صفحه نخست >> سیاسی تعداد نظرات: 0

خيانت از نوع سعودي؛ همه عليه خائن

بهاي نفت در يک سراشيبي خيلي تند سقوط مي کند . متهم شماره يک هم مشخص است :«عربستان سعودي». حالا در ايران همه مسولان به دنبال شفاف سازي ماجراي اين خيانت هستند . به نظر مي رسد تلاش بر اين است که اين خائن به همه معرفي شود...

کد خبر: 848

بهاي نفت در يک سراشيبي خيلي تند سقوط مي کند . متهم شماره يک هم مشخص است :«عربستان سعودي».اقتصاددانان اوپک بر اين باورند که عربستان سعودي اخيرا با تغيير فرمول فروش نفت خود و کاهش بهاي رسمي نفت صادراتي عملا شرايط را براي کاهش بيشتر بهاي نفت در بازار جهاني فراهم کرده است.بودجه امسال ايران با نفت صد دلاري بسته شده که کاهش قيمت نفت، چشم انداز درآمدهاي کشور را مبهم کرده است. روسيه نيز مانند ايران بودجه اش را با نفت صد دلاري بسته و اکنون با چالش مواجه شده است، به طور کلي بيشتر کشورهاي نفت خيز جهان بودجه شان را با قيمت نفت بين 90 تا صد دلار بسته اند. در همين حال با توجه به ناگهاني بودن اين کاهش، کارشناسان دو دسته عوامل اقتصادي يا سياسي براي آن متصورند.
کارشناسان کاهش سرعت رشد اقتصادي در اروپا و چين، در کنار پيشرفت ايالات متحده در استفاده از تکنولوژي هاي جديد در استخراج نفت شيل و مهم تر از آن افزايش توليد نفت عربستان سعودي، عراق و ليبي را مهم ترين علت هاي سقوط بهاي نفت در بازارهاي جهاني مي دانند.هم اکنون عربستان سعودي با ظرفيت توليد بيش از 10 ميليون بشکه نفت بزرگترين صادرکننده طلاي سياه در بين اعضاي اوپک به شمار مي رود. از سويي ديگر، عربستان عملا با کاهش رسمي قيمت نفت خود فشار کاهش قيمت ها را به ساير کشورهاي عضو اوپک تحميل کرده و توليدکنندگان را در شرايط سخت قرار داده است.
از سويي ديگر اين کارشناسان بازار نفت و انرژي در خصوص توافق احتمالي عربستان و آمريکا براي پايين نگاه داشتن قيمت نفت به منظور ضربه زدن به اقتصاد کشورهايي همچون ايران، روسيه و ونزوئلا خبر مي دهند. عربستان ممکن است از کاهش قيمت نفت زيان هاي اقتصادي ببيند، اما؛ اين احتمال وجود دارد که امتيازهاي سياسي به خاطر تلاش در کاهش قيمت نفت از آمريکا کسب کند. هم چنين بايد به اين موضوع اشاره کرد که با کاهش بهاي طلاي سياه در بازار جهاني، روسيه به عنوان يک کشور صادرکننده گاز مجبور است که قيمت گاز صادراتي خود را نيز کاهش دهد.عربستان با توليد بي رويه نفت و کاهش قيمت به اقتصاد جهان اسلام ضرر وارد مي کند و در عين حال، درآمد خود را خرج خريد تسليحات و رونق بازار آن ها کرده است، و از دو طريق به اقتصاد غرب سود مي رساند يکي اين که سلاح هاي توليد غرب را مي خرد و دوم اين که باعث کاهش درآمد کشورهاي اسلامي شده است و هزينه خريد نفت براي کشورهاي غربي نيز کاهش مي يابد.

سناريوهاي رفتاري عربستان سعودي

سناريوي اول:‌ حفظ اهميت استراتژيک نفت متعارف و ابتکار عمل در برابر عامل تهديد
تحليلگران اين سناريو معتقدند روند فزاينده توليد نفت نامتعارف آمريکاي شمالي در شرايط قيمت‌هاي بالاي نفتي امکان‌پذير بوده که خود اين امر منجر به افزايش عرضه به نسبت تقاضا در بازار جهاني و کاهش واردات ايالات‌ متحده و در نتيجه کاهش قيمت نفت شده است. از اين منظر، اقدام عربستان در تنظيم بازار و حفظ قيمت‌ها «محرکي براي توسعه بيشتر نفت نامتعارف و عدم توازن بيشتر عرضه و تقاضا و همچنين کاهش اهميت استراتژيک عرضه نفتي اوپک» است. از اين منظر هرگونه کاهش عرضه عربستان بايد با تنظيم ترتيبات مشترک عرضه الف- با غيراوپک و ب- در بين کشورهاي اوپک (مثلاً کاهش عرضه ميدان الخفجي با کويت) باشد.
سناريوي دوم: انتقام از دولت دموکرات ايالات متحده و حفظ اهميت استراتژيک نفت خود (متعارف)
از منظر طرفداران اين سناريو، عربستان به دليل ناديده گرفتن منافع اين کشور در زمينه سوريه و عدم موافقت ايالات متحده تغيير دولت بشار اسد – در هنگام بحران استفاده تسليحات شيميايي در اين کشور-، عدم تجهيز کامل مخالفان دولت اسد به دليل بيم از دسترسي گروه‌هاي تروريستي به اين سلاح‌ها و از همه مهم‌تر «روند تنش‌زدايي هسته‌اي با ايران با پذيرش چرخه هسته‌اي محدود در ايران و عدم توجه به دغدغه‌هاي امنيتي اين کشور در زمينه منزوي کردن ايران» و ترس از «معامله سياسي با تهران در مورد حفظ دولت اسد در قبال همکاري ايران در سرنگوني داعش» با ايالات متحده در تعارض رفتاري است. به باور اين گروه، نتيجه اين تعارض در انفعال عربستان در کنترل کاهش قيمت نفت است که مي‌تواند برنامه‌هاي توسعه منابع نامتعارف نفتي در چارچوب استراتژي امنيت انرژي اين کشور در کاهش وابستگي به واردات را تحت‌الشعاع قرار دهد. در اين راستا عربستان در قالب اين سناريو به اهداف ذيل دست مي‌يابد:
- عدم توسعه برنامه‌ريزي‌شده منابع نامتعارف نفتي و عدم تحقق برنامه کاهش وابستگي به واردات نفتي و در نتيجه حفظ اهميت استراتژيک دولت خود در تنظيم بازار نفت.
- کاهش قيمت نفت بيشتر به سود رقباي راهبردي ايالات متحده نظير چين است در حالي که به ضرر ايالات‌ متحده در کاهش توليد داخلي اين کشور و در نتيجه وابستگي به واردات خواهد شد.
- کاهش قيمت نفت و در نتيجه چشم‌انداز عدم تحقق توسعه منابع نامتعارف نفتي ايالات‌ متحده سبب مي‌شود ايالات متحده در موضوعات راهبردي به نظرات و منافع عربستان سعودي توجه کند.
- کاهش قيمت نفت، توان عربستان را براي لابي با شرکت‌هاي توليدکننده نفت نامتعارف براي حفظ قيمت بالاي نفت به منظور تاثيرگذاري بر مراکز تصميم‌گيري ايالات متحده از طريق آنها افزايش مي‌دهد.
- کاهش قيمت نفت، توليد نفتي رقباي ديگر اوپکي خود نظير ونزوئلا به‌ويژه در حوزه توليد نفت فوق سنگين منطقه اورينوکو را از جذابيت سرمايه‌گذاري خارج مي‌کند. لازم به ذکر است که دولت ونزوئلا يکي از حاميان دولت سوريه است.
- نفت ۸۰‌دلاري سبب استفاده عربستان به ميزان ۱۰ تا ۲۰ ميليارد دلار از ذخيره ارزي ۷۵۰ ميليارد‌دلاري خارجي اين کشور مي‌شود که نشان‌دهنده آسيب‌پذيري کمتر اين کشور به نسبت ايالات‌ متحده، روسيه، ايران، ونزوئلا و ديگر عرضه‌کنندگان نفتي از کاهش قيمت است.
اما اين سناريو با منتقداني نيز روبه‌روست که کاهش قيمت نفت منجر به کاهش درآمدهاي نفتي عربستان و در نتيجه تضعيف برنامه‌هاي توسعه‌اي اين کشور در زمينه افزايش بهره‌وري و توسعه منابع جايگزين توليد برق فسيلي -‌نظير هسته‌اي‌- مي‌شود که نهايتاً ظرفيت صادرات نفتي عربستان سعودي را کاهش مي‌دهد. به باور کارشناسان، با حفظ روند فعلي مصرف انرژي عربستان سعودي، اين کشور در سال ۲۰۳۷ به واردکننده خالص نفتي بدل خواهد شد.

خيانت چند جانبه عربستان به جهان اسلام با کاهش قيمت نفت

سناريوي سوم: تباني با ايالات متحده براي محدودسازي قدرت روسيه و ايران
طرفداران اين سناريو معتقدند کاهش قيمت نفت کوتاه‌مدت بوده و انفعال عربستان به منظور کنترل رفتاري روسيه در مورد اوکراين و حمايت از سوريه است. کاهش قيمت به اين دليل کوتاه‌مدت خواهد بود که ايالات متحده و عربستان هر دو نيازمند قيمت بالاي نفتي هستند؛ يکي براي توسعه منابع نامتعارف داخلي و ديگري براي تامين نياز توسعه داخلي. در اين سناريو، کاهش قيمت نفت بر اقتصاد روسيه فشار مي‌آورد زيرا:
- رشد اقتصادي روسيه در سال ۲۰۱۴ به دليل تحريم‌هاي غربي به ۰۴/ درصد افت کرده است که مي‌تواند در سايه کاهش نفت کمتر نيز شود.
- تاثيرات افول قيمت نفت در بودجه روسيه که با نفت ۹۷‌دلاري بسته شده است، خيلي سريع اتفاق مي‌افتد و ۴۰ درصد بودجه روسيه به درآمدهاي نفتي وابسته است.
- توسعه منابع نفتي قطبي و شيل روسيه با تاخير مواجه مي‌شود و پيش‌بيني کاهش يک ميليون بشکه در روز تا سال ۲۰۲۰ محقق مي‌شود.
- روسيه نيازمند استفاده از ۷۴ ميليارد دلار از ذخاير خارجي خود مي‌شود.
طرفداران اين سناريو، انفعال عربستان را «حاصل تباني ايالات متحده و اين کشور» مي‌دانند. هرچند برخي تحليلگران در نشريه بلومبرگ و فوربس ايران را نيز هدف اين سناريوي کاهش قيمت مي‌دانند اما با توجه به تحريم‌هاي انتقال درآمد نفتي به ايران، کاهش قيمت نفت نمي‌تواند بر روي سياست‌هاي راهبردي ايران تاثير گذارد. اين سناريو منتقداني نيز دارد که معتقدند:
- در صورت صحت اين سناريو، کاهش قيمت نفت کوتاه‌مدت است.
- اجراي اين سناريو در شرايطي که روسيه، اتحاديه اروپا و ايالات‌ متحده درگير رويکرد تنش‌زدايي بعد از پيمان آتش‌بس هستند، با واقعيت‌هاي بيروني ناسازگاري دارد.
- روسيه و ايالات‌ متحده در زمينه موضوعات مشترک نظير مبارزه با تروريسم، کنترل بحران در شبه‌جزيره کره و پرونده هسته‌اي ايران داراي رويکرد همکاري‌جويانه هستند.
نتيجه‌گيري
به نظر نگارنده، استراتژي عربستان بر اعمال فشار بر ايالات‌ متحده و روسيه به طور همزمان استوار است.
- فشار بر ايالات متحده براي دوري از تنش‌زدايي با ايران و اهمال در برابر سرنگوني دولت اسد.
- فشار بر روسيه براي کاهش حمايت در گزينه‌هاي احتمالي پرواز ممنوع يا ورود نيروهاي زميني به سوريه در شوراي امنيت.
اين سناريو مي‌تواند با سناريوي اقتصادي نيز مکمل باشد که «کاهش قيمت نفت، سبب تداوم اهميت استراتژيک عربستان براي ايالات متحده و در نتيجه توجه به خواسته‌هاي سياسي اين کشور از سوي آمريکا مي‌شود». زيرا عربستان به اين جمع‌بندي رسيده است که «توسعه فزاينده نفت شيل مساوي با بي‌اعتنايي فزاينده ايالات متحده به عربستان مي‌شود». در حقيقت سناريوي اقتصادي و انتقام هر دو در يک راستا عملياتي مي‌شوند.

همه عليه خائن
حالا در ايران همه مسولان به دنبال شفاف سازي ماجراي اين خيانت هستند . به نظر مي رسد تلاش بر اين است که اين خائن به همه معرفي شود.
نوبخت سخنگوي دولت در اظهاراتي به صراحت اعلام کرده است که «آخرين کاري که مي خواهند با آن ما را در مضيقه قرار دهند کاهش قيمت نفت است و متاسفانه برخي کشورهاي منطقه که نام اسلامي را بر خود دارند با دشمنان همراهي مي کنند.»
علي شمخاني هم در تازه ترين اظهار نظرش گفته است : ايران و عربستان سعودي درگير جنگ نفتي هستند و سعودي‌ها تاکنون در اين جنگ 100 ميليارد دلار از دست داده‌اند که خيلي بيشتر از ضررهاي ايران است.
فشار بر روي قيمت‌ نفت بد هم نيست. ما نقطه ضعفي به‌نام وابستگي به نفت داريم و هرکسي به ما کمک کند از اين وابستگي خلاص شويم، لطف کرده است.
سرلشکر حسن فيروزآبادي رئيس ستادکل نيروهاي مسلح با بيان اينکه عربستان با افزايش توليد نفت به غرب اطمينان داد که از نظر تأمين سوخت در مضيقه قرار نمي‌گيرد، گفت: عربستان‌سعودي پايه‌گذار و مروج گروه‌هاي وهابي تروريستي تکفيري مثل داعش است و دلارهاي بادآورده نفتي را هزينه رشد اين گروه‌ها کرده است.
حسن روحاني در قامت رئيس‌جمهور اين اقدام را يک توطئه سياسي دانست و براي سعودي‌ها خط و نشان کشيد. رئيس‌جمهور در ابتداي جلسه هيات دولت به کاهش بهاي جهاني نفت اشاره کرد و گفت: کاهش قيمت نفت خام صرفا يک موضوع اقتصادي نيست بلکه ناشي از توطئه و برنامه‌ريزي سياسي برخي کشورها است. رئيس‌جمهور افزود: کاهش قيمت نفت توطئه‌اي عليه مردم منطقه و مسلمانان بوده که نفع آن صرفاً براي برخي ديگر از کشورهاست. روحاني با بيان اينکه مردم منطقه اينگونه توطئه‌ها و به تعبيري خيانت‌ها عليه جهان اسلام را از ياد نخواهند برد، اظهار داشت: مسلما مردم به اين توطئه عکس‌العمل نشان خواهند داد و کشورهايي که پشت اين توطئه هستند بايد بدانند نفرت را در جهان اسلام نسبت به خود افزايش مي‌دهند. رئيس‌جمهور تاکيد کرد: مردم مطمئن باشند دولت توانايي اداره کشور را به خوبي و با همين قيمت نفت دارد و اين کاهش عدم اتکاي بودجه کشور به نفت را افزايش مي‌دهد. روحاني با بيان اينکه بودجه 94 کمترين اتکا را به درآمدهاي نفتي دارد، گفت: اين امر نسبت به سال‌هاي گذشته بي‌سابقه بوده و اين کاهش قيمت نفت فرصتي است تا وابستگي بودجه را از درآمدهاي نفتي جدا کنيم. رئيس‌جمهور تاکيد کرد که دولت به اجراي همه بندهاي اقتصاد مقاومتي پايبند است و از دستگاه‌هاي اجرايي مي‌خواهم که همه بندهاي اقتصاد مقاومتي را مورد توجه قرار داده و عملياتي کنند. روحاني ادامه داد: اقتصاد کشور با توجه به منابع طبيعي سرشار و نيروي انساني، مسؤولان دلسوز و با تجربه و وجود پربرکت مقام معظم رهبري بايد به گونه‌اي ساخته شود که با توفان‌هايي فراتر از کاهش بهاي نفت نيز آسيبي نبيند و به راحتي از اين مسير عبور کنيم.درحالي که روحاني بدون نام بردن از پادشاهي سعودي، اقدام آنان در مهندسي کاهش قيمت نفت را «خيانت به اسلام» دانست و سعودي‌ها را به واکنش وعده داد؛ اسحاق جهانگيري، معاون اول او صريح‌تر سخن گفت و تيغ تيز انتقادات خود را تا حدود زيادي به سمت عوامل داخلي اين اتفاق کشيد. اسحاق جهانگيري که در استان همدان به سر مي‌برد؛ در جلسه شوراي اداري اين استان، از کاهش قيمت جهاني نفت به‌عنوان يک توطئه سياسي جدي توسط برخي کشورها نام برد و گفت: به هيچ عنوان پذيرفته نيست که کاهش ناگهاني بهاي نفت يک موضوع اقتصادي و مبتني بر عرضه و تقاضا باشد. وي افزود: وقتي بهاي نفت از حدود 110 دلار يکباره به کمتر از 70 دلار کاهش پيدا مي‌کند، يعني توطئه بزرگي در دنيا شکل گرفته و برخي معتقدند اين توطئه عليه روسيه و عده‌اي بر اين باورند که عليه ايران است. معاون اول رئيس‌جمهور با تأکيد بر اينکه کشورهاي منطقه نبايد باعث تيرگي روابط شوند، تصريح کرد: ملت ايران اينگونه رفتارها را فراموش نمي‌کنند و مشارکت کشورهاي منطقه در اينگونه اقدامات را به خاطر خواهند سپرد. جهانگيري در ادامه نکته‌اي قابل تامل نيز گفت که به نظر مي‌رسد نوعي اعتراض به برخي سياست‌ها در حوزه ديپلماسي باشد. او گفت: ما به هيچ عنوان توافق هسته‌اي بد با گروه 1+5 را به عدم‌توافق ترجيح نمي‌دهيم. جهانگيري تصريح کرد: حتي اگر بهاي نفت به 40 دلار هم برسد ما مصمم هستيم با تکيه بر اقتصاد مقاومتي و با برنامه‌ريزي‌هاي دقيق، باز هم کشور را به‌خوبي اداره کنيم و زمينه‌هاي خروج از رکود و رونق اقتصادي را فراهم سازيم.

نظرات بینندگان

ارسال نظر