صفحه نخست >> سیاسی تعداد نظرات: 0

مرکز امنيت نوين آمريکا

همکاري بالقوه با ايران پس از حصول توافق

نويسندگان اين گزارش راهبردي بر اين باورند که توافق هسته‌اي مي‌تواند فرصت‌هاي بي‌سابقه‌اي را براي بهبود تدريجي روابط ميان ايران و آمريکا به وجود آورد. ايران و آمريکا از زمان انقلاب اسلامي ايران تا به امروز روابط رسمي نداشته‌اند و عليرغم آنکه هر دو طرف موضوع هسته‌اي را امري جدا از روابط کلي دو کشور مي‌دانند و...

کد خبر: 5291

يک انديشکده آمريکايي در گزارشي راهبردي مي‌گويد که توافق هسته‌اي، پس از چندين دهه خصومت و دشمني ميان ايران و آمريکا، مي‌تواند فرصت‌هاي بي‌سابقه‌اي براي «بهبود تدريجي» اين روابط تيره‌وتار به دست دهد.
مرکز امنيت نوين آمريکا در جديدترين گزارش راهبردي خود به بررسي موضوع توافق هسته‌اي ايران و غرب پرداخته است. نويسندگان اين گزارش راهبردي بر اين باورند که توافق هسته‌اي مي‌تواند فرصت‌هاي بي‌سابقه‌اي را براي بهبود تدريجي روابط ميان ايران و آمريکا به وجود آورد. ايران و آمريکا از زمان انقلاب اسلامي ايران تا به امروز روابط رسمي نداشته‌اند و عليرغم آنکه هر دو طرف موضوع هسته‌اي را امري جدا از روابط کلي دو کشور مي‌دانند و نارضايتي‌هاي تاريخي بسياري از يکديگر دارند، مي‌توانند در صورت دستيابي به توافق جامع هسته‌اي گام‌هاي هرچند در ابتدا کوچک و آهسته، اما رو به رشدي در جهت از بين بردن اين دشمني ديرينه بردارند.

■ موضوع گزارش راهبردي جديد مرکز امنيت نوين آمريکا ■
با ازسرگيري مذاکرات هسته‌اي ايران و آمريکا ، «ايلان گلدنبرگ»، عضو ارشد و مدير برنامه امنيتي خاورميانه مرکز امنيت نوين آمريکا، «جيکوب استوکس» عضو ارشد «بيسويچ» در اين مرکز و «نيکلاس هراس» محقق بخش تحقيقات خاورميانه مرکز امنيت نوين آمريکا گزارش راهبردي جديدي را درباره همکاري بالقوه با ايران در صورت حصول توافق هسته‌اي منتشر کردند. عنوان گزارش راهبردي از اين قرار است؛ «گرم‌شدن تدريجي: سنجش احتمالات همکاري با ايران پس از توافق هسته‌اي».

■ دورنماي توافق هسته‌اي ايران و غرب ■
دورنماي توافق هسته‌اي ميان غرب و ايران، بحث‌هاي بسياري در پي داشته و محور اصلي اين بحث‌ها عمدتاً اين است که آيا چنين توافقي مي‌تواند فرصت‌هايي براي همکاري ايران و آمريکا در طيف گسترده‌تري از مسائل و موضوعات ايجاد نمايد يا خير. هر توافقي تنها خطر اشاعه تسليحات هسته‌اي ايران را هدف قرار خواهد داد و حتي در صورت کسب موفقيت، بسياري از منابع تنش همچنان حل‌نشده باقي خواهد ماند؛ مسائلي که از زمان انقلاب اسلامي ايران تاکنون بر روابط بين آمريکا و ايران سايه افکنده است.

■ تأکيد ايران و آمريکا بر مستقل بودن پرونده هسته‌اي از ديگر مسائل ■
دولت اوباما تأکيد کرده است که هرگونه توافق درباره «پرونده هسته‌اي» از مسئله کلي سياست آمريکا در مورد ايران مجزا و مستقل خواهد بود. «وندي آر. شرمن» سفير و سرپرست تيم مذاکره‌کننده آمريکا صراحتاً اين موضوع را اعلام نموده و گفته است: «همکاري بر سر يک موضوع واحد، مستلزم سکوت در مورد ساير مسائل نبوده و چنين پيامدي نيز در پي نخواهد داشت». آيت‌الله علي خامنه‌اي، رهبر معظم جمهوري اسلامي نيز به همين اندازه بر مجزا کردن مسئله هسته‌اي و جداسازي آن از روابط کلي ايران و آمريکا تأکيد ورزيده است. اما اين اظهارات منفي مشخص نمي‌کنند که چه اتفاقاتي مي‌تواند در روزها و سال‌هاي پس از توافق هسته‌اي رخ بدهد.

■ علل و عوامل سردي روابط ميان ايران و آمريکا ■
آنچه مسلم است، هرگونه کاهش در سردي روابط بين اين دو کشور با چالش‌هاي عظيمي روبرو خواهد بود. آمريکا و ايران از سال ۱۹۷۹ تاکنون به‌هيچ‌وجه روابط رسمي نداشته‌اند. از آن تاريخ به بعد، دولت‌هاي آمريکا يکي پس از ديگري ايران را کشوري حامي تروريسم ناميده‌اند و بر اساس گستره‌اي از فعاليت‌ها و اقدامات ايران علاوه بر اشاعه تسليحات هسته‌اي، تحريم‌هايي را بر اين کشور اعمال کرده‌اند. هر دو کشور فهرست بلندبالايي از شکايات و نارضايتي دارند. ايران از آمريکا به خاطر حمايت از شاه و حمايت از صدام حسين در زمان جنگ ايران و عراق دلخور و ناراضي است. آمريکا، در سوي ديگر، تسخير سفارت اين کشور در تهران و حمايت ايران از شبه‌نظاميان عراق را در خاطر دارد.

■ چالش‌هاي پيش روي همکاري ميان ايران و آمريکا■
اين نارضايتي‌ها در هر دو طرف بدين معناست که مقاومت شديد درون نظام سياسي هر دو کشور با همکاري ايران و آمريکا مخالفت خواهد کرد. بعلاوه، اسرائيل و کشورهاي حاشيه خليج‌فارس هم به احتمال زياد با هرگونه افزايش در همکاري بين ايران و آمريکا مخالف خواهند بود و اين در حالي است که آمريکا براي دستيابي به ديگر منافع خود در منطقه به حمايت آن‌ها نياز دارد. با اين وجود و عليرغم همه اين چالش‌ها، منافع ايران در برخي مناطق با منافع آمريکا و ديگر متحدانش هم‌سو است. هر دو کشور خواهان امنيت دريايي و جريان آزاد انرژيبه خارج از خاورميانه هستند. هر دو مايل‌اند ثبات در افغانستان برقرار شود و نفوذ طالبان تا جايي که امکان دارد محدود شود. هر دو با دولت اسلامي عراق و شام (داعش) مخالف‌اند و ممکن است براي همکاري عليه اين گروه تروريستي تمايل نشان دهند.

■ اصول لازم براي سياست آمريکا در راستاي بهبود روابط با ايران ■
اين مقاله فرضياتي درباره دورنماي نهايي توافق جامع هسته‌اي بين آمريکا و ايران مطرح مي‌کند (با علم به اينکه اين توافق هسته‌اي حتمي و قطعي نيست) و سپس با عمق بيشتري به موانع و فرصت‌هاي موجود بر سر راه همکاري ايران و آمريکا مي‌پردازد. اين مقاله در پايان چنين نتيجه مي‌گيرد که آمريکا بهتر است در راستاي همکاري با ايران پس از رسيدن به توافق هسته‌اي، رويکرد صبورانه، محدود و رو به رشدي بر اساس اصول زير داشته باشد:

۱- مسئله هسته‌اي همچنان مسئله اصلي و در کانون توجه باشد.
۲- کانال‌هاي ارتباطي ايجادشده طي گفتگوهاي هسته‌اي را ادامه دهد، به اين کانال‌ها رسميت داده و آن‌ها را گسترش دهد.
۳- در آغاز قدم‌هاي کوچکي بردارد و از مسائلي شروع کند که بار سياسي کم‌تري را يدک مي‌کشند از قبيل امنيت دريايي و مسئله افغانستان.
۴- بر حوزه‌ها و مسائلي تمرکز کند که سياست آن‌ها در هر دو طرف، در کنترل ميانه‌روها و تکنوکرات‌ها باشد.
۵- همکاري اوليه درباره مسئله داعش را به از بين بردن عملياتي تضادها و اختلاف‌ها محدود کرده و از هرگونه اقدام در زمينه همکاري‌هاي استراتژيک پرهيز کند؛ در بلندمدت بيازمايد که آيا امکان افزايش همکاري، بخصوص درباره عراق وجود دارد يا خير.
۶- درباره تلاش‌ها و اقدامات آمريکا براي بهبود همکاري با ايران، با شرکاي منطقه‌اي روراست باشد و مواضع خود را شفاف اعلام کند.
۷- با اعلام آمادگي براي حمايت‌هاي نظامي بيشتر، به شرکاي منطقه‌اي خود اطمينان دهد که منافع آن‌ها به حاشيه نرفته و مورد توجه آمريکاست.

در پايان بايد گفت که حصول توافق هسته‌اي، پس از چندين دهه خصومت و دشمني ميان ايران و آمريکا، مي‌تواند فرصت‌هاي بي‌سابقه‌اي براي «بهبود تدريجي» اين روابط تيره‌وتار به دست دهد.

نظرات بینندگان

ارسال نظر