صفحه نخست >> آشپزی تعداد نظرات: 0

تغذيه/ تخم‌مرغ يا تخم پرندگان؟

شگفت انگيز، اندازه اين تخم‌هاي رنگارنگ است که از يک تخم بلدرچين شروع مي‌شود و به تخم شترمرغ که هر کدام آن يک خانواده دهان دار و پرجمعيت را سير مي‌کند و هر عدد آن معادل 20 تخم مرغ است، ختم مي‌شود؛ اما پرسش اصلي، تخم کدام پرنده در مقايسه با تخم مرغ ارزش تغذيه اي بيشتري دارد؟

کد خبر: 941

بيتوته/ وقتي وارد بازارهاي محلي شهرهاي شمالي کشورمان مي‌شويم، نخستين چيزي که نظرمان را جلب مي‌کند انواع تخم پرندگان محلي همچون تخم‌مرغ، تخم غاز، تخم اردک، تخم بوقلمون و تخم بلدرچين است که با تبحر خاصي روي يکديگر چيده شده و حتي تماشاي آن اشتهاي هر فردي را تحريک مي‌کند.
شگفت انگيز، اندازه اين تخم‌هاي رنگارنگ است که از يک تخم بلدرچين شروع مي‌شود و به تخم شترمرغ که هر کدام آن يک خانواده دهان دار و پرجمعيت را سير مي‌کند و هر عدد آن معادل 20 تخم مرغ است، ختم مي‌شود؛ اما پرسش اصلي، تخم کدام پرنده در مقايسه با تخم مرغ ارزش تغذيه اي بيشتري دارد؟

تخم مرغ تقويت کننده سيستم ايمني بدن
يک عدد تخم مرغ متوسط حاوي 70 کالري انرژي است و در مقايسه با تخم ديگر پرندگان بهترين نوع پروتئين و آنتي اکسيدان را داشته و پروتئين آن با لبنيات، گوشت و حبوبات تا حدودي برابري مي‌کند و مي‌تواند جايگزين 30 گرم گوشت يا دوسوم ليوان شير شود. در زرده تخم مـــرغ چربي، کلسترول، آهن، کلسيم، فسفر، روي، يد، اسيدفوليک و ويتامين‌هاي A، D، E، K و B12 به وفور يافت مي‌شود و ارزش تغذيه اي زرده آن بالاتر از سفيده بوده، اما پروتئين، سديم، پتاسيم و منيزيم سفيده بيشتر از زرده است. سفيده مانع رشد باکتري‌هاي مضر دستگاه گوارش مي‌شود و زرده به دليل دارا بودن مواد آنتي اکسيداني خاصيت ضدسرطاني داشته و به دليل برخي ايمنوگلبولين ها باعث افزايش قدرت سيستم ايمني بدن شده و اين همان مزيت چشمگير تخم مرغ و تخم بلدرچين در مقايسه با تخم ديگر پرندگان است.

تخم مرغ حاوي کلسترول بالايي است، اما ليسيتين آن از جذب مقادير زياد کلسترول در بدن جلوگيري مي‌کند. لازم است بدانيد اگر دريافت کلسترول از مواد غذايي مختلف کم شود، بدن خود اقدام به سنتز کلسترول کرده و حتي ممکن است ميزان آن بيشتر از قبل شود. تخم مرغ به دليل ميزان پايين اسيد اوريک براي مبتلايان به نقرس منعي ندارد و مصرف سه عدد آن در هفته از ريسک ابتلا به آب مرواريد مي‌کاهد.

تخم غاز، کلسترول بالا
بيشتر شهرنشينان از تخم غاز و اردک به جهت بوي زهمي که دارد گريزانند، اما بايد بدانند از تخم مرغ غني‌تر است. اندازه آن از تخم مرغ و اردک بزرگ‌تر بوده و هر عدد آن معادل دو تخم مرغ است. يک تخم غاز حدود 266 کالري انرژي دارد که 172 کالري آن مربوط به چربي موجود در زرده آن مي‌شود و يک عدد تخم بزرگ آن 144 گرم وزن دارد و از نظر آب پز کردن نسبت به تخم مرغ زمان بيشتري نياز دارد. تخم غاز منبع خوب پروتئين و ويتامين‌هاي B12، B6، E A، کلسيم، منيزيم، پتاسيم، آهن، روي، فسفر و منگنز است و در مقايسه با تخم مرغ داراي مقادير بيشتر کربوهيدرات، چربي و کالري است و از کلسترول خيلي بالاتري برخوردار است به طوري که هر عدد آن حدود 1200 ميلي گرم کلسترول دارد و در نتيجه مصرف آن بايد محدود شود. لازم است بدانيد تخم اين پرنده به دليل غني بودن از انرژي و مواد مغذي براي افزايش تمايلات جنسي نافع است.

تخم اردک، کم خاصيت تر
اردک دو نوع اهلي و وحشي دارد که در مناطق شمالي کشور بسيار به چشم مي‌خورد. تخم اردک وحشي و مرغابي از نظر ارزش تغذيه اي با يکديگر تفاوتي نداشته و با وجود اندازه‌هاي متفاوت اندکي از تخم مرغ بزرگ‌تر است. زرده تخم اين پرنده غليظ و ديرهضم بوده و ارزش غذايي آن از تخم مرغ کمتر است. سفيده آن نسبت به تخم مرغ شفاف‌تر است و بوي زهمي دارد و باب ميل شهري‌ها نيست. با وجود آن که ميزان کلسترول و چربي آن نسبت به تخم مرغ بالاتر است، توصيه مي‌شود اگر به شهرهاي شمالي سفر کرديد حتماً براي تنوع غذايي تعدادي از آن را خريداري کرده و با آن غذاهاي مرغانه دار شمالي بپزيد.
تخم بلدرچين، خواص چند برابري
جثه بلدرچين را که ديده‌ايد. تخم آن هم به همان نسبت فسقلي است. اندازه تخم‌ها کوچک و هر پنج عدد آن معادل يک تخم مرغ است. پوسته آن خالدار بوده و رنگ آن از قهوه اي تيره تا آبي، سبز و سفيد متغير است و وقتي پوسته آن را مي‌شکني ديواره آهکي داخل آن سبز مغز پسته اي به نظر مي‌رسد. ميزان کلسترول زرده تخم بلدرچين از تخم مرغ معمولي کمتر است و ترکيبات مغذي آن مي‌تواند باعث دفع مواد راديواکتيو، فلزات سنگين ناشي از آلودگي هوا همچون سرب، جيوه و مواد زائد بدن شود

ويتامين‌هاي گروه B موجود در آن باعث تنظيم سيستم عصبي و افزايش شادابي و طراوت شده و منيزيم آن سيکل خواب شبانه را منظم مي‌کند و روي و فسفر آن باعث افزايش رشد و ضريب هوشي کودکان مي‌شود. اين ماده غذايي به دليل دارا بودن ماده شبه کورتون و ضدالتهابي به درمان آسم و بيماري‌هايي همچون آرتريت روماتوئيد کمک مي‌کند و مواد مغذي آن در درمان کم خوني، کاهش استرس و به خصوص ناتواني جسمي و جنسي موثر است و مصرف آن بعد از اعمال جراحي به خصوص پس از زايمان بسيار مفيد است و موجب بازيابي انرژي از دست رفته دوران نقاهت بيماري مي‌شود. منابع مطالعه شده نشان مي‌دهد تخم بلدرچين در مقايسه با تخم مرغ شش برابر ويتامين A، هفت برابر آهن و پنج برابر فسفر دارد و غني از کلسيم است و به همين علت بمب ويتامين نام گرفته است. برخي تحقيقات اين ماده غذايي را عاملي براي افزايش شير مادر عنوان کرده‌اند.
تخم بوقلمون، مانع پيري
تخم بوقلمون، کمياب است و اين روزها کمتر به چشم مي‌خورد. اندکي بزرگ‌تر از تخم مرغ بوده؛ ولي از نظر رنگ، طعم و ارزش تغذيه اي مشابه آن است. پوسته آهکي اين تخم سفيد و شيري رنگ با خال‌هاي قهوه اي کم رنگ و وزن هر عدد آن حدود 80 تا 90 گرم است و از ويژگي‌هاي منحصربه‌فردش آهن قابل جذب آن است که براي درمان کم خوني ناشي از فقر آهن توصيه مي‌شود. منيزيم آن از تخم ديگر پرندگان بيشتر بوده و به دليل غني بودن از ويتامين E به آن لقب ضد پيري داده‌اند. کلسترول و چربي آن بالا، ولي کمتر از تخم مرغ بوده و بدون ويتامين C و فيبر است.

تخم شترمرغ، سيرکننده 10 نفر
تخم شترمرغ همچون هيبت اين پرنده بسيار بزرگ است و مي‌تواند ده نفر را سير کند. هر عدد آن يک تا دو کيلوگرم وزن داشته و حاوي 2000 کالري انرژي و هر کدامش معادل 20 عدد تخم مرغ است. عسلي شدن تخم شترمرغ حدود 45 دقيقه و سفت شدن آن دو برابر اين زمان طول مي‌کشد. از نظر طعم، ميزان چربي و پروتئين مانند تخم مرغ است. تحقيقات نشان داده است ميزان کلسترول تخم شترمرغ پايين بوده و حاوي مقادير زيادي اسيدهاي چرب غيراشباع است. مقدار ويتامين E، B5 و منگنز آن از تخم مرغ کمتر؛ اما ميزان سلنيوم آن که به توليد و تکثير اسپرم‌هاي سالم کمک مي‌کند، بسيار زياد است. ميزان مس، آهن، روي و کلسيم آن نيز به محتواي خوراک اين پرنده بستگي دارد.

نظرات بینندگان

ارسال نظر