صفحه نخست >> سایر ویژه ها تعداد نظرات: 0

اگر چشمانتان خشک مي‌شوند، بخوانيد

در اين بيماري اشک به ميزان کافي و يا با ترکيب مناسب توليد نمي‌شود. همچنين ممکن است به دليل وضعيت غير طبيعي پلک‌ها و يا ترکيب نامناسب اشک به سرعت تبخير شود. خشکي چشم به علت کاهش يا فقدان مزمن اشک و رطوبت سطح چشم ايجاد مي‌شود.

کد خبر: 7313

در اين بيماري اشک به ميزان کافي و يا با ترکيب مناسب توليد نمي‌شود. همچنين ممکن است به دليل وضعيت غير طبيعي پلک‌ها و يا ترکيب نامناسب اشک به سرعت تبخير شود.
خشکي چشم به علت کاهش يا فقدان مزمن اشک و رطوبت سطح چشم ايجاد مي‌شود. اين وضعيت ممکن است سبب تحريک و ناراحتي خفيف ولي دائمي و يا التهاب قسمت قدامي چشم شود.
احساس خشکي، سوزش، خراشيدگي و کاهش ديد گذرا (معمولاً با چند بار پلک زدن برطرف مي‌شود) از علائم خشکي چشم هستند. پزشک ممکن است براي تائيد بيماري ميزان اشک را اندازه‌گيري کند.
در بعضي بيماران گاهي خشکي زياد چشم باعث تحريک بيش از حد جزء آبکي اشک شده و منجر به آبريزش مي‌شود. گاهي نيز بيمار احساس وجود جسم خارجي در چشم مي‌کند.
در اين بيماري اشک به ميزان کافي و يا با ترکيب مناسب توليد نمي‌شود. همچنين ممکن است به دليل وضعيت غير طبيعي پلک‌ها و يا ترکيب نامناسب اشک به سرعت تبخير شود.
علل خشکي چشم متفاوت است. بسياري از اوقات با افزايش سن در برخي افراد (بويژه خانم‌ها) ميزان ترشح اشک کم شده و علائم ايجاد مي‌شود. گاهي ممکن است از عوارض داروها مثل ترکيبات آنتي‌هيستامين، ضد افسردگي، ضد فشار خون و... باشد.
اين بيماري ممکن است در جاهاي گرم و خشک، بادخيز و پر گرد و غبار نيز ايجاد شود.
از ديگر دلايل مي‌توان به کم پلک زدن نيز اشاره کرد مثلاً به هنگام کار مداوم با رايانه و يا بيماران دچار پارکينسون که تعداد دفعات پلک‌زدنشان کم است، اشک به مقدار زيادي تبخير شده و سطح چشم خشک مي‌شود.
خشکي چشم گاهي يک علامت بيماري سيتميک مثل لوپوس، آرتريت روماتوئيد، روزاسه و يا سندروم شوگرن است.
استفاده طولاني از لنز تماسي نيز از علل ديگر است.
در مطالعات اخير استعمال دخانيات نيز جزء عوامل موثر در خشکي چشم شناخته شده است.
اين بيماري معمولاً وضعيتي در حال پيشرفت است که بسته به علت آن ممکن است قابل درمان نباشد ولي با تمهيداتي مي‌توان علائم سوزش، تحريک و احساس جسم خارجي را بر طرف نمود و يا کم کرد.

قطرهٔ اشک مصنوعي و پمادهاي مرطوب و چرب کننده معمولاً در درمان اين وضعيت استفاده مي‌شوند.
يک هفتم فرانسوي ها مبتلا به خشکي چشم هستند
تخمين زده مي‌شود که 9 ميليون فرانسوي به خشکي چشم يا سندروم چشم هاي خشک مبتلا باشند. اين در حالي است که کمبود اشک باعث بروز ناراحتي هايي مي‌شود، اين عارضه مي‌تواند احتمال آسيب به چشم ها و از بين رفتن ظرفيت هاي بينايي را با خود به همراه داشته باشد.
مايع شستشوي چشم يا اشک مصنوعي تسکيني براي اين عارضه است، اما بايد يک بازنگري نسبت به شيوۀ زندگي و به ويژه تغذيه مان هم داشته باشيم!

يک هفتم فرانسوي ها مبتلا به خشکي و التهاب چشمي هستند، و تعداد مبتلايان به اين عارضه مدام در حال افزايش است.
چرا اين بيماري با اين شدت پيشرفت کرده است؟ کافي است دلايل سندروم چشم هاي خشک را ليست کنيم:
پيري جمعيت: پيري غدد اشک را از کار مي‌اندازد. آلودگي، آلرژي، التهاب ملتحمه، استعمال دخانيات، تغيرات آب و هوايي و... همه و همه عواملي هستند که مي‌توانند باعث در هم شکستن لايۀ اشک بشوند، اين لايه از چشم هاي مان محافظت مي‌کند.

کار با کامپيوتر: اين فعاليت تعداد دفعات پلک زدن را کاهش و احتمال ابتلا به خشکي چشم را افزايش مي‌دهد.
بيماري هاي خود ايمني: مشکلات اشکي عمدتاً به دليل به بيماري هايي مانند شوگرون ايجاد مي‌شوند.
گذاشتن لنز و تماس طولاني مدت آن با چشم.
تغذيه اي با تنوع کم.

زماني که لايۀ اشک بي اثر مي‌شود.
سندروم چشم هاي خشک به علت ناهنجاري در ترکيب اشک ها يا به علت نا کافي بودن توليد غدد اشک (که اشک را مي‌سازند) روي مي‌دهد.
لايۀ اشک که چشم ها را مي‌پوشاند، آنها را مرطوب مي‌کند و از آنها محافظت مي‌نمايد، از سه لايه تشکيل شده است:

1.خارجي ترين لايه، لايه اي مايع است که تبخير طبيعي اشک ها را کاهش مي‌دهد و از چشم ها در مقابل تهاجمات خارجي (گرد و غبار، آلرژن ها) محافظت مي‌کند.
2.بعد از آن لايۀ آبي قرار دارد که سطح چشم را آبرساني مي‌کند و مي‌شويد، لکه هاي روي سطح جشم را پاک مي‌کند و گرد و غبار را مي‌زدايد.
3.و در نهايت لايۀ حفاظت قرار دارد که سطح قرنيه را التيام مي‌دهد و در مقابل عوامل عفوني از چشم محافظت مي‌کند.

خشکي چشم و علائم همراه با آن
خشکي چشم اين علائم را با خود به همراه دارد:
احساس سوزش، خارش و ناراحتي.
قرمزي چشم.
احساس وجود شن در چشم.
حساسيت نسبت به نور شديد.
احساس خستگي.
احساس ناراحتي در چشم.
ناراحتي و مشکل براي قرار دادن لنز.

خشکي چشم چه طور درمان مي‌شود؟
درمان سندروم چشم هاي خشک بر پايۀ ريختن قطرۀ اشک مصنوعي در چشم قرار دارد. اين قطره به ميزان قابل توجهي تسکين بخش است اما فرد مبتلا بايد تغذيه اش را نيز به منظور رساندن تمام عناصر ضروري براي ساختن اشک، خصوصاً آنتي اکسيدان ها و امگا 3 اصلاح کند.
بايد خاطر نشان ساخت که اين مواد مغذي، همان هايي هستند که براي پيشگيري از دژنراسيون ماکولا توصيه مي‌شوند.

وظيفه لايه اشکي چيست؟
هنگام پلک زدن، لايه‌اي از اشک بر سطح چشم پخش مي‌شود و سطح چشم را صاف و شفاف مي‌سازد.
تعداد زيادي از دارو‌ها (چه داروهاي تجويز شده توسط پزشکان و چه داروهايي که بدون نسخه در دسترس مي‌باشند) مي‌تواند باعث خشکي چشم شوند. از جمله فراوان‌ترين و پرمصرف‌ترين دارو‌ها مي‌توان به موارد زير اشاره کرد:

داروهاي مدر (ادرار آور) در درمان پرفشاري خون
مهار کننده‌هاي گيرنده بتا در درمان بيماري‌هاي قلبي يا پرفشاري خون (نظير پروپرانولول، متوپورولول و کاروديلول)
داروي ضد حساسيت
قرص‌هاي خواب آور
داروهاي اعصاب
مسکن‌ها
فراورده‌هاي ويتامين A (ايزوتريتينوئين، اکوتان)

از آنجا که در اغلب موارد قطع دارو‌ها امکان پذير نيست لذا يا بايد خشکي چشم را تحمل کرد يا علائم را توسط قطره‌هاي چشمي به حداقل رساند.
از طرفي مبتلايان به خشکي چشم به عوارض جانبي داروهاي چشم از جمله قطره‌هاي چشمي مستعد هستند. به عنوان مثال، مواد نگهدارنده موجود در قطره‌هاي چشمي از جمله اشک مصنوعي مي‌تواند موجب سوزش چشم در اين افراد گردد. به اين افراد مي‌توان قطره‌هاي چشمي بدون مواد نگهدانده تجويز کرد.

خشکي چشم چگونه تشخيص داده مي‌شود؟
چشم پزشکان در برخورد با اين علائم و با معاينه چشم‌ها معمولا خشکي چشم را تشخيص مي‌دهند.

درمان خشکي چشم چيست؟
۱-اشک مصنوعي: قطره‌هاي شک مصنوعي ساختاري همانند اشک طبيعي دارند. اين قطره‌ها به حفظ رطوبت چشم کمک مي‌کنند.
تعدادي از قطره‌هاي اشک مصنوعي عاري از مواد نگهدارنده مي‌باشند. اين نوع از قطره‌ها در موارد زير به کار برده مي‌شوند:

الف) افرادي که به مواد نگهدارنده حساسيت دارند.
ب) در مواردي که نياز به مصرف قطره‌ها با تناوب زياد) بيش از هر ۲ ساعت يک بار) مي‌باشد.

۲-حفظ اشک طبيعي: روش ديگر براي درمان خشکي چشم حفظ اشک طبيعي فرد و جلوگيري از خروج از سطح چشم مي‌باشد. در اين موارد راه خروج اشک به صورت موقتي يا دائمي بسته نمي‌شود.

۳-روش‌هاي ديگر:‌‌ همان طور که مي‌دانيم اشک چشم مانند هر مايع ديگري تبخير مي‌گردد. لذا جلوگيري از تبخير آن نيز مي‌تواند در درمان خشکي چشم مفيد باشد. مثلا مرطوب ساختن اتاق در زمستان يا استفاده از عينک‌هاي محافظ در برابر باد.
به اين افراد توصيه مي‌گرد از اتاق‌هاي خيلي گرم، برخورد با باد و سرما و خشک کننده‌هاي مو (سشوار) و سيگار پرهيز کنند.

بعضي از مبتلايان به خشکي چشم از احساس خراش چشم‌ها در هنگام بيدار شدن از خواب شکايت دارند. اين بيماران با استفاده از پمادهاي اشکي يا لايه ضخيمي از قطره‌هاي چشمي در هنگان خواب درمان مي‌شوند.
استفاده از مکل‌هاي امگا ۳ و پماد ويتامين A از درمان‌هاي ديگر مي‌باشد. بعضي از بيماران با مصرف مکمل‌هاي حاوي امگا۳ احساس بهبودي مي‌کنند. امگا ۳ به طور طبيعي در ماهي‌هاي چرب (سالمون، ساردين و آنچوي) و دانه کتان وجود دارد.
مکمل‌هاي خوراکي حاوي ويتامين A در درمان خشکي چشم موثر نمي‌باشند. در مواردي که تمام درمان‌هاي ذکر شده موجب رفع علايم نگردد، طبق نظر پزشک معالج از داروهايي نظير سيکلوسپورين (ضد التهاب و موثر در افزايش تولد اشک) استفاده کرد.

از داروهاي مي‌توان به قطره‌هاي ضد التهاب (نظير کورتون‌ها) اشاره کرد. ليکن به طور معمول استفاده طولاني مدت از اين دارو‌ها توصيه نمي‌گردد. خشکي چشم به ويژه در کشورهاي فقير مي‌تواند ناشي از کمبود ويتامين باشد که اين مساله به ويژه در کودکان حائز اهميت است. لذا پمادهاي حاوي ويتامين A به ويژه در اين کودکان و در بيماري‌هاي خاص نظير استيون-جانسون و پمفيگوئيد به کار برده مي‌شوند.

سئوالاتي درباره خشکي چشم
اشک چيزي فراتر از آب ساده است. اشک، مخلوط پيچيده‌اي‌ از آب، چربي‌ها، پروتئين، مواد معدني، مواد ضد باکتري و عوامل رشد است. اين مخلوط، سطح چشم را نرم و شفاف مي‌سازد و ديد خوب بدون آن امکان پذير نيست.
اما گاهي اشک چشم‌ها خشک شده و مشکلاتي در چشم ايجاد مي‌کند. در اين مقاله کوشيده‌ايم با کمک متخصصان چشم به سوالات رايج در اين زمينه پاسخ بگوييم.

آيا خشکي چشم به سرعت برطرف مي‌شود؟
خشکي چشم در بيشتر موارد، يک بيماري مزمن است و هدف از درمان آن کاهش و از بين بردن علايم است.
آيا ممکن است بيمار، مبتلا به خشکي چشم باشد، اما اشک ريزش هم داشته باشد؟
بله، دليل آن اين است که اشک به صورت هاي متفاوتي توليد مي شود. در ترشح پايه، اشک به آرامي ‌و يکنواخت توليد مي‌شود و چشم مرطوب مي‌ماند، اما در ترشح تحريکي، اشک به ميزان زياد و در پاسخ به تحريک يا احساسات توليد مي‌شود.
در ترشح تحريکي در مقايسه با ترشح پايه، اشک بيشتري با چربي کمتر ترشح مي‌شود. هنگامي که چشم به دليل خشکي تحريک مي‌شود، غدد اشکي با ترشح تحريکي، اشک بسيار زيادي را ترشح مي‌کنند. اشک ترشح شده از مجاري اشکي سرازير شده و از پلک‌ها نيز جاري مي‌شود. از آن جايي که کيفيت چنين اشکي پايين است، خشکي چشم را برطرف نمي‌کند و فقط سبب توليد اشک بيشتر مي‌شود.

آيا افزايش سن در ايجاد خشکي چشم دخيل است؟
با افزايش سن، توليد اشک مانند توليد پوست و مو کاهش مي يابد. هنگامي که فرد قادر به ترشح کافي اشک نباشد، چشم به راحتي آسيب مي‌بيند.
آيا خشکي چشم در دو جنس يکسان ديده مي‌شود؟
خشکي چشم در زنان بيشتر است، به ويژه پس از دوران يائسگي که ممکن است به دليل تغييرات هورموني باشد.
چه بيماري‌هايي با خشکي چشم همراهند؟
خشکي چشم در بيماري‌هاي روماتيسمي ‌مثل آرتريت روماتوئيد ، لوپوس، اسکلرودرما و سندرم شوگرن، بلفاريت(التهاب لبه پلک‌ها)، روزاسه (بيماري است که با قرمزي و برجسته و ضخيم شدن عروق صورت و ضخيم شدن پوست بيني همراه است) و اختلالات پوستي ديگر ديده مي شود. در سندرم شوگرن، خشکي چشم به همراه خشکي دهان و التهاب مفاصل ديده مي‌شود.
آيا خشکي چشم مي‌تواند در اثر عوارض جانبي داروها ايجاد شود؟
بله. انواع داروهاي شايع که مي‌توانند موجب "خشکي چشم" شوند شامل داروهاي افزايش‌دهنده ادرار، داروهاي ضد فشار خون، آنتي‌هيستامين‌ها و ضداحتقان‌ها(شامل قرص‌هاي سرماخوردگي)، داروهاي خواب‌آور، داروهاي ضد افسردگي، داروهاي تجويزي براي درمان جوش(آکنه) و برخي از مسکن‌ها مانند مورفين هستند.
برخي از داروها ممکن است سبب کاهش ترشح اشک شوند. از آن جايي که استفاده از بعضي داروها ضروري است، خشکي چشم بايد تحمل شده و يا با اشک مصنوعي درمان شود.

چه عوامل ديگري در ايجاد خشکي چشم موثرند؟
از دلايل ديگر مي‌توان به باز بودن بيش از حد پلک‌ها (که در بيماري‌هاي تيروئيد ديده مي‌شود و سبب تبخير بيشتر اشک مي‌شود)، تحريک کننده‌هاي محيطي مانند دود سيگار ، نور خورشيد ، باد، رطوبت کم، ارتفاع زياد و وسايل گرم کننده داخل منزل، اختلال در عمل پلک‌ها، واکنش آلرژيک به قطره‌هاي چشمي‌ يا پمادها، فاصله زماني نسبتا طولاني بين هر بار پلک زدن در زمان تمرکز روي يک چيز مانند کامپيوتر يا رانندگي يا خواندن مطلب، اشاره کرد.

درمان خشکي چشم چند نوع است؟
هدف از درمان، حفظ رطوبت چشم است که مي‌توان آن را با دو روش به دست آورد:
*اضافه کردن اشک
* حفظ اشک

درمان خشکي چشم با روش "حفظ اشک" چگونه است؟
در اين روش مجاري اشکي ممکن است به طور موقت يا دايمي‌ به وسيله چشم پزشک بسته شوند. بستن مجاري اشکي سبب ذخيره شدن اشک و مرطوب ماندن چشم به مدت طولاني مي‌شود.

درمان به وسيله "اضافه کردن اشک" چگونه است؟
در اين روش براي مرطوب نگه داشتن چشم، اشک‌ مصنوعي را جايگزين اشک طبيعي مي کنند.
اشک‌هاي مصنوعي مناسب براي چشم چند نوع‌اند؟ چه خصوصياتي دارند؟
* بطري‌هاي اشک‌هاي مصنوعي حاوي ماده موثره و همين‌طور ماده نگه‌دارنده براي جلوگيري از رشد باکتري‌ها هستند.
* ژل‌هاي چشمي ‌که با توجه به خاصيت خود، موجب ماندگاري بيشتر در چشم و احتياج کمتر به استفاده مکرر از دارو مي‌شوند.
* قطره‌هاي چشمي‌: که بدون ماده نگه‌دارنده ساخته شده‌اند و در نتيجه براي گروه‌هاي ذيل بهترين انتخاب محسوب مي‌شوند:

- افرادي که به مواد نگه‌دارنده داخل قطره‌هاي چشمي حساسيت دارند.
- افرادي که به طور مکرر و با فاصله زماني کوتاه در طول روز بايد از قطره‌هاي چشمي‌ استفاده کنند.
- پس از اعمال جراحي روي قرنيه چشم به خصوص در عمل جراحي براي اصلاح عيوب انکساري چشم ار اين قطره هاي چشمي استفاده مي شود، زيرا ماده نگه‌دارنده مي‌تواند موجب آسيب قرنيه شود.

اين قطره‌ها به علت نداشتن ماده نگه‌دارنده و براي جلوگيري از بروز آلودگي در بسته‌بندي خاص طراحي شده‌اند، به نحوي که حاوي قوطي‌هاي کوچک شامل نيم ميلي‌ليتر(هشت قطره) اشک مصنوعي هستند. قطره‌هاي اشک مصنوعي بدون مواد نگه‌دارنده علاوه بر کاهش خطر حساسيت چشم‌ها و تحمل بهتر بيماران، همراه با لنزهاي تماسي نيز قابل استفاده هستند.

عصر ايران

نظرات بینندگان

ارسال نظر