صفحه نخست >> اجتماعی تعداد نظرات: 0

سيگار و هويت‌بخشي زنها !؟

سازمان بهداشت جهاني، مصرف سيگار را در دسته مصرف مواد مخدر جاي داده است. تاثيرات سيگار بر روي سلامتي و انواع بيماري‌هايي که در پي آن به وجود مي‌آيند، به مدد رسانه‌هاي جمعي، امروزه براي همه مشخص و روشن است؛ چه براي آنان که در زمره افراد سيگاري جاي نمي‌گيرند و چه خود افراد سيگاري. يکي از هشدارهايي که در طي سال‌هاي اخير درباره مصرف سيگار داده شده، سيگار کشيدن زنان است.

کد خبر: 11310

فرارو/ سازمان بهداشت جهاني، مصرف سيگار را در دسته مصرف مواد مخدر جاي داده است. تاثيرات سيگار بر روي سلامتي و انواع بيماري‌هايي که در پي آن به وجود مي‌آيند، به مدد رسانه‌هاي جمعي، امروزه براي همه مشخص و روشن است؛ چه براي آنان که در زمره افراد سيگاري جاي نمي‌گيرند و چه خود افراد سيگاري. يکي از هشدارهايي که در طي سال‌هاي اخير درباره مصرف سيگار داده شده، سيگار کشيدن زنان است.

طبق آمار بهداشت جهاني، زنان 20% از يک ميليارد و 400 ميليون‌ فرد سيگاري در سراسر جهان را تشکيل مي‌دهند. رقمي که رو به افزايش است. طبق گزارش اين سازمان، تبليغات دخاني بسياري براي جلب مشتري بيشتر در ميان زنان منتشر و توليد مي‌شود. اين تبليغات تمام کشورهاي دنيا، از جمله ايران را، فرا گرفته‌اند.

ايران به‌عنوان يکي از دو کشوري که بيشترين قاچاق‌ها در زمينه توليد سيگار را انجام مي‌دهد، همچنين از بيشترين مصرف کنندگان سيگار نيز به شمار مي‌آيد. سالانه در ايران 65 ميليار نخ سيگار مصرف مي‌شود که بنابر آمار 3.5 الي 4 درصد از مصرف‌کنندگان را زنان تشکليل مي‌دهند. شهرام رفيعي‌فر (سرپرست دفتر آموزش و ارتقاي سلامت وزارت بهداشت) گفته است: در ازاي هر 6 مرد سيگاري، يک زن سيگاري وجود دارد، اين رقم در مقابله با سال‌هاي گذشته، پيشرفت چشمگيري داشته است.

ارائه آمارهاي تفکيکي درباره دوجنس زن و مرد، سبب شده تا آمار مربوط به مصرف سيگار توسط زنان نيز بيش از پيش به چشم بيايد. بنابر آمار و نظرسنجي‌هاي اجتماعي، مصرف سيگار در بين زنان در دهه‌هاي اخير سه‌برابر شده‌است. علاوه بر اين، سيگار کشيدن زنان که پيش از اين امري پنهان و دور از ديد بود، در حال تبديل‌شدن به رفتاري اجتماعي و عمومي است. اين موضوع نگراني‌هاي بسياري را در بر داشته و برخي تلاش کرده‌اند تا دلايل افزايش مصرف سيگار در ميان زنان را بررسي کنند.

به اعتقاد جامعه‌شناسان و روان‌شناسان، افزايش آمار مصرف سيگار در ميان زنان جامعه، امري فرهنگي است و بايد آن را همچنان عملي ضد ارزش خواند. طبق بررسي‌هاي موجود، دسته‌بندي شدن در زمره روسپي‌ها و يا دختران فراري نيز يکي از برچسب‌هايي است که به زنان سيگاري زده مي‌شود.

دکتر عاليه شکربيگي (جامعه‌شناس) با اشاره به ضدارزش خواندن سيگار کشيدن زنان، معتقد است: خانواده‌هاي ايراني در حال حاضر به سنتي، مدرن، پست‌مدرن و در حال گذار تقسيم مي‌شوند و نمي‌توان حکمي قطعي درباره ضدارزش بودن سيگار کشيدن زنان صادر کرد، بلکه بايد اين امر را در بستر فرهنگي و خانوادگي آن‌ها سنجيد.

داده‌ها و پيشينه پژوهشي زيادي درباره دلايل مصرف سيگار در ميان زنان وجود ندارد. برخي کارشناسان مواد مخدر لاغر شدن، الگوبرداري از تماشاي سيگار کشيدن زنان در فيلم‌هاي سينمايي و نشان دادن خود به عنوان فردي جذاب و مستقل را از دلايل سيگار کشيدن زنان مي‌دانند. شهرام رفيعي‌فر نيز با اشاره به افزايش آمار مصرف سيگار و قليان بين دختران و زنان، اجتماعي جلوه‌کردن را از دلايل اصلي اين امر در ميان آنان دانسته است.

دکتر شکوه ديباجي از جامعه‌شناساني است که بر روي اين موضوع پژوهش کرده است. اين جامعه‌شناس مي‌گويد: سيگار کشيدن زنان نمادي از دختر فراري بودن، زن روسپي بودن و يا شکستن هنجار است.

سيگار و هويت‌بخشي
در پژوهش انجام شده توسط اين جامعه‌شناس همچنين آمده است: هويت‌بخشي يکي از دلايل سيگار کشيدن زنان است. احساس کاذب کسب هويت، داشتن ژست زيبا و کسب قدرت، آن چيزي است که بسياري از زنان سيگاري مورد مطالعه از آن سخن گفته‌اند. حسي که بعد از سال‌ها تغيير مي‌کند و اين افراد بعد از مدتي مصرف سيگار را مضر و بيهوده مي‌خوانند.

آناهيتا خدابخشي (استاد دانشگاه و خانواده درمانگر) نيز اعتقاد دارد يکي از دلايل کشيدن سيگار توسط زنان، يافتن قدرتي برابر با مردان است.

عليرضا عزيزي، جامعه‌شناس ديگري است که در رابطه با مصرف سيگار در ميان زنان مي‌گويد: به اين دليل که در جامعه ما، کنترل زنان برابر با کنترل جامعه است، هر نوع انحراف زنان از عرف، به‌شدت بزرگنمايي مي‌شود. درحالي که سيگار کشيدن زنان يک بهانه اجتماعي و تا حدي نشان‌دهنده مخالفت با قواعد و چارچوب‌هاي عرفي است.

گذشته از دلايل افزايش سيگار کشيدن زنان، آگاه‌سازي نسبت به تبعات منفي آن بر روي بدن ضروري است. دکتر نصير دهقان (عضو انجمن بين‌المللي تحقيقات تنباکو و سيگار آمريکا) ضمن هشدار درباره ابتلا به انواع سرطان و بيماري‌هاي قلبي در مصرف سيگار گفته است: در زنان گروه سني 30 سال، مصرف سيگار موجب تخريب پوست و تسريع در ايجاد چين‌ و چروک خواهد شد.

آگاهي دادن درباره مصرف سيگار، نيازمند برنامه‌ريزي دقيق و کارشناسي شده‌اي است. علاوه بر کنترل دسترسي به سيگار بايد به جنبه‌هاي آموزشي فرهنگي در مصرف سيگار نيز انديشيد. دکتر شکوه ديباجي بر لزوم آموزش مقابله با سيگار توسط افرادي با دانش و فهم بالا از موضاعات فرهنگي تاکيد کرده است. چرا که در غير اينصورت با افزايش بي‌رويه آن در ميان زنان روبرو خواهيم بود.

نظرات بینندگان

ارسال نظر