صفحه نخست >> سیاسی تعداد نظرات: 0

چرا حجاريان به دولت يازدهم لقب "دولت حسين‌قلي‌ خاني" داد؟

اطلاق صفت «حسين‌قلي‌خاني» به دولت يازدهم که پس از نسبت دادن صفات ديگري مثل «فرصت پيش‌آمده»، «رحم اجاره‌اي» و «فرزند خوانده»! از سوي اصلاح‌طلبان خطاب به دولت رئيس جمهور روحاني صورت گرفته است، نشان مي دهد اصلاح طلبان نتوانسته اند خواسته هاي خود را در قالب اين دولت تامين نمايند و هر از چند گاهي در قالب واژگاني همراه با تحقير و تمسخر، نارضايتي خود را از عملکرد دولت يازدهم ابراز مي دارند.

کد خبر: 5157

متن پيش رو در مشرق نيوز منتشر شده و انتشار آن به معني تاييد تمام يا بخشي از آن نيست.

اطلاق‌ صفت 'حسين‌قلي‌خاني' به دولت يازدهم که پس از نسبت دادن صفات ديگري مثل «فرصت پيش‌آمده»، «رحم اجاره‌اي» و «فرزند خوانده»! از سوي اصلاح‌طلبان خطاب به دولت روحاني صورت گرفته است، نشان مي دهد اصلاح طلبان نتوانسته اند خواسته هاي خود را در قالب اين دولت تامين نمايند.
در نظريات علوم سياسي هميشه درباره منشأ و نوع دولت نظريات مختلفي مطرح شده است و کتاب‌هاي زيادي درباره انواع دولت نگاشته شده است.
در اين نظريات، بر اساس ويژگي شاخص يک دولت، آن را در يک دستۀ خاص قرار مي‌دهند. مثلا، در دولتي که دين مرکزيت خود را در سازماندهي، قانونگذاري و اداره جامعه از دست مي دهد و بر اساس مجموعه اي از دستورات و تعاليم فردي و اخلاقي اداره مي شود به آن دولت، دولت سکولار مي گويند.

يکي از اصطلاحاتي که ريشه در تاريخ معاصر ايران دارد، دولت حسينقلي خاني است. اين اصطلاح که ريشه آن به حکومت محلي فردي به همين نام در لرستان برمي‌گردد، به معناي دولتي است که با خودکامگي سعي در برقراري نظم در منطقه تحت نفوذ خود را دارد.

اين اصطلاح چند روز قبل توسط سعيد حجاريان براي ناميدن دولت روحاني استفاده شد. به همين دليل در ادامه، طي چهار سؤال مشخص به بررسي ريشه و معناي آن پرداخته‌ايم.

1چرا حجاريان به دولت يازدهم لقب . سعيد حجاريان چه گفت؟

روزنامه آرمان به نقل از سعيد حجاريان درباره نوع دولت يازدهم مي‌نويسد: «دولت کنوني ايران را مي‌توان تا حدودي ايدئولوژيک، تا حدي مدرن و تا حدي عقلاني دانست.

در واقع، دولت در ايران ملغمه‌اي از اين حالت‌هاست. درنتيجه، نمي‌توان دولت را در يکي از اين قالب‌ها گنجاند، بلکه بايد براي دولت در ايران تئوري مستقلي تعريف کرد. عده‌اي دولت را «دولت پادگاني» مي‌نامند، عده‌اي آن را «دولت پاتريمونيال» خوانده‌اند. عده‌اي آن را «دولت مطلقه» دانسته‌اند و بعضي‌ها هم به آن صفت «دموکراسي» داده‌اند و برخي ديگر «دولت استثنايي» گفته‌اند. گروهي هم از «بناپارتيسم» استفاده کرده‌اند و برخي ديگر آن را رانتينر دانسته‌اند و ... هر يک هم براي تعريف خود مباني عرضه مي‌کنند. الان، پيشنهاد مي‌کنم دولت فعلي را حسينقلي‌خاني بناميم تا بعدا ببينيم چه خواهد شد!»[1]

2. حسين‌قلي خان کيست؟

بر اساس منابع تاريخي حسينقلي خان يکي از واليان لرستان بوده که در ديکتاتوري و خشونت کم‌نظير بوده است. درباره شخصيت او در تاريخ آمده است: «حسينقلي خان در زمان ناصر الدين شاه قاجار والي پشتکوه لرستان بود و قبلاً لقب «صارم السطنه» داشت و از طرف دولت ايران درجه امير توماني؛ يعني سرلشگري، هم به او اعطاء شده بود.

وي مردي به شدت خشن و ديکتاتور و در عين حال جنگجو و کاردان بود. از آن‌جهت وي را لايق و کاردان مي‌دانند که سپاهيانش در آن‌زمان بطور قطع يکي از مرتب‌ترين افواج موجود در کشور بشمار مي‌آمد.

در زمان حکومت حسينقلي خان، هيچکس از خود قدرت و اختياري نداشت. همه چيز به (خان) تعلق داشت و سرپيچي از خواسته و فرمانش به هلاکت و نابودي عائله و بلکه عشيره‌اي منتهي مي‌گرديد. حسينقلي خان سه فصل بهار و تابستان و پائيز را در حسين آباد مي‌زيست و مردم پشتکوه از بيم ستمگري‌ها و آدمکشي‌هايش خواب راحت نداشتند.»[2]

3. ضرب‌المثل به چه معناست؟

ظلم و ستم‎‌ها و مشکلاتي که حسينقلي خان در لرستان به وجود آورده بود باعث شده که سيره و روش حکومتداري وي به عنوان يک روش ديکتاتورگونه مطرح شود و به عنوان يک ضرب‌المثل مطرح شود.

درباره ريشه اين ضرب‌المثل گفته شده است: «هرگاه در منطقه‌اي بي‌نظمي و غارت و چپاول و يغماگري از ناحيه ارباب قدرت مشاهده شود و قوانين جاريه نتواند حقوق ضعفا و زيردستان را احقاق کند آن نوع حکومت جابرانه را حسينقلي خاني گويند. به همين جهت از همان موقع کلمه حسينقلي خاني با مفاهيم خودمختاري و خودکامگي و اجحاف و ستمگري و غارت و چپاول ترادف پيدا کرده است و هرجا تعدي و تجاوز به حقوق ديگران مشاهده شود آن را به حسينقلي خاني تشبيه و تمثيل مي‌کنند.»[3]

اطلاق صفت «حسين‌قلي‌خاني» به دولت يازدهم که پس از نسبت دادن صفات ديگري مثل «فرصت پيش‌آمده»، «رحم اجاره‌اي» و «فرزند خوانده»! از سوي اصلاح‌طلبان خطاب به دولت رئيس جمهور روحاني صورت گرفته است، نشان مي دهد اصلاح طلبان نتوانسته اند خواسته هاي خود را در قالب اين دولت تامين نمايند و هر از چند گاهي در قالب واژگاني همراه با تحقير و تمسخر، نارضايتي خود را از عملکرد دولت يازدهم ابراز مي دارند.



[1]- http://www.armandaily.ir/Default.aspx?NPN_Id=793

[2]- http://www.ichodoc.ir/p-a/changed/189/html/189-63.htm

[3]- http://sarapoem.persiangig.com/link7/zarb97.htm

نظرات بینندگان

ارسال نظر