صفحه نخست >> سلامت تعداد نظرات: 0

دکتر سلام/ آلزايمر چگونه آغاز مي شود؟

بي‌شک از دست دادن حافظه يکي از علامت‌هاي اصلي بيماري آلزايمر است، اما علائم ديگري نيز وجود دارد که زنگ خطري براي آغاز ابتلا به اين بيماري است؛ در اين مطلب به آنها اشاره مي‌کنيم.

کد خبر: 15185

تيتر نو/ بي‌شک از دست دادن حافظه يکي از علامت‌هاي اصلي بيماري آلزايمر است، اما علائم ديگري نيز وجود دارد که زنگ خطري براي آغاز ابتلا به اين بيماري است؛ در اين مطلب به آنها اشاره مي‌کنيم.

مشکلات حافظه
بيماري آلزايمر خيلي زود حافظه کوتاه‌مدت را نشانه مي‌رود. فرد سالم ممکن است به طور متوسط پنج تا 9 داده اطلاعاتي را به حافظه کوتاه‌مدت خود بسپارد، اما اطلاعات سپرده‌شده در حافظه کوتاه‌مدت يک فرد مبتلا به آلزايمر دو تا سه و حتي صفر خواهد بود. وقتي فرد در طول روز چند‌بار سوال کند: «امروز چه روزي است؟»، «ساعت چند است؟» يا «امروز قرار است چه کارهايي انجام دهيم؟» و همچنين فراموش کند که شب گذشته چه کارهايي انجام داده است اولين نشانه‌هاي آلزايمر را بروز مي‌دهد.

فراموش کردن زمان و مکان حوادث
يکي ديگر از مشخصات بارز آلزايمر بروز اختلالاتي در حافظه اپيزوديک يا اتوبيوگرافيکال است که به حوادث زندگي فرد (زمان، مکان، احساس‌ها و ديگر اطلاعات مربوط به آن) مربوط مي‌شود. در واقع اين حافظه مربوط به بازسازي حوادث زندگي در زمان و مکان خاص آن است. البته براي همه ما پيش مي‌آيد که تاريخ يک رويداد مانند ازدواج، تولد و غيره را موقت فراموش کنيم، اما وقتي فردي قادر نباشد حوادث را در زمان و مکان وقوع آن به خاطر بياورد جاي نگراني دارد و از علائم ابتلا به آلزايمر است.

مشکل در يافتن کلمات
اگر آسيب‌هاي بيماري آلزايمر قسمت‌هاي عقب مغز را درگير کند در عمکلرد زبان نيز اختلالاتي به وجود مي‌آيد که به آن ‌آفازي‌ گفته مي‌شود. البته با گذشت زمان براي همه پيش مي‌آيد در حين صحبت‌کردن دنبال کلمات يا مثلا اسامي بگردند، اما بيماري آلزايمر با مشکل طبيعي فراموش‌کردن کلمات فرق دارد. در حالت عادي فرد در نهايت مي‌تواند کلمه مورد نظرش يا هم معني آن را پيدا کند، اما ناتواني در يافتن کلمه مورد نظر يا به کار بردن يک کلمه به جاي واژه ديگر از علائم آلزايمر است.

کاهش سرزندگي و اشتياق
در 80 درصد موارد، بيمار آلزايمري بي‌انگيزه و بي‌اشتياق مي‌شود. از نظر علمي به اين حالت ‌ آپاتي‌ گفته مي‌شود که لوب فرونتال (پيشاني يا قدامي) مغز را که مربوط به کنترل رفتارهاي اجتماعي و سازماندهي فعاليت‌هاست، درگير مي‌کند. البته نبايد آپاتي را با کاهش شور و سرزندگي گذرا و حتي افسردگي اشتباه گرفت. آپاتي زماني است که فرد دچار بي‌اعتنايي مي‌شود و ميل و انگيزه خود را به بيرون‌رفتن، ملاقات با ديگران، انجام فعاليت‌هاي روزمره و لذت‌بخش سابق را از دست مي‌دهد و در عين حال مهم‌ترين مشخصه آلزايمر يعني مشکلات حافظه را نيز بروز مي‌دهد.

فراموش‌کردن برخي آموخته‌ها
بيماري آلزايمر در حافظه سمانتيک که به حافظه معنايي نيز معروف است، اختلال ايجاد مي‌کند. اين حافظه دربرگيرنده کلمات، مفاهيم و آموخته‌هاست. حافظه سمانتيک وظيفه ثبت و ضبط دقيق‌تر حوادث، وقايع، مفاهيم و اطلاعات درباره محيط خارج را به عهده دارد و شامل اطلاعاتي درباره عادات اجتماعي، دستور زبان، مفاهيم رياضي و... مي‌شود. اطلاعات موجود در حافظه سمانتيک به مدت طولاني ثبت و ضبط شده و ماندگار است. اما اگر فردي نتواند به ياد بياورد که يک هفته چند روز است يا قادر به شمردن و يادآوري نام پايتخت کشورها نباشد يا به خاطر نياورد در چه سالي و در چه محيطي مشغول به کار بوده است از علائم آلزايمر است.

مشکل در شناخت اطرافيان
بيمار آلزايمري در شناخت افراد يا اشياي آشناي پيرامون خود و همچنين تشخيص صداها يا شناسايي اشيا با لمس آنها دچار مشکل مي‌شود. همچنين امکان دارد‌ فرد قادر به شناسايي چهره آشنا يا از درک بيماري خود عاجز شود. البته براي همه افراد و بخصوص سالمندان پيش مي‌آيد که به طور لحظه‌اي در شناخت اطرافيان خود دچار مشکل شوند و آنها را با هم اشتباه بگيرند، اما اگر فردي براي مثال به دنبال قند به آشپزخانه برود و با نمک برگردد يا قادر به شناسايي چهره‌ها ‌يا مکان‌هاي آشنا نباشد و در عين حال متوجه بيماري و مشکلات حافظه خود نيز نشود به اين معني است که دچار آلزايمر شده است.

غمگيني و در خود فرورفتگي
افسردگي بخشي از علائم اصلي آلزايمر است که در کنار مشکلات حافظه بروز مي‌کند. البته هر نوع کج‌خلقي و غمگيني در افراد سالمند نشانه آلزايمر نيست. زماني مي‌شود در خود فرورفتگي را به بيماري آلزايمر ربط داد که فرد دچار افسردگي عميق شود و مدام احساس خستگي يا غم داشته باشد و تکرار کند که به هيچ دردي نمي‌خورد يا در افکار خود غرق شود و از دنياي پيرامون خود دور بيفتد.

بي‌اشتهايي
به مرور زمان، آلزايمر باعث بروز بي‌اشتهايي و اختلالات خواب مي‌شود. اين علائم در نتيجه بي‌علاقگي، از دست دادن قدرت شناسايي و بي‌تحرکي‌هاي مربوط به بيماري بروز مي‌کند. اگر بي‌اشتهايي موقت باشد جاي نگراني نيست، اما ميل به غذا نداشتن يا لب به غذا نزدن در افراد سالمند نگران‌کننده است. علاوه بر اين خواب‌آلودگي در طول روز و بي‌خوابي شبانه يا بروز مشکلاتي در به خواب رفتن نيز جزو علائم ابتلا به آلزايمر محسوب مي‌شود.

مشکل در نگارش
بيماري آلزايمر ممکن است خود را با فراموش کردن حرکات ارادي نشان دهد. از نظر علمي به اين مشکل ‌آپراکسي‌ مي‌گويند. اين حرکات ارادي شامل تمام کارهايي است که از کودکي آموخته‌ايم. بي‌شک براي همه پيش مي‌آيد که به دليل حواسپرتي دکمه‌هاي لباس را اشتباهي ببندند يا در حين آشپزي موادي را فراموش کنند، اما در مواردي که فرد در نوشتن، استفاده از ملحفه، شستن دست، لباس پوشيدن، آشپزي‌کردن و... دچار مشکل مي‌شود پاي آلزايمر در ميان است.

هذيان‌گويي
حدود 20 درصد افراد مبتلا به آلزايمر دچار هذيان‌گويي مي‌شوند. اين در حالي‌ است که فرد متوجه هذيان‌گويي خود نيست و به گفته‌هاي خود اعتقاد دارد. هذيان‌گويي در مراحل پيشرفته بيماري با توهم‌ بخصوص توهم‌هاي ديداري، همراه است. وقتي فردي ادعا مي‌کند افراد و حيواناتي را مي‌بيند يا احساس مي‌کند سايه‌اي در کنار او قدم مي‌زند، جزو نشانه‌هاي آلزايمر است. علاوه بر اين بيمار آلزايمري حرف‌هايي نظير «مي‌دانم که مي‌خواهيد از شر من خلاص شويد، فلاني لوازم مرا مي‌دزدد، فلاني به من خيانت مي‌کند و...» را نيز به زبان مي‌آورد.

استرس بي‌دليل
به عقيده متخصصان حدود 42 درصد افراد مبتلا به آلزايمر علاوه بر اختلالات حافظه دچار اضطراب نيز مي‌شوند. توجه داشته باشيد که استرس پديده‌اي طبيعي و بهنجار (نرمال) در بدن است و نشان مي‌دهد‌ بدن عملکرد خوبي دارد، اما اگر فردي از آينده وحشت داشته باشد به طوري که نتواند به کارهايي که هميشه انجام مي‌داده است، بپردازد (مانند آشپزي، رانندگي و...) ممکن است نشان‌دهنده ابتلا به آلزايمر باشد. گاهي اين افراد دچار حملاتي مانند احساس تنگي نفس و تپش قلب شديد مي‌شوند که نشان‌دهنده استرس بالاست. شدت اختلالاتي مانند استرس بي‌مورد نيز در همه افراد يکسان نيست. در برخي افراد اين علائم اضطراب به‌هيچ‌وجه بروز نمي‌کند يا بسيار دير خود را نشان مي‌دهد.توجه داشته باشيد که علائم بيماري آلزايمر در افراد مختلف متفاوت است. بروز و پيشرفت اين بيماري به مکان آسيب‌هاي مغزي فرد بستگي دارد. به همين دليل برخي از افراد بسرعت دچار اختلالات جدي زباني مي‌شوند، اما اين مشکل در برخي ديگر کمتر ديده مي‌شود يا ديرتر خود را نشان مي‌دهد. هرچند اختلالات حافظه مشخص‌ترين علامت آلزايمر است، در 10 درصد موارد به عنوان اولين مشخصه خود را نشان نمي‌دهد.

نظرات بینندگان

ارسال نظر