صفحه نخست >> سیاسی تعداد نظرات: 0

دکتر حسام الدین واعظ زاده، دبیرکل شورای روابط بین الملل ایران

تاثیر پیروزی محافظه کاران بریتانیا بر مذاکرات هسته ای و رابطه با ایران

در واقع به نظر می رسد حزب کارگر حزب مستقل تری باشد، ولی حزب محافظه کار به شدت گرایش به سیاست های توسعه طلبانه آمریکا دارد. البته باز هم ما باید ببینیم که با توجه به رویکرد جدید ایران در مذاکرات و تعامل با جهان نگاه این حزب چگونه است

کد خبر: 24862

انتخابات سراسری انگلستان روز پنج‌شنبه برگزار شد و با پیروزی حزب محافظه‌کار به رهبری «دیوید کامرون» به پایان رسید. نتایج برخلاف تمام نظرسنجی‌هایی بود که پیش از انتخابات صورت‌گرفته بود. محافظه‌کاران هرچند در شمارش کلی آرا کمی بیش از ۳۰‌درصد آرا را به دست آوردند، اما به لطف ساختار انتخاباتی انگلیس، با رسیدن به حد نصاب ۳۲۶ کرسی یعنی ۵۰درصد به علاوه یک کرسی، مجلس عوام را از آن خود کرده و برای تشکیل دولتی یکدست محافظه‌کار آماده شدند. در این بین برای بررسی بیشتر علل و پیامدهای این اتفاق گفتگویی با دکتر حسام الدین واعظ زاده، دبیرکل شورای روابط بین الملل ایران و استاد دانشگاه تهران داشته ایم.



چه عوامل و متغیرهایی موجب پیروزی محافظه کاران درانگلستان و استقلال طلبان در اسکاتلند شد؟

در انگلستان احزاب، نقش مهمی در انتخابات دارند و این احزاب هستند که دولت را تشکیل می دهند. در واقع نظام، حزبی و پارلمانی است. این انتخابات هر پنج سال یک بار برگزار می شود و این انتخابات بسیارمهم و تاریخی برای انگلستان و مناطق دیگر از جمله ولز، اسکاتلند و ایرلند شمالی است. مجموعه این مناطق را از نظر علمی بریتانیا می گوییم. حزب کارگر و حزب محافظه کار یا دو حزب اصلی نتایجی نزدیک به هم داشتند. با توجه به این نتایج به نظر می رسید که باز هم یک دولت ائتلافی شکل دهند. مثل دولت پنج سال گذشته که توسط محافظه کاران و حزب لیبرال دموکرات شکل گرفته بود. در این انتخابات چند موضوع مهم است. یکی مسئله استقلال اسکاتلند است و دیگری عضویت و باقی ماندن بریتانیا یا انگلستان دراتحادیه اروپا است. منظور از انگلستان همان انگلستان به همراه مناطق چهار گانه است. اسکاتلندی ها از سال ۱۷۰۷ میلادی طبق قراردادی خود را به این اتحاد ملحق کردند. ما می گوییم،united kingdom یعنی پادشاهی متحد و انگلستان در حدود ۳۰۰ سال پیش در یک قراردادی این چهار منطقه را به هم ملحق کرد. اما اکنون این مناطق می خواهند جدا شوند. چنانچه رفراندومی هم برگزار شد و نزدیک به نیمی از مردم رای به استقلال دادند، اما اکثریت را به دست نیاوردند. این رای گیری تاثیر زیادی دارد. چرا که اسکاتلندی ها حدود ۵۶ کرسی پارلمان را از ۵۹ کرسی به دست آوردند و توانستند احزاب محافظه کار و کارگر را کنار بزنند. این حرکت بسیار مهمی است و نشان می دهد اسکاتلندی ها خیلی مصمم هستند و اتحادشان را حفظ کرده و توانستند در انتخابات برای اولین بار، عمده کرسی های اسکاتلند در پارلمان بریتانیا را بدست آوردند. این نتیجه مهم و قابل بررسی است.حزب محافظه کار حدود ۳۳۱ رای و حزب کارگر ۲۳۰ کرسی را به دست آوردند. در این بین هرحزبی در پارلمان نصف به علاوه یک کرسی را به دست آورد، باید دولت را تشکیل دهد.



رهبران محافظه کاران به دنبال خروج از اتحادیه اروپا هستند. آن ها بر این نظرند که اتحادیه اروپا هیچ چیزی به انگلستان نمی دهد و این کشور به خاطر قدرت اقتصادی و پول قوی همیشه باید به اتحادیه اروپا بدهکار باشد
علل شکست عمده لیبرال دموکرات ها در انتخابات اخیر چه بوده است؟

لیبرال دموکرات ها از لحاظ رتبه و محبوبیت در میان مردم دارای رتبه سوم هستند. حزب اول و دوم هم دو حزبی است که بیشترین آرا را به دست آوردند. حزب سوم آن قدر نتوانسته است افکار عمومی این کشور را نسبت به خود جلب کند. در واقع آن ها حزبی میانه هستند. در واقع استقلال رای و آن ایدئولوژی حزبی را که ما در دوحزب محافظه کار و حزب کارگر می بینیم، در این حزب وجود ندارد. در واقع در تاریخ این حزب برای اولین بار اخیرا توانست با حزب محافظه کار تشکیل دولت ائتلافی بدهد. معمولا یکی از انتقادها به حزب لیبرال دموکرات این است که این حزب سعی می کند بین دو حزب دیگر حرکت کند و گاهی اوقات با محافظه کار و گاهی با حزب کارگر همراه است. لذا در واقع نتوانسته است در این زمان هم آرای بیشتری را به دست آورد و نظر مردم را جلب کند.

به نظرم عدم استقلال ایدئولوژی و استقلال سیاست در قبال دو حزب باعث این امر شد. به نظر حزب لیبرال دموکرات موضعش در مورد استقلال اسکاتلند و اتحادیه اروپا یک موضع بینابینی بود و به صورت شفاف حمایتی از این قضیه نداشت.

بعد از شکست طرفداران اسکاتلند در همه پرسی، پیروزی های اسکاتلندی ها در انتخابات اخیر چه تاثیراتی در داخل بریتانیا می گذارد؟

استقلال طلبان اسکاتلندی از ۵۹ کرسی اسکاتلند ۵۶ کرسی را به دست آوردند. این پیروزی خوبی برای آنان است. این باعث می شود که آنان نسبت به مسئله استقلال خود بیشتر کار کنند و امیدوارتر شوند. در حرکت استقلال طلبانه و تمرکز زدا در انگلستان آنان دارای پارلمان شدند و یک منطقه نیمه خود مختاری برای خود به وجود آوردند، این امر مرهون اتحادیه اروپا است. چرا که اتحادیه اروپا ملی گرایی و منطقه گرایی را در همه کشورهای عضو خود حمایت می کند و آن ها تا حدی وامدار اتحادیه اروپا هستند. به نظر می رسد این امر یک تضادی را ایجاد کند. ما می دانیم محافظه کاران انگلستان به شدت مخالف باقی ماندن اتحادیه بریتانیا در اتحادیه اروپا است و آقای دیوید کامرون رهبر حزب پیروز قول برگزاری رفراندوم برای این که (انگلستان در اتحادیه اروپا باقی بماند) را داده است.

وضعیت تشکیل دولت در بریتانیا یا لندن چه تاثیرات منطقه ای در اتحادیه اروپا و انگلستان خواهد داشت؟

حزب محافظه کار برای اولین بار دولت تشکیل نداده است. ما اگر بخواهیم به سیاست خارجی حزب محافظه کار در مواجهه با کشورهای جهان توجه کنیم می توانیم به دولت های قبلی در زمان خانم مارگارت تاچر و افرادی که این حزب را رهبری کردند (که همان روش و سنت خودشان را داشتند) توجه کنیم. حزب محافظه کار یک حزب سنتی است و کم تر به دنبال تغییر و تحول و بیشتر به دنبال حفظ سنت ها و فرهنگ و ارزش های فرهنگی این کشور است. رهبران این حزب به دنبال خروج از اتحادیه اروپا هستند. آن ها بر این نظرند که اتحادیه اروپا هیچ چیزی به انگلستان نمی دهد و انگلستان به خاطر قدرت اقتصادی و پول قوی همیشه باید به اتحادیه اروپا بدهکار باشد. اتحادیه اروپا فقط دست و پای انگلستان را می بندد. لذا سیاستی که در عرصه روابط بریتانیا و اتحادیه اروپا خواهیم دید به صورت دور شدن از اتحادیه اروپا عمل خواهد کرد، این امر نتایج و عواقب زیادی دارد. چرا که اتحادیه اروپا به شدت نیازمند است و به خصوص آلمان ها می خواهند که انگلستان در اتحادیه اروپا باقی بماند.

چه تغییرات عمده ای در سیاست خارجی بریتانیا با توجه به این پیروزی اخیر اتفاق خواهد افتاد؟

ما اگر بخواهیم به ایدئوژی و سابقه محافظه کاران نگاه کنیم این حزب، حزب ثروتمندان، لردها و کمپانی های بزرگ است. حزب کارگر حزب طبقه متوسط است. این حزب در ابتدا سوسیالیست بوده است و بعدها به حزب کارگر تبدیل شد. حزب کارگر به طبقه متوسط و کشورهای ضعیف تر بیشتر توجه دارد. اما حزب محافظه کار به آمریکا بیشتر توجه دارد. لذا با این پیروزی روابط خاصی که بین آمریکا و انگلیس دیده ایم، قطعا تقویت خواهد شد و موجب تضعیف روابط انگلستان با اتحادیه اروپا می شود. علاوه بر این به نظر می رسد این پیروزی موجب تقویت روابط با حکومت های سلطنتی موروثی در منطقه ما شود. براساس سابقه ای که اتحادیه اروپا با کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس و کشورهای غرب جهان داشته است، به نظر می رسد این روابط در دوره حزب محافظه کاران تقویت شود.

با توجه به نوع روابط کنونی ایران و بریتانیا، این امر چه تاثیری روی روابط دو کشور می گذارد؟

سیاست بریتانیا نسبت به خاورمیانه سیاستی نیست که یک شبه تغییر کند. آن ها استراتژی بلند مدت خود را نسبت به خاورمیانه حفظ خواهند کرد و در مورد ایران هم نمی توانیم شاهد تغییر یک شبه باشیم. تغییر دولت قطعا همان طور که از اسمش پیداست، با ملاحظات خودشان خواهد بود ولی به نظر بنده، نسبت به حزب کارگر، این ها سیاست های نزدیکتری با آمریکا خواهند داشت. یعنی اگر روابط آمریکا با ایران رو به بهبود بگذارد این امر در رابطه دوکشور نیز تاثیر خواهد گذاشت.

در واقع به نظر می رسد حزب کارگر حزب مستقل تری باشد، ولی حزب محافظه کار به شدت گرایش به سیاست های توسعه طلبانه آمریکا دارد. البته باز هم ما باید ببینیم که با توجه به رویکرد جدید ایران در مذاکرات و تعامل با جهان نگاه این حزب چگونه است. محافظه کارها معمولا همان منافع ملی خودشان را لحاظ می کنند و ما هم باید این را در نظر داشته باشیم. یعنی ایدئولوژی تا حدی در سیاست خارجی این کشور تاثیرگذار است و عمدتا منافع ملی کشور بسیار مهم است./رصد

نظرات بینندگان

ارسال نظر