صفحه نخست >> سلامت تعداد نظرات: 0

دکتر سلام/ کيسه‌ صفرا و بيماري‌هاي ناشي ازآن

کد خبر: 1964

خبر نو/ بيلي روبين از آزاد شدن هموگلوبين در گلبول‌هاي سرخ منهدم شده به دست مي‌آيد. اين ماده پس از انتقال به کبد، از طريق صفرا دفع مي‌شود. نمک‌هاي صفراوي که به وسيله‌ي سلول‌هاي کبدي از کلسترول ساخته مي‌شوند براي هضم و جذب چربي‌ها، ويتامين‌هاي محلول در چربي و بعضي از مواد معدني ضروري هستند. صفرا وارد مجاري صفراوي شده و در نهايت از طريق مجراها وارد کيسه‌ي صفرا مي‌شود. در طي عمل هضم با رسيدن غذا به دوازدهه ( قسمت فوقاني روده باريک)، با تحريک کيسه صفرا، صفرا وارد دوازدهه مي‌شود.

بيماري‌‌هاي کيسه‌ي صفرا
اختلالات سيستم صفراوي هر ساله ميليون‌ها نفر را مبتلا مي‌کند. بيماري‌هاي عمده مجاري صفراوي عبارت‌اند از:
:: سنگ کيسه‌ي صفرا
:: سنگ مجراي اصلي صفراوي
:: التهاب و عفونت کيسه‌ي صفرا .
:: سرطان کيسه صفرا (ناشايع)
:: پانکراتيت

سنگ کيسه‌ي صفرا
اين بيماري سالانه ميليون‌ها نفر را مبتلا مي‌کند در بيشتر موارد بدون علايم ظاهري است. ولي وقتي سنگ از کيسه‌ي صفرا خارج و وارد مجراي صفراوي شود، ايجاد انسداد، درد و قولنج مي‌کند. در صورت انسداد، التهاب کيسه صفرا به‌وجود مي‌آيد. هم‌چنين رنگ مدفوع روشن و ادرار پررنگ مي‌شود و در صورت ادامه وضعيت، صفرا به عقب برگشته و موجب زردي و صدمه رسيدن به کبد مي‌شود.
بيشتر سنگ‌ها از کلسترول، بيلي روبين و نمک‌هاي صفراوي تشکيل شده‌اند.

عوامل خطر ايجاد سنگ‌ها عبارت‌اند از:
مونث بودن، بارداري، سن بالا، توزيع چربي در ناحيه شکم،ديابت، استفاده از داروها (داروهاي کاهش دهنده‌ي چربي خون، ضدبارداري)،کاهش سريع وزن و غيره است.
راه درمان سنگ کيسه‌ي صفرا، برداشتن کيسه‌ي صفرا به وسيله‌ي جراحي است. به‌ويژه اگر سنگ‌ها متعدد و بزرگ باشند. روش مخصوصي براي پيش‌گيري از سنگ کيسه‌ي صفرا، در افراد در معرض خطر وجود ندارد. عوامل تغذيه‌اي، چاقي بايد هرچه سريعتر اصلاح گردد. بعد از عمل جراحي و فقدان کيسه صفرا، صفرا مستقيماً از کبد به روده ترشح مي‌شود که با گذشت زمان لوله‌هاي صفراوي گشاد مي‌شوند تا بتوانند مشابه کيسه‌ي صفراي اصلي، صفرا را در خود حفظ کنند و در مواقع ضروريت صفرا را به داخل لوله گوارش تخليه نمايند.

شکايات شايع
علائم سنگهاي صفراوي از بي علامتي تا يک درد ناتوان کننده تغيير مي‌کنند.
علائم شامل موارد زير است:
• درد خفيف تا شديد در بالاي شکم
• درد معمولاً شديد و طولاني بوده و اغلب براي تسکين آن نياز به تزريق مسکن وجود دارد.
• تب و لرز، تهوع و / يا استفراغ
• دردهاي شديد بالاي شکم که انتشار به پشت داشته و به‌مدت بيش از سي دقيقه طول مي‏‌کشند و اغلب براي تسکين نياز به تزريق مسکن دارند معمولاً در اثر جابه‌جايي سنگ‌هاي صفراوي ايجاد مي‌‏شوند و در اين موارد بايد احتمال سنگهاي صفراوي مطرح و در صورت وجود درمان شوند.
• يرقان (مشکل کبدي که پوست را زرد مي‏‌کند)
• دردهاي ناشي از سوء هاضمه يا زخم‏‌هاي معده و اثني عشر را نبايد با درد ناشي از سنگ صفراوي اشتباه کرد. اين دردها خفيف‌‏تر بوده و با غذا رابطه داشته و معمولاً به آنتي‏‌اسيد پاسخ مي‌دهند.
• در موارد بسياري سنگ صفراوي علامتي ايجاد نمي‏‌کند و به‌طور اتفاقي در سونوگرافي يافت مي‏‌شود. اين گونه موارد بسته به شرايط بيمار و‌ تصميم پزشک فرق مي‌کند.

درمان
سنگ‌هاي صفراوي معمولاً علامت دار مي‌شوند و نياز به جراحي دارند. بعضي اوقات ممکن است پزشک شما صرفاً بخواهد وضعيت شما را به طور مداوم تحت نظر قرار دهد. ساير انواع درمان شامل دارو درماني، ERCP و اسفنکتروتومي است.

دارو درماني
ممکن است به صورت خوراکي براي از بين بردن بعضي از انواع سنگ‌هاي کوچک داده شود. اما براي دارو درماني زمان طولاني لازم است تا اثر داروها ظاهر شود و سنگها ممکن است بعد از قطع دارو مجدداً ايجاد شوند. درمان دارويي براي افرادي‌که نمي‏‌توانند جراحي شوند بيشتر فايده خواهد داشت.

ERCP و اسفنکتروتومي براي تخليه سنگ‌هاي مجاري صفراوي ممکن است به تنهايي انجام شده يا بعد از آن، عمل جراحي براي برداشتن کيسه صفرا انجام شود.
جراحي اغلب براي برداشتن سنگ‌هاي صفراوي و کيسه صفرا انجام مي‏‌شود. در حال حاضر بهترين انتخاب براي بيمار مبتلا به سنگ علامت‌دار کيسه‌ي صفرا عمل جراحي است و چنانچه توسط جراح متخصص انجام شود بي‏‌خطر و مؤثر است.

کيسه‌ي صفرا و بيماري‌هاي آن
برداشتن کيسه صفرا از طريق لاپاراسکوپي
با ايجاد چند سوراخ کوچک بر روي پوست براي مشخص کردن و برداشتن کيسه صفرا انجام مي‏‌شود. با اين روش معمولاً سنگ‌هاي صفراوي همراه با کيسه صفرا برداشته مي‌شود.. درد و طول مدت بستري بعد از عمل در اين روش کمتر است.


تکنيک
در اين عمل بجاي برش ۱۵-۲۰ سانتي‌متري عمل باز از ۴ -۳برش نيم تا يک سانتي متري براي ورود ابزار لاپاروسکوپي (گيره - کليپس و ...) از ميان تروکارها استفاده مي‌شود.


مراحل عمل به ترتيب عبارتند از:
- آماده‌سازي بيمار
- ايجاد پنوموپريتونئوم (دميدن گاز به فضاي شکم)
- وارد کردن پورت‌ها
- ديدن احشاء با لاپاروسکوپ (لاپاروسکوپي تشخيصي)
- باز کردن پريتوئن احشائي - باز کردن مثلث کالوت
- بستن و بريدن شريان و مجراي صفراوي
- جدا کردن کيسه‌ي صفرا از بستر کبدي خود
- بيرون آوردن کيسه صفرا و سنگ‌ها
- شستشوي بستر عمل
- بررسي نهايي با لاپاروسکوپ
- خارج کردن گاز و بستن زخم
جراحي باز کيسه صفرا شامل يک برش بزرگتر براي برداشتن کيسه صفرا و هم‌چنين براي برداشتن سنگ‌هاي داخل مجاري صفراوي است.

نظرات بینندگان

ارسال نظر