صفحه نخست >> سیاسی تعداد نظرات: 0

جیبوتی چه نقشی در جنگ یمن دارد؟

کشور جیبوتی، به علت واقع شدن در موقعیت حساس جغرافیایی و همچنین میزبانی پایگاه‌های نظامی دولت‌های مختلف و همچنین فاصله اندک با سواحل یمن، تأثیر راهبردی در بحران یمن دارد.

کد خبر: 27887

آغاز جنگ عربستان سعودی علیه یمن، که برخی آن را جنگ عربستان، آمریکا و اسرائیل علیه گروه انصارالله می‌دانند، مردم یمن را آواره کرد و هزاران آواره از راه دریا به آنسوی باب‌المندب، یعنی کشور جیبوتی رفتند.

کشوری کوچک اما راهبردی در شاخ آفریقا که محل فعالیت اطلاعاتی نظامی آمریکا، اسرائیل، انگلیس، فرانسه و آلمان است؛ کشوری که با اعزام کشتی امدادرسان شاهد، نامش بیشتر در بحران یمن به گوش رسید.


در این گزارش دو قسمتی، ابتدا حضور رژیم صهیونیستی در این کشور بررسی شده و در گزارش دوم و پایانی، نقش جیبوتی و اسرائیل در جنگ یمن بررسی خواهد شد.


پس از فروپاشی شوروی و جنگ دوم خلیج فارس علیه عراق، میزان حضور نظامی کشورهای غربی به ویژه آمریکا در منطقه خاورمیانه به طور چشم‌گیری افزایش یافته است. پایگاه‌های مختلف در خلیج‌ فارس، خلیج عدن، اقیانوس هند و دریای سرخ صحنه حضور ناوگان دریایی و نیروهای نظامی آمریکا، انگلیس و فرانسه شده است.

تا کنون در مورد حضور نظامی در مناطق نام برده بسیار شنیده شده است، اما کشور کوچک «جیبوتی» بر خلاف وسعت کم و نبود منابع مهم انرژی در آن، از لحاظ ژئوپلتیک اهمیت بالایی دارد و این مسأله از دید کشورهای غربی پنهان نمانده است، به طوری که در ادامه به وسعت حضور نظامی دولت‌های بیگانه در این کشور اشاره خواهیم کرد.

ابتدا نگاهی به موقعیت جغرافیایی جیبوتی:

جیبوتی با 23 هزار کیلومتر مربع مساحت و جمعیت 818 هزار نفری در شاخ آفریقا و مشرف به دریای سرخ و باب‌المندب قرار گرفته است. کشوری لم یزرع اما مهم.


جیبوتی، مشرف به باب‌المندب

 

نام باب‌المندب کافی است تا به اهمیت این کشور پی برد؛ باب‌المندب، آبراهی است که تمامی تجارت شرق و غرب زمین از آن عبور می‌کند و راهی است برای رسیدن به کانال سوئز، پس برای مصر اهمیت استراتژیک دارد. برای رژیم صهیونیستی نیز اهمیت بالایی دارد، چرا که  طبق تجریه تاریخی در جنگ 6 روزه 1967، یمن با همکاری «جمال عبدالناصر» این آبراه را بر روی کشتی‌های به مقصد سرزمین اشغالی بست و این شد که تل آویو از آن پس به فکر کنترل باب‌المندب بیفتد.

از لحاظ حمل و نقل و ترانزیت انرژی (نفت و گاز) نیز برای عربستان و آمریکا و دیگر کشورهای غربی اهمیت استراتژیک دارد، بارها گفته شده است که منافع آمریکا و اروپا در خلیج عدن و دریای سرخ همان امنیت انرژی است؛ برای عربستان نیز در صو.رت هرگونه تنش در باب‌المندب و به خطر افتادن حمل و نقل انرژی، راه جایگزین انتقال نفت به غرب بسیار هزینه‌بر خواهد بود.

با توجه به اهمیت استراتژیک باب‌المندب پس جیبوتی نیز باید تحت کنترل درآید.

به همین منظور بخش برون مرزی ارتش رژیم اسرائیل، در سال‌های اخیر توجه ویژه‌ای به جیبوتی داشته است:

رژیم صهیونیستی

بنا به گفته ژنرال «شای افیتای» فرمانده سابق بخش برون مرزی اسرائیل، حضور نظامی این رژیم در جیبوتی از این قرار است:

1- زیردریایی سوم هسته‌ای بعلاوه زیر دریایی انگلیسی فیکرز

2- سه قایق جنگی از نوع سعار5 که از «حیفا» به سمت «بندر اسدود» و سپس به سمت «کانال سوئز» و از آن‌جا به سمت «جیبوتی» حرکت کرده‌اند.

3- سه کشتی باری برای انتقال تانک‌ها و ادوات نظامی

4- 5 پهباد از نوع RQ  و زیف

همچنین بنا به گزارش پایگاه پژوهشی «الناطور» منابع برون مرزی رژیم صهیونیستی از وجود دو زیردریایی و 15 قایق حامل موشک بعلاوه چند جنگنده اف16 در پایگاه «مومباسا» در کنیا خبر می‌دهند که  جیبوتی را نیز تحت کنترل دارند.

5-  توافقنامه امنیتی بین اسرائیل و جیبوتی در سال 2010 که با وساطت آمریکا امضاء شد و «ماتای ویلنای» معاون وزیر دفاع اسرائیل در جریان سفر ژوئن2010 به جیبوتی آنرا به امضاء رساند که بنا به نوشته نشریه نظامی «معارخوت» در نوامبر 2011 پس از این توافق حضور نظامی اسرائیل در جیبوتی به قرار زیر است:

- 5 ناوچه ریشو و از نوع پیشرفته و قایق گشتی سری از نوع «سوبر دفورا»
- هواپیماهای اف 16 (تعداد آن مشخص نشده است)
- 200 نیروی کماندوی مخصوص

بنابراین متوجه می‌شویم که جیبوتی به مرکز ثقل حضور نظامی اسرائیل در دریایی سرخ و باب‌المندب تبدیل شده است. که علاوه بر این، حضور جاسوس‌ها و کارشناسان اسرائیلی در جیبوتی نیز چشمگیر است.

فرانسه

جیبوتی تا سال 1977 تحت استعمار فرانسه قرا داشته است و پیش از آن در سال 1967 چندین توافقنامه نظامی دریایی، هوایی و زمینی با جیبوتی امضا کرده بود.

بنابراین در حال حاضر نیز، فرانسه در جیبوتی حضور نظامی بالایی دارد، به طوری که سومین حضور نظامی فرانسه از لحاظ حجم و نیرو در جیبوتی است.

همچنین در جریان جنگ دوم خلیج فارس در سال 1991 فرانسه و جیبوتی بر سر ایجاد پایگاه «لامونیه» در این کشور به توافق رسیدند.

آمریکا

آمریکا پس از جنگ دوم خلیج فارس و همچنین در جریان حمله به عراق در سال 2003 از جیبوتی به عنوان پایگاهی برای نیروهای دریایی و هوایی استفاده کرد.

     *     *     *     

با توجه به مسائل گفته شده، متوجه میشویم، «جیبوتی» بر خلاف لم یزرع بودن و نداشتن هیچ‌گونه منابع انرژی، اما اهمیت جغرافیایی آن به حدی است که کشورها برای کنترل اوضاع منطقه از جیبوتی به عنوان دیده‌بان  استفاده می‌کنند که با توجه به مشرف بودن باب‌المندب به دریای سرخ و سپس بندر ایلات در سرزمین اشغالی، مخصوصا برای اسرائیل اهمیت بالایی دارد.

 


بندر ایلات، در دریای سرخ

 

 

در این نوشته، به اهمیت و نقش جیبوتی در یمن پرداخته می‌شود.

در ابتدا باید گفت، روابط جیبوتی و یمن یا بازیگری دولت جیبوتی به حدی نیست که در بحران یمن تأثیری داشته باشد، موضوع به کشورها و دولت‌هایی بر می‌گردد که در جیبوتی حاضر هستند یا به کارایی که این کشور از لحاظ جغرافیایی به علت نزدیکی به یمن دارد.

الف:  کمک‌رسانی: جیبوتی به علت نزدیکی به یمن که تنها 23 کیلومتر مسافت دریایی دارند و بی طرفی در جنگ، از سوی سازمان ملل به عنوان محلی برای کمک‌رسانی و تجمیع کمک‌ها، در نظر گرفته شده است.

این مسأله باید اشاره کرد که «ملک سلمان» پادشاه عربستان پیش از این اعلام کرده بود که در خاک عربستان، منطقه ای را برای تجمیع کمک‌های مردمی به یمن در نظر گرفته است، اما به علت این‌که کشورهایی چون ایران حاضر نبودند کمک‌های خود را در خاک عربستان که متجاوز محسوب می‌شود، تخلیه کنند، ایده ملک سلمان مورد توجه قرار نگرفت.


جیبوتی، مشرف به باب‌المندب

 

ب: حضور دولت‌های مختلف و تأثیر آن بر یمن

1- عربستان:

سفیر جیبوتی در ریاض در ابتدی شروع تجاوز عربستان به یمن، در سخنانی حمایت کامل خود از عملیات «طوفان قاطع» عربستان علیه یمن را اعلام کرد.

وی گفته بود: آماده ایم تا آسمان و همچنین مرزهای دریایی خود را در اختیار جنگنده‌های عربستانی قرار دهیم.

همچنین جیبوتی و عربستان روابط بسیار خوبی با یکدیگر دارند و دولت جیبوتی بارها از کمک‌های مالی ریاض بهرمند شده است.

سفیر جیبوتی در تاریخ 16 می گذشته درمصاحبه با روزنامه الشرق الاوسط، در واکنش به حرکت کشتی ایرانی به سمت یمن گفته بود که کشورش هنوز درخواستی از ایران برای اجازه عبور به سمت یمن نداشته است و در صورت چنین درخواستی از سوی ایران، ما بدون موافقت عربستان اجازه عبور کشتی ایرانی به سوی یمن را نخواهیم داد.

هرچند باید گفت  هیچ کشوری صلاحیت چنین ادعاهایی را ندارد، اما همین سخن سفیر جیبوتی نشان از روابط گرم با عربستان دارد.

2- رژیم صهیونیستی: اسرائیل با داشتن چندین کشتی، ناوچه، قایق‌های سریع، جنگنده‌های اف16 و 200 نیروی واکنش سریع (جزئیات بیشتر) بیشترین حجم نیرو را در جیبوتی دارد.

از آن‌جایی که در اخبار متعدد از حضور هواپیماهای اسرائیلی در یمن برای بمباران شهرها به نفع عربستان پرده برداشته شده است، می‌توان انتظار داشت که در آینده‌ در صورت به طول انجامیدن جنگ، جیبوتی به عنوان مبدأ پرواز این جنگنده‌ها در نظر گرفته شود.

برای اولین بار «حسن زید» دبیر کل حزب «الحق» یمن  اعلام کرد که نیروی هوایی ارتش رژیم صهیونیستی نیز در حملات به یمن شرکت کرده است.

شبکه 10 تلویزیون رژیم صهیونیستی با صراحت از وجود یک مشارکت راهبردی میان رژیم صهیونیستی و عربستان علیه محور مقاومت سخن گفته و نشریه «یدیعوت احرنوت» نیز ضمن آرزوی موفقیت برای عربستان، تاکید کرده است که دخالت ما در یمن خبر خوشحال کننده ای برای اسرائیل بود.

همچنین سه روز گذشته نشریه امریکایی وترنز ‌تودی به قلم «گوردون داف» نظامی سابق آمریکایی در دوران جنگ ویتنام، از پرتاب بمب نترونی توسط هواپیمای اسرائیلی در منطقه «جبل نقم» در استان صنعاء خبر داد.

تمام این‌ها نشان از همکاری اسرائیل در جنگ علیه یمن دارد و هنگامی که بدانیم بزرگترین پایگاه نظامی این رژیم در جیبوتی قرار دارد، باید نسبت به کشور جیبوتی با حساسیت بیشتری نگاه کرد.

3- آمریکا

آمریکا برای اولین بار در جریان جنگ دوم خلیج فارس و حمله به عراق، از پایگاه‌های جیبوتی برای استقرار کشتی‌های جنگی خود استفاده کرد و پس از آن حضور چندانی در جیبوتی نداشت مگر پایگاهی برای پرواز پهبادهای جنگی خود به مقصد یمن.

آمریکا پس از سال 11 سپتامبر 2001 یمن را به عنوان اصلی‌ترین پایگاه القاعده پس از افغانستان در نظر گرفته و مدام با پهبادهایی که از جیبوتی به پرواز در آمده‌اند، مناطق جنوبی یمن را بمباران کرده است.

جان‌کری ماه گذشته در سفری به «جیبوتی» از پایگاه نظامی « لمونیر » بازدید کرد که برای پرواز پهبادها از آن استفاده می‌شود.

***

با توجه به مطالب گفته شده، جیبوتی هرچند کشوری کوچک و ذره‌ای به حساب می‌آید اما به علت شرایط جغرافیایی که در آن واقع شده است، مورد توجه بسیاری از دولت ها است، مخصوصا در رابطه با بحران یمن و حرکت کشتی‌ها به سمت بندر الحدیده، جیبوتی در گلوگاه باب‌المندب، می‌تواند نقش مثبت یا منفی زیادی را ایفا کند.

انتهای پیام/

نظرات بینندگان

ارسال نظر