صفحه نخست >> اقتصادی تعداد نظرات: 0

يک پرس«زرشک پلو»ي ايراني در ديگر کشورها،چند؟

مقايسه آماري ايران و جهان؛ سهم هزينه يکسان خوراکي‌ها، قدرت خريد ايراني‌ها را پايين‌تر برد. شاخص قدرت خريد بخشي از نظريه اقتصادي و تکنيکي براي تعيين ارزش نسبي ارزهاي مختلف (به‌عنوان مثال دلار) و سپس خريد سبدي از کالاها برحسب همان ارز است.

کد خبر: 5737

پارس/ مقايسه آماري ايران و جهان؛ سهم هزينه يکسان خوراکي‌ها، قدرت خريد ايراني‌ها را پايين‌تر برد.
شاخص قدرت خريد بخشي از نظريه اقتصادي و تکنيکي براي تعيين ارزش نسبي ارزهاي مختلف (به‌عنوان مثال دلار) و سپس خريد سبدي از کالاها برحسب همان ارز است. اين مفهوم اقتصادي به مشخص شدن نرخ ارز ميان دو کشور کمک مي‌کند. اين شاخص درحقيقت مقايسه برابري قدرت خريد مردم دو يا چند کشور با يکديگر است. براي محاسبه اين شاخص يک سبد از کالاي ضروري خانوارها در نظر گرفته مي‌شود که بدن انسان در روز يا ماه به آنها نياز دارد تا بتواند به حيات خود ادامه دهد و اين دقيقا همان سبد کالايي است که با در نظرگرفتن قيمت‌هاي آن خط فقر نيز مشخص مي‌شود.
سپس سبد کالا که حداقل نيازهاي روزانه يک فرد را برآورده مي‌کند، قيمت‌گذاري مي‌شود و اين روند به نسبت در کشورهاي ديگر سنجيده مي‌شود تا مشخص شود با همين مقدار پول (به‌عنوان مثال صد دلار) چه مقداري از سبد کالا مي‌توان خريد. بنابراين وقتي گفته مي‌شود قدرت خريد مردم آمريکا ١٣٥,٣٦ است، اين عدد در مقايسه با محاسبه قدرت خريد مردم براي سبد کالاهاي اساسي گفته شده با کشورهاي ديگر به‌دست آمده است. برهمين اساس، ازميان سبد کالاي ضروري خانوار، گوشت مرغ به‌عنوان يک پروتيين حيواني و برنج به‌عنوان يکي از منابع کربوهيدرات است که در سبد کالاي محاسبه خط فقر وجود دارد. ايران يکي از کشورهايي است که هردوي اين کالاها علاوه برآنکه در سبد مايحتاج ضروري وجود دارد، طرفداران زيادي هم دارد. مصرف سرانه برنج ايران در سال‌هاي گذشته به ٣٩ تا ٤٠ کيلوگرم رسيده است. اين رقم درمقايسه با مصرف سرانه برنج در سال‌هاي اول انقلاب (١٥ تا ٢٠ کيلوگرم) افزايش چشمگيري داشته است و نشان از افزايش جمعيتي است که تأمين نيازهاي خوراکي آنها مشکل است. از سوي ديگر ايران يکي از بزرگترين مصرف‌کنندگان گوشت مرغ به حساب مي‌رود که سرانه مصرف آن ٢٥.٤ کيلوگرم است که اين رقم از بسياري کشورها در اتحاديه اروپا و همچنين ژاپن بيشتر است.
زرشک‌پلو ايراني با طعم گراني
زماني که تقاضا براي کالايي زياد مي‌شود، ناخواسته قيمت آن کاسته مي‌شود و به سهولت در دسترس افراد قرار مي‌گيرد. اما در ايران اين روند تا حدودي متفاوت است. با وجود آن‌که برنج قوت اصلي و روزانه مردم محسوب مي‌شود اما به نسبت گران است و قيمت هر کيلوگرم برنج در ايران بين ٦ تا ٧‌هزار تومان متغير است. در بازار مرغ نيز شرايط مشابه است. ايران به دليل شرايط جوي، امکان بهره‌برداري مناسب از صنعت کشاورزي و کشت خوراک و دام مي‌تواند به يکي از صادرکنندگان بزرگ گوشت مرغ دنيا تبديل شود، اما تحريم‌ها و بي‌توجهي به بخش کشاورزي و دام و طيور سبب شده ايران رتبه سي و هشتمين صادرکننده و چهل‌وهفتمين واردکننده گوشت مرغ دنيا را داشته باشد. در چنين شرايطي تعجبي ندارد که بهاي يک کيلوگرم مرغ کامل ٦٢٠٠ تومان باشد. البته بهاي هرکيلو مرغ بسته‌بندي پاک شده ٨٤٥٠ تومان است.
گراني اين دو کالا سبب شده، حضورشان در سبد مايحتاج خانواده کمرنگ شود و به عبارتي قدرت خريد مردم براي برنج و مرغ به‌عنوان کربوهيدرات و پروتييني سالم و مغذي در مقايسه با کشورهاي ديگر کاسته شود.
حتي يک محاسبه سرانگشتي ساده براساس قيمت‌هايي که گفته شده، نشان مي‌دهد هزينه تهيه يک پرس زرشک پلو با مرغ که غذايي محبوب تلقي مي‌شود به ٦ تا ٧‌هزار تومان برسد. (اگر فرض کنيم يک کيلوگرم برنج و يک کيلوگرم مرغ براي تهيه زرشک‌پلو براي ٦ نفر کافي باشد). اگر براساس آمارها متوسط درآمد هر ايراني را دو‌ميليون و ٩٠٠هزار تومان تصور کنيم و بدانيم که قدرت خريد مردم ايران در مقايسه با کشورهاي ديگر ٣٠,٢٣ باشد، چنين هزينه‌اي براي يک وعده غذاي خانوار٤ نفره گران محسوب مي‌شود. بنابراين چندان تعجبي ندارد که ٣٣‌درصد درآمد مردم ايران فقط صرف خريد مايحتاج غذايي مي‌شود و بقيه آن براي اجاره مسکن، هزينه حمل‌ونقل و غيره مصرف مي‌شود و دست آخر پولي براي پس‌انداز يا تفريح نمي‌ماند.
البته ايران تنها کشوري نيست که مصرف برنج و مرغ آن بالاست. به همين جهت براي مقايسه قدرت خريد مردم و تأمين کالاهاي خوراکي موجود در سبد کالا به بررسي قيمت يک پرس زرشک‌پلو با مرغ ايراني در کشورهاي ديگر پرداخته‌ايم. البته اين به معناي آن نيست که زرشک‌پلو در اين کشورها غذاي محبوبي باشد اما نگاهي به هزينه تهيه آن در بزرگترين واردکنندگان و صادرکنندگان گوشت مرغ دنيا مقايسه کاملي از قدرت خريد خانوارها ميان ايران با ساير کشورها به دست مي‌دهد. در بررسي قيمت تمام شده يک پرس زرشک‌پلو در پنج کشور نشان مي‌دهد که در بسياري از کشورها تهيه اين غذا ارزان‌تر از ايران است و در کشورهايي که قيمت اين غذا با درنظر گرفتن نرخ دلار بالاتر است به دليل قدرت خريد بالاتر آنها باز هم خريد غذا ارزان‌تر تمام مي‌شود.
زرشک‌پلو در ژاپن حدود ٧‌هزار تومان
ژاپن بزرگترين واردکننده گوشت مرغ در دنياست. براساس پيش‌بيني‌ها اين کشور در ‌سال آتي ميلادي ٨٧٠‌هزار تن گوشت مرغ وارد مي‌کند. قيمت يک کيلوگرم گوشت سينه بدون استخوان مرغ در اين کشور ٧,٢١ دلار و يک کيلوگرم برنج سفيد ٤.١٢ دلار است که درکل مي‌توان با اين مقدار برنج و مرغ براي ٦ نفر در ايران زرشک پلو و مرغ تهيه کرد. چنانچه هزينه کل مواد اوليه را ١٢ دلار فرض کنيم (بدون هزينه پخت و حق سرويس رستوران)، بهاي هر پرس آن با توجه به دلار ٣٤٨٠ توماني در بازار، به پول ايراني ٦٩٦٠ تومان(٢دلار) خواهد بود. البته بايد بدانيم که قدرت خريد مردم اين کشور درمقايسه با بقيه کشورها ٩٨.٢٣ است بنابراين بخش کمتري از درآمد ماهانه خود را صرف خريد سبد کالا مي‌کنند و از سوي ديگر متوسط درآمد ماهانه افراد حدود ١٠‌ميليون تومان ( ٣٨٨٥.٦٧ دلار) محاسبه مي‌شود. در اين کشور١٢٧.٣‌ميليون نفري مردم ٣٣.٩‌درصد درآمد خود را به خريد مواد غذايي اختصاص مي‌دهند.
قيمت زرشک‌پلو در عراق نصف ايران
دومين وارد‌کننده بزرگ گوشت مرغ دنيا عراق است که به دليل سال‌هاي متمادي جنگ هنوز نتوانسته از لحاظ اقتصادي وضع خود را تثبيت کند و بيشتر کالاهاي اساسي موردنياز خود را وارد مي‌کند. عراق طي سال‌هاي گذشته يکي از مشتريان اصلي برنج‌هاي تايلندي و توليد آسياست، اما به دليل نگراني‌هاي کيفيتي واردات اين نوع برنج را ممنوع کرد. ولي در آگوست ٢٠١٤ ميلادي واردات برنج از اين منطقه را دوباره آغاز کرد. مصرف سرانه مرغ اين کشور در‌ سال ٢٠١١ حدود ٢٤,٦ کيلوگرم بوده است. به دليل هزينه‌هاي خوراک پرندگان و عوامل متعدد، واردات مرغ در اين کشور ارزان‌تر از پرورش آن است. در اين کشور يک کيلوگرم سينه مرغ به‌طور متوسط ٤.٧٥ دلار و يک کيلوگرم برنج نيز١.٧٨ دلار است که مجموع بهاي کل آن ٦.٥٣ دلار است. براساس محاسبات گفته شده بهاي يک پرس زرشک‌پلو با مرغ ايراني در عراق ٣٧٨٨ تومان يا ١.٠٨ دلار خواهد بود. هرچند اين قيمت ناچيز به حساب مي‌آيد، اما بايد توجه داشت که قدرت خريد مردم عراق در مقايسه با ديگران ٤١.٤٢ و متوسط درآمد ماهانه آنها حدود هفت‌ميليون و ٤٠٠ هزارتومان يا ٢٧٦٠ دلار است.
غذاي محبوب ايران در عربستان ارزان‌تر است
عربستان سعودي سومين وارد‌کننده بزرگ مرغ و طيور در دنياست. اين کشور به دليل آب و هواي نامساعد پرورش طيور گسترش چنداني ندارد. اين کشور وابسته به نفت نيز اغلب کالاهاي اساسي موردنياز خود را وارد مي‌کند و واردات گوشت مرغ آن سالانه بالغ بر ٧٩٠‌هزار تن مي‌شود. در‌سال ٢٠١٢ توليد گوشت مرغ داخلي عربستان فقط ٥١‌درصد تقاضا را پاسخگو بود. برزيل صادرکننده اصلي اين کالا به عربستان است که ٧٩‌درصد نياز گوشت مرغ اين کشور را تأمين مي‌کند. پس از برزيل، فرانسه، آرژانتين و اروگوئه به ترتيب صادرکنندگان بزرگ مرغ به اين کشور هستند. قيمت يک کيلوگرم سينه مرغ بدون استخوان درعربستان ٤,٩٦ دلار و يک کيلوگرم برنج سفيد ١.٧١ دلار است که بدين ترتيب هزينه کل ٦.٦٧ دلار خواهد بود. اما قيمت يک پرس زرشک پلوي ايراني در اين کشور ١.١دلار يا ٣٨٦٨ تومان خواهد بود. اکنون با در نظر گرفتن اين‌که متوسط درآمد ماهانه در اين کشور ١١‌ميليون و ٥٠٠هزار تومان و قدرت خريد مردم در مقايسه با بقيه کشورها ٩٢.٨٢ است متوجه مي‌شويم اين غذا در عربستان ارزان‌تر از ايران تهيه مي‌شود.
مرغ برزيلي در همه‌جا
يکي از بزرگترين صادرکنندگان گوشت مرغ به سراسر دنيا برزيل است. در اين کشور که اقتصادش درحال شکوفايي است،٢٠٠,٤ ‌ميليون جمعيت دارد و ظرفيت زيادي براي توليد و صادرات کالاهاي مصرفي مختلف به‌خصوص محصولات کشاورزي دارد. برزيل به آنگولا، کانادا، چين، کوبا، مصر، اتحاديه اروپا، ايران، عراق، عمان، فيليپين، عربستان‌سعودي و روسيه گوشت مرغ صادر مي‌کند. حجم صادرات مرغ اين کشور در سال ٢٠١١به ٣.٧‌ميليون تن رسيد. قيمت يک کيلوگرم برنج سفيد در اين کشور ١.١٩ دلار و يک کيلوگرم سينه مرغ بدون استخوان ٤.٠٩ دلار است که مجموع اين ارقام به ٦.٠٩ دلار مي‌رسد. قيمت کالاهاي اوليه براي تهيه يک پرس زرشک پلو و مرغ ايراني در اين کشور١.٠١٥ دلار يا ٣٥٣٢ تومان خواهد بود. اين درحالي است که متوسط درآمد مردم اين کشور ٨١٦.٤ دلار يا دو‌ميليون و ٢٠٠‌هزار تومان است. همچنين شاخص قدرت خريد مردم برزيل در مقايسه با کشورهاي ديگر ٤٠.٢٩ است.
قيمت زرشک‌پلو در آمريکا با ايران برابر، اما...
آمريکا دومين صادرکننده بزرگ گوشت مرغ دنياست. علاوه بر شرايط مساعد جوي و زمين‌هاي وسيع کشاورزي، اقتصاد پيشرفته اين کشور فرصت فعاليت‌هاي متعدد کشاورزي را فراهم کرده است. در اين کشور ٣١٦,١ميليون نفري قيمت يک کيلوگرم برنج ٣.٠٦ و يک کيلوگرم سينه مرغ ٧.٨٩ دلار است که به عبارتي هزينه مواد اوليه زرشک‌پلوي ايراني ١٠.٩٥دلار يا ٣٨١٠٦تومان است. بنابراين بهاي يک پرس آن ٦٣٥١ تومان يا ١.٨٢ دلار است. البته بايد توجه داشت قدرت خريد مردم آمريکا در مقايسه با ساير کشورها ١٣٥.٣٦ است. همچنين متوسط درآمد مردم اين کشور ٤٤٧٥٣ دلار يا حدود ١٢‌ميليون تومان محاسبه شده است. بنابراين تهيه زرشک پلو مرغ ايراني در آمريکا براي مردم کشور ارزان‌تر است.
پرورش جهاني سالانه ٥٠‌ميليارد قطعه پرنده
از آن‌جا که گوشت مرغ يکي از پروتيين‌هاي بي‌ضرر است و مصرف آن هميشه توصيه مي‌شود، اين محصول پروتييني هميشه در سبد غذايي خانوار تمام کشورها وجود دارد. اما پرورش مرغ در کشورهاي مختلف يکسان نيست. شرايط آب‌وهوايي، وجود خوراک دام، جو اقتصادي و ناآرامي‌هاي سياسي همه‌وهمه بر توليد محصولات کشاورزي و پرورش طيور تأثير دارد. مرغداري در بيان ساده، پرورش پرندگان محلي مانند مرغ، بوقلمون و غاز به منظور مصرف خوراکي است. سالانه درجهان بيش از ٥٠‌ميليارد قطعه پرنده به‌عنوان منبع غذايي پرورش داده مي‌شود، به‌طوري که توليد گوشت پرنده در دنيا تا ٢٠٣٠ ميلادي به ١٣٠‌ميليون تن خواهد رسيد و توليد تخم مرغ نيز٤٠‌درصد افزوده خواهد شد.
در اين حوزه، توليد گوشت مرغ از ٧٣‌ميليون تن در سال ٢٠٠٦ به ٨٦‌ميليون تن در ٢٠٢٠ ميلادي افزايش خواهد يافت تا ارزش روزافزون اين محصول به خوبي روشن شود. براساس پيش‌بيني‌ها، بخش اعظم اين افزايش توليد درکشورهاي درحال توسعه اتفاق خواهد افتاد که در نهايت، چنين پيش‌بيني‌هايي نشان‌دهنده افزايش عظيم تقاضا براي گوشت سفيد به‌خصوص طيور است. از سوي ديگر، کشورهاي درحال توسعه با چالش‌هاي بزرگي در ٢٠‌سال آينده روبه‌رو خواهند بود. ازجمله بهبود رژيم غذايي مردم، افزايش فرصت‌هاي شغلي، غني‌کردن منابع طبيعي و تضمين امنيت.

نظرات بینندگان

ارسال نظر