صفحه نخست >> سیاسی تعداد نظرات: 0

شمس‌الدین خاروقانی*

خاروقانی: مذاکرات‌ هسته‌ای و آینده‌ منطقه

اگر دقت کنیم در موضوع عراق مذاکرات به نتیجه نرسید و به جنگ تبدیل شد. مشکل افغانستان نیز به نتیجه نرسید و به جنگ تبدیل شد. درنتیجه مهم‌ترین مساله‌ای که ممکن است در دهه و سده‌ فعلی با مذاکره به نتیجه برسد و دنیا را وادار به قبول این موضوع کند که سازمان ملل مرکز فکر و صلح است و اقدامی را انجام داده که همراه با جنگ نبوده است مذاکره با ایران است.

کد خبر: 28208

 

آرمان / یکی از بزرگ‌ ترین اتفاقات تاریخ دیپلماسی درجهان درشرف انجام است. حداقل در قرن بیستم و نیمه دوم قرن بیست و یکم چنین اتفاقی را نداشته‌ایم؛ مذاکرات ایران و غرب یک اتفاق خارق‌العاده است و اتفاقات بزرگ همیشه با مسائل و مشکلات بزرگ روبه‌رو می‌شوند. چالش‌های کلان می‌توانند در سطح بین‌المللی، منطقه‌ای و داخلی بر سر حل مشکلات بزرگ به وجود آید و وقتی با یک چالش دوجانبه روبرو می‌شویم مانند بسیاری از اتفاقاتی که در دنیا به‌صورت دوجانبه افتاده است، المان‌هایی که در آن وجود دارد محدود است.
 
 
 
چالش‌های بین‌المللی مانند مسئله‌ هسته‌ای ایران دارای ابعاد گسترده‌ای است. ما باید اقداماتی انجام می‌‌دادیم تا پرونده‌ هسته‌ای به ابعاد فعلی نرسد اما دولت سابق با برخی عملکردها کار را به این مرحله رسانده که عبور از آن سخت اما شدنی است. حال اگر کلیات این موضوع را قبول کنیم باید بپذیریم در این موضوع عوامل زیادی هم دخیل است از جمله مشکلات بین‌المللی و فشارهای کشورهای منطقه که خواهان انجام توافق نیستند. کشورهای منطقه چندان علاقه ندارند ایران با غرب به توافق برسد چراکه اگر توافق میان ایران و غرب به وجود آید می‌تواند سرآغاز حل مشکلات بعدی باشد که حتما وضعیت فعلی کشورهای عربی و حتی رژیم صهیونیستی را با چالش و مشکل روبه‌رو می‌کند.
 
 
 
همچنین گروه‌هایی درغرب و به‌ ویژه در آمریکا وجود دارند که نمی‌دانند وضعیت منطقه چگونه خواهد شد در نتیجه نمی‌توانند پیش‌بینی کنند که ایران در چه جهتی حرکت خواهد کرد و چون نمی‌دانند ایران در چه جهتی حرکت خواهد کرد نگرانند، به این معنی که ایران می‌تواند به یک قدرت کامل منطقه‌ای تبدیل شود که بقیه‌ کشورها مجبور شوند با آن در رابطه با مسائل منطقه‌ای کنار بیایند اما اگر توافق صورت گیرد یکسری از گروه‌ها در داخل آمریکا این موضوع را چه بخواهند چه نخواهند، باید بپذیرند. هرچند به نظر می‌رسد حزب حاکم در آمریکا علاقه‌مند‌ است همتایانی را در منطقه داشته باشد که بتواند با آن‌ها به یک نتیجه برسد. با این حال مخالفان داخل آمریکا در پی شلوغ کردن فضا هستند بنابراین مسائلی در کنگره و سنا به وجود می‌آورند و سعی دارند این نگرانی را به کل خاورمیانه نیز تسری دهند. به نظر می‌رسد که آمریکایی‌ها می‌خواهند به نحوی منطقه را ترک کنند اما باید گروه‌ها و کشورهایی را پیدا کنند که قابلیت لازم را داشته باشند که منطقه را تحت مدیریت خود گیرند. مذاکرات می‌تواند به نتیجه‌گیری غرب برای منطقه منتج شود.
 
 
 
عامل دیگر در این بین داخلی است؛ دولت دهم به‌خصوص در انتهای عمر خود بسیار تلاش کرد بتواند یک کانال مناسب برای ارتباط با غرب ایجاد کند اما هم در داخل با موانعی روبرو بود و هم در آمریکا مشکلاتی وجود داشت و هم این‌که نیروهای مذاکره‌کننده روند مذاکرات را قبول نداشتند تا بتوانند گفت‌وگوهای خوبی را شکل دهند. دولت فعلی توانست مذاکره‌کنندگان خود را مقابل مذاکره‌کنندگان غرب قرار دهد و از طرف دیگر یک تصمیم جدی در رابطه با موضوع هسته‌ای گرفته شد. با توجه به اصول و منطق، ایران توانست به غرب بقبولاند که این بار به‌طورجدی وارد مذاکره شده‌ است و می‌خواهد مذاکرات را به نتیجه برساند. دولت قبل روش خاص خود را داشت و روش‌هایش چندان تطابقی با دولت روحانی نداشت اما دولت تدبیر و امید در حال حاضر توانسته یک وجهه بین‌المللی برای خود ایجاد کند. البته باید گفت که مذاکرات تا اینجا به خوبی انجام و نتایج خوبی هم حاصل‌شده است و حتی از لحاظ نوشتاری هم در سطح خوبی قرار دارد. اگر مذاکرات شکست بخورد آمریکایی‌ها از این لحاظ که دنیا دیگر در مورد مذاکره به آن‌ها اعتماد نخواهد داشت، متضرر خواهد شد، چون استوانه‌های مذاکرات توسط آمریکا زیر سوال خواهد رفت. اکثر مذاکراتی که در نیمه‌ دوم قرن بیستم و ابتدای قرن بیست و یکم اتفاق افتاده است به نتیجه نرسیده است.
 
 
اگر دقت کنیم در موضوع عراق مذاکرات به نتیجه نرسید و به جنگ تبدیل شد. مشکل افغانستان نیز به نتیجه نرسید و به جنگ تبدیل شد. درنتیجه مهم‌ترین مساله‌ای که ممکن است در دهه و سده‌ فعلی با مذاکره به نتیجه برسد و دنیا را وادار به قبول این موضوع کند که سازمان ملل مرکز فکر و صلح است و اقدامی را انجام داده که همراه با جنگ نبوده است مذاکره با ایران است.
 
 
اگر می‌بینیم که دیپلمات‌های باسابقه ایرانی و سیاستمداران قوی ایرانی و دیپلمات‌ها و مقامات باسابقه‌ آمریکایی از این موضوع دفاع می‌کنند به این دلیل است که این نوع مذاکره را درجهان تقویت کنند. آمریکایی‌ها به این مهم واقف هستند و ایران هم دیپلماسی خارجی خود را بر حل و فصل مسائل از طریق گفت‌وگو بنا نهاده و در مورد پرونده هسته‌ای نیز سعی دارد غرب را متقاعد نماید که ایران یک‌ کشور صلح‌جو و علاقه‌مند‌ به حفظ آرامش در منطقه است. 
* سفیر سابق ایران در آلمان

نظرات بینندگان

ارسال نظر