صفحه نخست >> اخبار تعداد نظرات: 0

جاه‌طلبی‌های مشروط؛ آیا روسیه به حامی اصلی اقلیت‌ها تبدیل می‌شود؟

این آن چیزی است که به مجموعه‌ی تحولاتی ارتباط دارد که بارزترین آن در افزایش تأثیر اقلیت‌ها در منطقه و تلاش مسکو برای تثبیت نفوذش به‌عنوان بازیگر فعال منطقه‌ای در پرونده‌های اصلی نمایان می‌شود. بااین‌حال تبدیل روسیه به حامی بین‌المللی برای بعضی از اقلیت‌ها روسیه را با چالش‌های جدی روبرو می‌کند که...

کد خبر: 46760

rcss mideast

روسیه در سایه‌ی تحولات سریعی که منطقه شاهد آن بوده است توجه به موضوع اقلیت‌هایی مانند کردها و ارمنی‌ها و مسیحی‌ها را در دستور کار خود قرار داده است. این آن چیزی است که به مجموعه‌ی تحولاتی ارتباط دارد که بارزترین آن در افزایش تأثیر اقلیت‌ها در منطقه و تلاش مسکو برای تثبیت نفوذش به‌عنوان بازیگر فعال منطقه‌ای در پرونده‌های اصلی نمایان می‌شود. بااین‌حال تبدیل روسیه به حامی بین‌المللی برای بعضی از اقلیت‌ها روسیه را با چالش‌های جدی روبرو می‌کند که به عدم پذیرش افزایش نفوذ اقلیت‌ها مخصوصاً کردها از جانب بعضی از قدرت‌های منطقه‌ای مانند ترکیه ارتباط دارد. روسیه در طی دوره‌های اخیر توانسته کانال‌های ارتباطی با سه اقلیت در منطقه و کمک به آن‌ها را در چندین سطح باز کند که می‌توان آن را به‌صورت زیر بررسی کرد:

 

1- ارمنی‌ها: روسیه حمایت واضحی از قضیه‌ی ارمنی‌ها به نمایش گذاشت و آن چیزی است که در محکوم کردن کشتار دسته‌جمعی ارمنی‌ها در 24 آوریل 2015 توسط ولادیمیر پوتین در خلال بزرگداشت یادبود صدمین سالگرد نسل‌کشی ارمنی‌ها انعکاس یافت. وی گفت: ما از ته دل با ملت ارمنی که از یکی از بزرگ‌ترین حوادث تاریخ بشریت رنج برد ابراز همدردی می‌کنیم، جایی که نزدیک به 1.5 میلیون شهروند کشته و زخمی و صدها هزار نفر پناهنده‌ی روسیه شدند.

 

2- کردها: کردها در جنگ علیه تروریسم و به‌طور مشخص در جنگ علیه داعش برای بنا نهادن روابط قوی با بعضی از قدرت‌های بین‌المللی مانند آمریکا و روسیه که کردها را شریک اصلی برای جنگ ضد تروریسم به‌حساب می‌آورند، موفق عمل کرده‌اند. این چیزی است که در سخنان فرستاده‌ی ویژه رئیس‌جمهور روسیه در امور خاورمیانه "میخاییل بوگدانوف"در 17 مه 2015 به‌صورت واضح قابل رؤیت است: «نقش پیشمرگه و اقلیم کردستان برای شکستن ابهت داعش بزرگ بود و طبعاً آن چیزی که اهمیت نقش کردها در رابطه با روسیه را افزایش می‌دهد، آن است که کردها در جنگ علیه بشار اسد که روسیه در طول دوره‌ی اخیر حمایت قوی خود از وی را در برابر فشارهای نیروهای معارض نشان داده است، مشارکت نکرده‌اند» به همین علت بود که روسیه خواستار ارسال کمک‌های انسان دوستانه به مناطق تحت تسلط دولت سوریه و مناطقی مانند حسکه، قامشلی، عفرین که تحت کنترل کردها بود شد. همان‌گونه که اخیراً برای باز کردن شبکه‌های ارتباطی متعدد با کردها تلاش کرد و این چیزی است که در برپایی مراکز فرهنگی کردی در مسکو، به‌اضافه‌ی دیدار بارزانی در فوریه 2013 و دیدار رئیس حزب دموکرات در دسامبر سال 2014 از مسکو، انعکاس یافت.

 

3- مسیحیان: اهتمام روسیه به مسیحی‌ها در منطقه در چند شاخص انعکاس می‌یابد که از جمله آن‌ها تلاش خستگی‌ناپذیر مسکو برای به وجود آوردن ائتلاف بین‌المللی برای حمایت از مسیحیانی بود که گروه‌های تروریست در خاورمیانه آن‌ها را تهدید می‌کردند.

 

می‌توان گفت عواملی چند وجود دارد که روسیه را به توجه به امور اقلیت‌ها واداشته است:

 

1- تلاش روسیه برای کسب اعتبار بین‌المللی با طرح این موضوع که دولتی حامی اقلیت‌های دینی است، مخصوصاً بعد از بحران‌های زیادی که باعث شد این اقلیت‌ها باری بر دوش جامعه‌ی بین‌المللی به‌حساب آیند. پس از افزایش هدف‌گیری اقلیت‌ها از جانب گروه‌های تروریستی، روسیه از طریق گشایش کانال‌های ارتباطی با اقلیت‌ها می‌کوشد تا نفوذش در منطقه را تقویت کرده و از این موضوع در سایر پرونده‌های منطقه سود ببرد.

 

2- افزایش نفوذ اقلیت‌ها در منطقه در سایه‌ی ناآرامی و عدم ثباتی که منطقه شاهد آن بوده است، باعث توجه ویژه روسیه به این مسئله شده است. این در حالی است که مسئولان آمریکایی از کنترل این موضوع و انجام وظایف خود در قبال اقلیت‌ها عاجز شده‌اند. این آن چیزی است که بعضی از اقلیت‌ها را به تلاش برای تقویت نفوذشان در منطقه واداشته است؛ مانند کردها که در کسب اعتماد دولت‌های غربی به‌عنوان یک‌طرف اصلی در جنگ با تروریسم موفق شده‌اند.

 

3- سودهای اقتصادی که روسیه از بنا نهادن روابط قوی با بعضی از اقلیت‌ها به دست می‌آورد و آن چیزی است که در دعوت منطقه‌ی کردستان عراق از شرکت‌های روسی برای یاری‌رساندن به منطقه‌ی کردستان عراق در همه‌ی زمینه‌ها و همچنین اعلام شرکت گاز پروم روسیه درباره‌ی برنامه‌ خود برای افزایش سرمایه‌گذاری در کردستان عراق به‌وضوح تجلی پیدا کرد. از همین رو، گاز پروم اولین عملیات اکتشافش برای نفت را در محلی نزدیک به مرز عراق و ایران شروع کرده است. روسیه توجه ویژه‌ای به این همکاری دارد مخصوصاً در سایه‌ی پایین آمدن قیمت نفت و تداوم تحریم‌ها بر ضد روسیه به خاطر بحران اکراین که موجب پایین آمدن ارزش پول روسیه شد و نیز وجود مشکلات اقتصادی دیگری که نزدیک بود منجر به تضعیف نقش خارجی این کشور گردد.

 

اما برخلاف فرصت پیش‌آمده برای روسیه جهت بازی در نقش برجسته‌تر در قبال اقلیت‌ها، این کشور در این راه با موانع چندی نیز مواجه است که چه‌بسا منجر به افزایش تنش در روابطش با بعضی از قدرت‌های منطقه‌ای مخصوصاً ترکیه گردد. ترکیه تلاش‌های قدرت‌های بین‌المللی برای بنای رابطه‌ی استراتژیک با کردها را رد می‌کند و در قطع پشتیبانی بین‌المللی در قضیه‌ی ارمنی‌ها می‌کوشد و این آن چیزی است که "احمد داوود اوغلو" نخست‌وزیر ترکیه در انتقادهای شدیدی که به رئیس‌جمهور روسیه "ولادیمیر پوتین" وارد کرد انعکاس یافت. پوتین حوادثی را که در سال 1915 اتفاق افتاد، بار دیگر یادآوری کرد و آن را نابودی دست جمعی در حق ارمنی‌ها دانست. از سوی دیگر، همچنان افزایش نفوذ اقلیت‌ها محل بحث و بررسی است، مخصوصاً که مرتبط به نفوذ و مصالح دولت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی است که ازنظر مکانیسم تعامل با اقلیت‌ها تفاوت‌هایی بین آن‌ها وجود دارد و این چیزی است که شاید مسکو را به سمت عدم تکیه به روابط محکمش با بعضی از اقلیت‌ها سوق دهد؛ بویژه در وضعیتی که اکنون منطقه شاهد آن است.

 

==============================================================

 

 

[9] وحدة العلاقات الاقلیمیة، طموحات مشروطة: هل تتحول روسیا إلی داعم رئیسی للأقلیات فی الشرق الأوسط، المرکز الإقلیمی للدراسات الاستراتیجیة،

http://www.rcssmideast.org06/09/2015

نظرات بینندگان

ارسال نظر