شود ياد سيگار کشيدن بيفتيد، از خودتان دور کنيد.
6- راه برويد/ فعاليت ورزشي به کاهش اعتياد به نيکوتين و کاهش علائم ترک آن کمک مي کند. هنگامي که مي خواهيد به سمت سيگار برويد، ورزش کنيد. حتي ورزش هاي ملايم (از قبيل پياده روي) نيز کمک کننده است.
7- ميوه و سبزي بخوريد/ در طول ترک سيگار، رژيم لاغري نگيريد. سعي کنيد بيشتر، ميوه ها و سبزيجات و محصولات لبني کم چرب مصرف کنيد.
نسبت زنان سيگاري به مردان در حال افزايش است
شايد از زماني که خيلي از ما خبر «سه برابر شدن مصرف دخانيات در ميان زنان ايراني» طي سال هاي اخير را شنيديم (نشست انجمن جامعه شناسي ايران در ارديبهشت امسال)، زمان زيادي نگذشته باشد. همان لحظه اي که از تعجب چشمي گِرد کرديم و سري به نشانه تأسف تکان داديم. اما آيا هرگز به اين فکر کرده ايم که اين آمار هر روز در حال افزايش است و بسياري از ما خواسته و ناخواسته به افزايش آن دامن مي زنيم؟ آيا اين که سن مصرف سيگار از 14 تا 16 سالگي به حدود 12 سال رسيده و اين که مصرف قليان در ميان دختران دبيرستاني و دانشجوي کشور رشد 20 درصدي داشته، دغدغه اي براي ما ايجاد مي کند؟ (آمار از پايگاه اطلاع رساني راسخون) با وجود اين که مصرف دخانيات براي بانوان بيشتر به صورت پنهاني و خارج از آمار و ارقام هاي موجود انجام مي شود اما شايد با نگاهي به بخشي از آمار موجود در اين زمينه، عمق بيشتري را براي اين روند رو به رشد متصور شويم. بر اساس پژوهش هاي انجام گرفته طي سال هاي 1388 تا 1390 در زمينه مصرف سيگار در دانشگاه علوم پزشکي تهران و مصرف مواد دخاني سبک و سنگين در دانشگاه خوارزمي، تجربه[لااقل يکبار] مصرف سيگار در پسران و دختران تهراني به ترتيب 35 و 26.9 درصد بود و همچنين 64 درصد دانش آموزان پسر بررسي شده و 43 درصد از دختران، تجربه مصرف قليان دارند. در جدول زير مي توان ميزان مصرف سيگار در ميان دانش آموزان را به تفکيک کيفيت مصرف مشاهده کرد. (آمار از سايت خبر آنلاين )
جنس مقطع تجربه مصرف سيگار مصرف فعلي سيگار مصرف فعلي و مکرر سيگار
در ايران، براساس آخرين آمار مربوط به بررسي عوامل خطر بيماري‌هاي غير واگير که در سال 1388منتشر شده است، 82 / 10درصد جمعيت 15 تا 64 سال به طور روزانه سيگار مصرف مي کنند، ميانگين تعداد نخ سيگار مصرفي روزانه افراد سيگاري 29 / 13نخ براي مردان و 91/12نخ براي زنان و به طور ميانگين 10/13نخ در روز است. بنا به برخي آمارها هم سرانه مصرف سيگار هر ايراني (غير سيگاري و سيگاري) بيشتر از 2 نخ در روز است و نزديک به يک پنجم کل جمعيت کشور هم بنا بر اين آمار سيگاري هستند. بنا بر آمار خبرگزاري ايرنا نسبت زنان سيگاري به مردان در حال افزايش است و شمار مصرف کنندگان روزانه مواد دخاني در بين زنان در بعضي جوامع به خصوص در شهرهاي بزرگ افزايش دارد. در حال حاضر به ازاي هر 6 مرد سيگاري، يک زن سيگاري وجود دارد و ديگر اين که مصرف کنندگان روزانه مواد دخاني در بين زنان در بعضي جوامع به خصوص در شهرهاي بزرگ رو به افزايش است. همچنين مصرف گهگاه ديگر مواد دخاني نظير قليان نيز در زنان و به ويژه در سنين پايين تر در حال افزايش است. البته بنا به منابعي ديگر، به گفته جمعيت مبارزه با استعمال دخانيات حدود 3 درصد زنان و 28 درصد مردان سيگاري هستند.

 

نظرات بینندگان

ارسال نظر